Internet Movie Database istatistiklerine göre en iyi 50 Bilimkurgu film ekteki tabloda verilmiştir.

En iyi seçilen Star Wars: Episode V – The Empire Strikes Back 1980 yılında vizyona girmiş, Oscar dahil 10 ödüle sahip bir filmdir.

En kötü bilimkurgu film ise 1990 yılında gösterime giren Ultra Warrior adlı film seçilmiştir.

Veriler 0cak 2010 tarihine aittir. http://www.imdb.com/chart/scifi adresinden takip edilebilir.

Rank	Rating	Title	Votes
1.	8.8	Star Wars: Episode V – The Empire Strikes Back(1980)	256,556
2.	8.8	Star Wars (1977)	299,930
3.	8.6	The Matrix (1999)	349,986
4.	8.6	Avatar (2009)	121,366
5.	8.5	WALL·E (2008)	157,567
6.	8.5	Alien (1979)	165,198
7.	8.5	Terminator 2: Judgment Day (1991)	216,372
8.	8.5	Aliens (1986)	156,566
9.	8.4	Metropolis (1927)	35,565
10.	8.4	The Prestige (2006)	180,095
11.	8.3	2001: A Space Odyssey (1968)	148,514
12.	8.3	Back to the Future (1985)	183,310
13.	8.3	District 9 (2009)	108,532
14.	8.3	Star Wars: Episode VI – Return of the Jedi (1983)	196,216
15.	8.3	Blade Runner (1982)	172,575
16.	8.2	Donnie Darko (2001)	192,647
17.	8.2	Star Trek (2009)	110,964
18.	8.1	Ivan Vasilevich menyaet professiyu (1973)	2,658
19.	8.1	The Thing (1982)	70,587
20.	8.1	The Terminator (1984)	163,945
21.	8.1	V for Vendetta (2005)	202,129
22.	8.1	Twelve Monkeys (1995)	155,599
23.	8.1	King Kong (1933)	35,551
24.	8.1	Frankenstein (1931)	21,792
25.	8.1	Children of Men (2006)	142,879
26.	8.0	Bride of Frankenstein (1935)	14,768
27.	8.0	Kaze no tani no Naushika (1984)	18,079
28.	8.0	The Day the Earth Stood Still (1951)	32,482
29.	8.0	Stalker (1979)	19,329
30.	8.0	Planet of the Apes (1968)	52,597
31.	8.0	Invasion of the Body Snatchers (1956)	13,494
32.	8.0	Kin-Dza-Dza (1986)	3,839
33.	8.0	The Man from Earth (2007)	26,939
34.	8.0	Night of the Living Dead (1968)	36,075
35.	8.0	Brazil (1985)	71,349
36.	8.0	Dawn of the Dead (1978)	39,319
37.	8.0	Young Frankenstein (1974)	54,689
38.	8.0	Moon (2009)	28,471
39.	8.0	Solyaris (1972)	17,966
40.	8.0	Tanin no kao (1966)	1,241
41.	8.0	The Truman Show (1998)	138,615
42.	7.9	Toki o kakeru shôjo (2006)	4,902
43.	7.9	Seksmisja (1984)	3,092
44.	7.9	Iron Man (2008)	152,930
45.	7.9	Batoru rowaiaru (2000)	47,151
46.	7.9	E.T.: The Extra-Terrestrial (1982)	98,857
47.	7.9	Chôjikû yôsai Macross: Ai oboeteimasuka (1984)	1,013
48.	7.9	Serenity (2005)	99,385
49.	7.9	The Iron Giant (1999)	35,994
50.	7.9	Grindhouse (2007)	78,370

]]> http://www.gizlivadi.com/en-iyi-50-bilimkurgu-film/feed/ 0 http://www.gizlivadi.com/wikipedide-bilim-kurgu/ http://www.gizlivadi.com/wikipedide-bilim-kurgu/#comments Thu, 07 Jan 2010 21:26:09 +0000 murat http://www.gizlivadi.com/?p=41 http://tr.wikipedia.org/wiki/Bilim_kurgu

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Bilim kurgu (veya bilimkurgu)(İngilizce: Science Fiction), yakın ya da uzak gelecek ile ilgili hikâyelerin bugün mümkün olmayan bilim ve teknoloji unsurlarını kullanarak oluşturulmasıdır. Bilim kurgu bazen geçmisi de kurgulayabilir. Bilim kurgu kitap, sanat eserleri, televizyon, film, bilgisayar oyunları, tiyatro eserleri ve diğer kitle iletişim araçlarında bulunabilir. Yapısal ve pazarlama bağlamında bilimkurgu güncel gerçeklik içinde bulunmayacak kurgusal ögeler içeren yaratıcı çalışmaları tanımlamak için kullanılabilir. Bu tanımlama fantastik, korku ve ilgili türleri de içerir.

Bilim kurgu eserlerinin fantastik eserlerden farkı hikaye kapsamındaki kurgusal ögelerin çoklukla doğa kanunları üzerine yapılmış bilimsel önermeler ya da ispatlar dahilinde olası olmasıdır (yine de hikayedeki bazı ögeler hala tamamen yaratıcı kurgulardan ibarettir).Böylesi farklılıkların sonuçlarını keşfetmek bilimkurgunun, onu “fikirlerin edebiyatı” yapan geleneksel amacıdır. Bilim kurgu çoklukla, bilinen gerçekliğe aykırı kurgulamalar içindeki alternatif olasılıklar hakkında eğlendirici ve rasyonel olarak yazmak üzerine kuruludur.

http://tr.wikipedia.org/wiki/Bilim_kurgu

Yahoo: logoya dikkat, google özel günlerde özel logo yapmayı yahoodan yürütmüş.

http://web.archive.org/web/19961221003819/http://www11.yahoo.com/

Google

http://web.archive.org/web/19981202230410/http://www.google.com/

ATV ilk baktığımda

http://web.archive.org/web/19971016122202/http://www.atv.com.tr/

5-6 ay sonra

http://web.archive.org/web/19980215201830/http://www.atv.com.tr/

Microsofttan Download yapacaktım, 1,12KB/s ile başlayan download 0,23KB/s ile bitmek üzere iken dial-up  bağlantı koptu.

http://web.archive.org/web/19980120112945/www.microsoft.com/msdownload/

IBM : Kasparov ve Derin Mavinin satranç maçına bilet satılıyordu.

http://web.archive.org/web/19970416052640/www.ibm.com/indext.html

Kayıp Dünya İnternet Dergisinde Bilimkurgu Hikayeler Yazdım.

http://web.archive.org/web/20030118040203/www.kayipdunya.com/portal/index.php?page=dergi

http://web.archive.org/web/20030118113937/www.kayipdunya.com/portal/index.php?page=01-03_murat_yilmaz

Türk Telekom Internet Servislerini kullanarak evime telefon bağlatacaktım. Nerdee?

http://web.archive.org/web/20001110053600/http://www.telekom.gov.tr/

Murat Yılmaz

30 Ağustos 2007

Hayalet Kentin Kadınları… Çağdaş bir masal… Bilim-kurgu…

Orta Asya Türk mitolojisi, Şamanizmi, masalları ve İ.Ö. 8000’leri giden  kökleriyle tasavvuf, “madde-karşı/ madde” ikilemine kaynaklık ederken uzak gelecekte İnci Kız adlı bir gezegenin Hayalet Kent’inde yaşananlar… Uzak geçmişle uzak gelecek iki ucundan büküldü, bu öykü böyle görüldü.

Kanıkey ve Selcen: Bu iki kadın arasındaki aşkın, evrenin sırlarından birini çözecek düğümün ucu olduğunu kim bilebilirdi ki?..

Evvel zamandı, âhir zamandı. Üç elçi İnci Kız gezegeninin eşiğine geldiler. Malûm; arayınca bulunurmuş ve çalınca kapı açılırmış. İnci gibi gizli gizli biriken sır, Hayalet Kent’te beklermiş. Gayya kuyusu mudur nedir, bilinmez, bir kent ki, Ayısıtları yutmuş. Bir kent ki, savaşın ve melun bir hastalığın mekânı olmuş.

Velakin ne olduğunu söylemez.

Varlıklar; bu âlemdekiler, karşı âlemdekiler, kopyalar, asalaklar hepsi ordaydılar. Öyle bir âlemdi ki; zamanı eğip bükmüş, mekânı ‘başka’yla dürmüş. Velhasıl esrarengiz bir karşı-âlem.

Bu âlemle karşı âlem arasında bir şaman gibi gidip gelen düş seyyahı kadın Veronlu Nenna, Sagalı erdişi Loom ve Dünyalı Selcen, bu gizli âlemin işaretlerini topladılar. Ârife bir işaret yetermiş.

Zaman boyutunda, geçmiş ya da gelecekte, asla kaybolmayan, semadan inip çıkan, yıkılıp kurulan varlıklar… Varlıkların başka başka var olma biçimleri ve var olabilmek için kıyasıya mücadelelerini anlatan bu roman, kimine göre olsa olsa uzaklardan gelen bir masaldır… Çağdaş bir masal… Bir Makro Felsefe…

Hayalet Kentin Kadınları

Yazar: Nurcihan Doğuç

Orjinal Dil: Türkçe

Dizisi: Çağdaş Türk Yazarları

Türü: Bilim Kurgu

Cilt Bilgisi: Karton

Kağıt: 2. hamur

Sayfa sayısı: 320

Kitap Tasarımı: Diren Yardımlı

Basım Tarihi: Haziran 2009

Kitap Boyutları: 13,5×19,5 cm

ISBN No: 978-605-4177-66-0

Barkod No: 9786054177660

Etiket Fiyatı: 20,00  YTL

Serhat o gün yine Hasan’ı ziyarete gitmişti. Gece çalıştığı dönemlerde ara sıra eski arkadaşının yanına uğrar, türlü konularda sohbet ederlerdi. İşi gereği, ayda bir hafta, normal mesai saatlerinden sonra çalışmak zorundaydı. Bu dönemlerde gündüzleri tamamen boştu. O sıcak yaz günü, yine eli boş dolaştığı günlerden biriydi. Neyse ki, Hasan’ın bürosu serindi.

Bilgisayar programcısı arkadaşını, tavuk çiftliklerine özel bir yazılım üzerine çalışırken buldu. Bezgin bakışlarından, bunalmış olduğu hemen anlaşılıyordu.

“İş kolay ama uzun kod yazmayı gerektiriyor,” diye yakındı Hasan. “Süper markette işler nasıl?” diye sordu.

“Bildiğin gibi. Yürüyüp gidiyor. Bu hafta gece nöbeti sırası bende,” diye cevapladı.

“Hâlâ Perşembe günleri mi değiştiriyorsunuz nöbetleri?”

“Evet.”

Hasan oturduğu koltukta geriye doğru yaslanarak gerindi. Öyle bir gerindi ki, gevşediğinde göğüs kasları acıdığı için ovmak zorunda kaldı. Masasının arka tarafındaki sigara paketinden bir sigara almak için koltuğun arkasından geçmekte olan arkadaşına dönerek, “İnsanın yaşı biraz ilerleyince hayat tekdüze bir hal almaya başlıyor,” diye mırıldandı.

Serhat gülerek onun omzuna bir yumruk vurdu. “Amma yaptın ha! Yirmi beş yaş ne zaman ileri oldu?” diyerek masanın önündeki misafir koltuğuna oturdu.

“Yirmi altı,” diye düzeltti Hasan.

Serhat, “Ha! O zaman durum değişir. Yirmi altı gerçekten büyük bir yaştır. Hayatın tüm ağırlığını omuzlarında hissedersin,” diye şaka yaptı.

Diğeri ciddi görünmeye çalışarak, “Bir ayağımız çukurda, seneye ölürüz biz,” der demez her ikisi de kahkahalarla gülmeye başladılar.

“Yahu iyi ki geldin,” dedi Hasan. Gülmekten gözleri yaşarmıştı. Saatine bakarak, “Ben de birazdan çiftliğe çıkacaktım. Sende gelmek ister misin?” diye sordu.

Serhat, “Saat altı buçuğa kadar işim yok. O zamana kadar geri gelebilirsek…” diyerek başını yana eğdi.

Arkadaşı, “Geliriz, en fazla iki saat sürer,” deyince ikisi de ayağa kalktılar.

“Nerede bu çiftlik?” diye sordu Serhat.

“Bizim köyün orada, sahibi tanıdık,”

“Niye gideceğiz?”

“Programda kullanmak için bazı değerler lazım. Adama bir haftadır ölçüm yaptırıyorum. Dün telefon açıp ölçümleri bitirdiğini istediğim zaman uğrayıp alabileceğimi söyledi.”

“Sadece birkaç kâğıt almaya mı gideceğiz?”

Hasan, Serhat’a göz kırparak, “Bizim işlerde sürekli müşterinle ilgilenmelisin,” dedi ve sanki sır veriyormuş gibi sesini alçaltarak, “Her türlü bahane ile sürekli iletişim içinde olmak gereklidir. Müşteriyi ziyaret etmezsen onunla ilgilenmediğini düşünür,” dedi.

Serhat, arkadaşı arabayı otoparktan çıkarıp gelinceye kadar komşu dükkânın sahibi ile “Nasılsın? iyi misin?” türünden sorularla biraz sohbet etti. Her gelip gittiğinde yaşlı adama selam verir, hatırını sorardı.

Yola çıktıklarında saat ikiyi gösteriyordu. Yaz gününün sıcaklığı kendini hissettiriyordu. Serhat “Sen köyde mi doğmuştun?” diye sordu.

“Dedemler şehre taşındığında babam on iki yaşındaymış,” diye cevapladı diğeri.

“Neydi sizin köyün adı?”

“Şimdi Gökyurt ama asıl adı Gilistra.”

“Tamam. Ben Gilistra ismini hatırlıyorum. Daha önce birkaç kez duymuştum senden.”

“Zaten şimdiki adını kimse kullanmıyor. Köydekiler de, burada oturanlarda hep Gilistra derler.”

“Bizimkiler de kırk sene önce filan gelmişler Konya’ya. Annemin köyünün adı da Manyan’mış. Şimdi Damlapınar olarak değiştirdiler. Ama herkes, aynı sizinki gibi köyün eski adını kullanır.”

“Karaman’da değil mi?”

“Evet, şehre yakın. Toroslara doğru otuz kilometre uzaklıkta.”

Hasan, “Bence isimleri değiştirmeseler daha iyi olurdu,” dedi. Araba biraz yol aldığı için açık duran pencereleri kapatıp, havalandırmayı açtı.

Serhat “Karamanoğlu Mehmet Bey, Türk dilinin yaygınlaşması için zamanında uğraş vermiş, anısına Karaman’da dil bayramı filan kutlanıyor,” diyerek önündeki havalandırma deliğini kendine doğru çevirdi. “Manyan o yüzden Damlapınar olmuş ama buralarda da köy isimlerinin değiştirildiğini duymamıştım. Sizin köyün ismini niye değiştirmişler ki?” diye sordu.

Hasan kırmızı trafik ışığında durmak için yavaşladı. “Sadece Gilistra değişmedi, civardaki Botsa, Zoldra ve Alusumas gibi isimlerde değiştirildi. Genel bir isim değişikliği yapılmakta zannediyorum. Hatta geçen yıl Zoldra’nın muhtarı ile bir düğünde karşılaştık. Adam Zoldra isminin değiştirilmemesi için uğraşmış ama çabaları boşa gitmiş.”

“Zoldra ne anlama geliyor ki?” dedi Serhat.

“Ne anlama geldiğini bilmiyorum ama muhtarın elinde, Londra şehrinin isminin Zoldra’dan geldiğine dair belgeler varmış.”

“Şaka yapıyorsun. Hani şu İngiltere’nin başkenti olan Londra’dan mı bahsediyorsun?”

“Şaşırdın değil mi?” diye sordu Hasan. “Ben ciddiyim. Önce ben de muhtarın şaka yaptığını zannettim ama adam inandırıcı belgeleri olduğunu istediğim zaman gidip bakabileceğimi söyledi.”

“Ama dur bir dakika. İngilizler şehre London derler, aslında pek benzediği söylenemez.”

Arkadaşı gülümsedi. “Peki, o zaman şimdiki İngilizlerin sayısından çok daha fazla insan neden o kenti Londra diye biliyor?” diye sordu.

“Gerçekten ilginç bir bakış açısı,” diye kabul etti Serhat. Sonra muhtarı kastederek, “Gittin mi peki?” dedi.

“Kısmet olmadı. Ama daha sonra muhtarın yerel bir televizyon kanalında konuşup aynı iddiada bulunduğunu duydum. Bir gün mutlaka gideceğim.”

“Giderken bana da haber ver.”

Hasan, “İstersen bu gün bir uğrayalım,” diye öneride bulundu.

“Olur, ama çiftlik işi ne olacak?”

“O işi hemen halleder Zoldra’ya geçeriz.”

“Aman geç kalmayalım da.”

“Korkma saat altıda dönmüş oluruz.”

* * *

Gilistra köyü, şehir merkezine kırk beş kilometre uzaklıktaydı. Zoldra ise yol üzerinde küçük bir köydü. Çiftliğe uğrayıp on beş dakika kadar oyalandıktan sonra toprak yolda ilerleyerek Zoldra’ya gittiler. Serhat daha önce bu yoldan geçmişti ama çevreye fazla dikkat etmemişti. Hasan yolda giderken çevredeki tepelerin antik isimlerini sayıyordu.

Serhat çevredeki tepe ve dağlara bakarak “Konya’yı herkes ova olarak bilir. Bu tepeleri görseler ne kadar şaşırırlardı,” dedi.

Arkadaşı arka tarafı göstererek “Ova, biraz daha kuzeye düşer, aslında burada bittiği söylenebilir,” dedi.

Köye girer girmez hemen muhtarın evine gittiler. Kapıyı sekiz yaşlarında bir erkek çocuk açtı. Babası ve köyün erkeklerinin çoğunun Antalya’ya denize gittiğini söyledi.

Hayal kırıklığına uğrayan Hasan arkadaşına dönerek, “İstersen çevreyi biraz dolaşalım,” dedi. “Bu gün soru soracak kimse kalmamış ama sana ilginç yerler gösterebilirim,”

Serhat köye şeyle bir bakıp, sıradanlığından dem vurarak, “Pek ilginç bir şey gözükmüyor,” dedi.

Diğeri, “Aslında eski yerleşim yeri biraz geride. Köy daha sonra kurulmuş buraya,” diyerek arabaya gitmek üzere hareketlendi.

Geldikleri yoldan geri dönüp, iki kilometre kadar gittikten sonra bir dağın yamacına kadar çıktılar.

“Beş altı sene önce buraya dayımla gelmiştik ve yine böyle durup çevreye bakmıştık,” dedi Hasan. “Şimdi sana anlatacaklarımın çoğunu dayımdan duymuştum,” diyerek hem konuşuyor hem de eline aldığı bir dal parçası ile toprak üzerine köyün eski yerleşim planını çiziyordu.

“Tarih konusunda kesin konuşmak oldukça zor,” dedi. “Aslında burada herhangi bir arkeolojik çalışma yapılmadı diye biliyorum. Tahminime göre dört veya beş bin yıllık bir yerleşim var. Öncelikle şu iki dere yatağı arasında kalan Zoldra tepesine dikkat etmek gerekir. Gerçi şimdi dereler kurumuş ama o tepenin diğerlerinden farklı olduğu hemen göze batıyor.”

Serhat, bulundukları yerden aşağıda duran Zoldra tepesine bakıyordu.  Aslında pek tepeye benzemiyordu. Daha çok plato denilebilirdi. Üzeri dümdüz, kenarları çok dik ve su ile aşınmış gibi duruyordu. Dikkatini Zoldra’ya verdiği için arkadaşının son sözlerini kaçırmıştı.

“Biraz dur dostum,” dedi. “Şu plato gerçekten ilginç, civarda pek benzer arazi şekli de görünmüyor. Oldukça da geniş bir yüzeyi var.”

Hasan “Ben de tam o konuya geliyordum,” diyerek devam etti. “Şimdi iyi dinle, o tepenin veya senin deyişinle platonun, antik yerleşimin merkezi olduğu düşünülüyor. Şuraya çizdiğim gibi,” diyerek toprak üzerinde oluşturduğu şekli gösterdi, “Orası, altı ayrı tepedeki, gözetleme yerleri ile korunmakta. Sadece Zoldra tepesinde gözetleme mevzisi bulunmuyor. Ama çevresindeki her hâkim noktada bir mevzi var. Zoldra, sanki sonradan düzeltilmiş gibi. Bir burası böyle, bir de bizim köy. Gilistra da sanki yükseltilmiş bir taban üzerine kurulmuş.”

Serhat “Hiç mağara var mı buralarda?” diye sordu.

“İstemediğin kadar,” diye cevapladı Hasan. “Ama Zoldra tepesi veya Gilistra’nın altında yok, en azından ben olmadığını biliyorum,” dedi.

Serhat hayal kırıklığına uğramıştı. Eğer tepe içinde mağara olsaydı, o mağaraların yapısına bakılıp, yükseltilmiş taban tabirini doğrulamak yani bu tepelerin yapay olarak yapılıp yapılmadığını anlamak mümkün olabilirdi. Bu düşüncelerini arkadaşına söyledi.

Diğeri “Bu tepeleri nasıl yapsın adamlar,” dedi. “O zamanlar traktör yok, greyder yok hatta hiçbir şey yok,”

Serhat, “Konya’nın ortasındaki Alaaddin Tepesini her gün görüyorsun. Yüzlerce yıl önce o tepeyi Konya halkının yaptığına dair söylentiler var. Aslında höyüklerin oluşumu yapılaşmanın yüzyıllar boyunca aynı yerde devam etmesinden kaynaklanır.” dedi.

“Nasıl yani?” diye sordu Hasan.

“Bir dere kenarına yerleşim yeri kurulduğunu düşün. Yerleşim sakinleri çevreden getirdikleri taş, kereste ve benzeri malzemeleri bu yerleşke üzerinde yapılaşma için kullanırlar. Birkaç on yıl sonra evlerden bazıları yıkılır, yeniden yapılır. Malzemenin bir kısmı eski yıkıntıdan diğer kısmı ise yerleşke dışından gelen taş ve topraktan oluşur. Bu sürecin yüzyıllarca devam ettiğini düşün. Yeniden inşa edilen yapılar sayesinde höyük oluşmaya başlar. Tabakalar halinde kalıntılar oluşur.” dedi ve diğer örnekle devam etti.

“Ayrıca bir de Selahattin Eyyubi tepesi var. Gerçi o iş makineleri ile yapıldı ama o da Alaaddin tepesi kadar büyük neredeyse. Senin Zoldra ile yarışırlar yani. Daha on sene önce yeni yapılan tepenin olduğu yede top oynardık. Kim derdi ki oraya sonradan kocaman bir höyük yapılacak diye?”

Gerçekten de, Konya şehrinin tam ortasındaki Alaaddin Tepesi, Selçuklular zamanında çevreden toprak taşınarak yapılmıştı. Hatta üzerinde bir de saray kalıntısı vardı. Geriye, iki katlı ufak bir ev büyüklüğünde, çok küçük bir parça kaldığı için kalıntının üzeri beton bir şemsiye ile örtülmüş ve yağmurdan korunması sağlanmıştı. Selahattin Eyyubi tepesi ise üç yıl önce tamamlanmış ve halk için bir mesire yeri olarak düzenlenmişti.

Hasan “Doğru söylüyorsun aslında,” dedi. “Yahu bu yapay tepe yapmak Konya insanının bir kültürü olsa gerek. Gilistra ve Zoldra’yı da sayarsan dört tane oluyor.”

“Ne dört, ne de beş,” dedi Serhat. “Höyükleri unutuyorsun. Alibey Höyüğü var, Çatalhöyük var ki, ünü dünyaya yayılmıştır. Sonra Karaman yakınlarında Yollarbaşı kasabası var. Oradaki höyük de yoldan geçerken görülür. Bak aklıma ne geldi. Yollarbaşı’nın eski adı İlisıra’dır. Karaman müzesi yıllığında asıl adının Silistra olduğunu da okumuştum. Seni köyün adı olan Gilistra ile ne kadar da benzeşiyor, değil mi?” diye sordu.

Hasan “Evet S harfi ile G harfi değişik sadece,” dedi.

“Dur daha bitmedi,” dedi Serhat. “Biraz önce Botsa demiştin ya, İlisıraya yakın bir köyün adı da Losta’dır. Gerçi şimdi Akarköy oldu.”

“Losta’nın da Botsa ismine benzediğini mi düşünüyorsun? Biraz benzediği doğru aslında. Bu arada Botsa annemin köyüdür ve şimdiki adı Güneydere’dir. Aslında Zoldra ile Botsa birbirine çok yakındır.”

Arkadaşının köyü ile Serhat’ın bahsettiği köyler arasında kuş uçuşu seksen kilometre mesafe vardı. Benzerlikler ikisini de heyecanlandırmıştı. Hasan tekrar söze başladı.

“Bak görüyor musun? Yerleşim yerlerinin adlarını değiştirmemek gerektiğini söylüyordum. Eğer aynı kalsaydı bu benzerliği herkes fark ederdi,” dedi Hasan. “Peki, Karaman’da başka değişen isimler var mı? Belki yeni benzerlikler bulabiliriz.”

Serhat, “O civarda bildiğim birkaç tane daha var. Mesela eskiden Elmasun olan şimdiki Güneysınır var. Mastat, Serhatdede oldu. Bardas, Alanözü. Şimdi babama telefon açsam daha çok örnek bulabiliriz,” diyerek cep telefonuna davrandı.

Diğeri “Dur biraz,” dedi. “O saydığın yerlerin hepsinde höyük var mı?”

Serhat telefonu tekrar cebine koyarken “Bu verdiğim örnekler hep bir bölgede. Aralarında beş on kilometre var veya yok. Belki araştırsak başka höyükler bulunur ama aralarında en bariz görüleni İlisıra’daki höyüktür,” dedi.

“Doğru aslında, Alaaddin Tepesi ve Selahattin Eyyubi arasında bile en az on beş kilometre mesafe vardır,” dedi Hasan.

Serhat “Anlaşılan Konya civarında yaşayan eski halklar, hatta biz bile bu geleneği devam ettiriyoruz, her zaman yapay tepeler yapmışlar. Acaba neden böyle bir zahmete girmişler ki?” diye sordu.

Arkadaşı “Tepe Mimarları,” diye öylesine bir söz söyleyince biraz gülüştüler. “Bence korunma amaçlı yapmışlardır. Düz ovada saldırılardan korunmak daha zor olduğu için tepeler yapıp, gelen saldırıları daha kolay karşılamak istemiş olabilirler.”

Serhat “Tepe Mimarları aslında çok hoş ve yerinde oldu. Bak ne diyeceğim. Bence piramitler de Türk mimarisidir,” diyince diğeri bir kahkaha koyuverdi. Serhat biraz alınarak devam etti. “Dur yahu, hemen alay etme. Sen Kırım’da dokuz tane piramit olduğunu biliyor musun? Ben iki tanesinin resmini bile gördüm. Sonra Çin’deki büyük piramit, Sümerlerin eskiden yaptıkları Zigguratlar, hatta Kızılderililerin astronomi amaçlı yaptıkları piramitler filan var. Hani Kızılderililer ve Türkler aynı soydandır derler ya. Bence bu Tepe Mimarlığı işi çok eski bir iş.”

Benim kafam hala şu yer isimleri konusuna takılmış vaziyette. Sen gerçekten Yollarbaşı’nın eski adının Silistra olduğuna emin misin?” diye sordu Hasan.

Serhat “Eminim,” diye cevapladı. “Hatta İlisıra’lı tanıdıklarım var. Onlarla daha önce mezarlarda bulunan bardaklar hakkında konuşurken Silistra adını birçok kez duymuştum.”

Arkadaşı “Mezarlardaki bardaklar mı?” diye sordu.

“Karamanda bir söz vardır. Birkaç eşyayı düzenli bir şekilde yerleştireceksen –İlisıra bardağı gibi diz- derler. Gerçekten de antik mezarlardan cam şişe ve bardaklar çıkmış. Hatta her bulunan mezardan çıkarmış. Hep de düzenli, intizamlı şekilde dizilmiş olarak,” diye cevapladı Serhat.

“Gerçekten ilginç,” dedi Hasan. “Şu yer isimlerine tekrar gelirsek, Gilistra, Silistra, Manyan ve Zoldra gibi isimler Bizans isimlerine benziyor, değil mi?” diye sordu.

“İyi bir noktaya parmak bastın, dostum,” dedi Serhat. “Aslında Bizans deyip geçiştirmemek lazım. Bizans çok daha sonradan ortaya çıkmıştır. Eskiden bu yana medeniyetin hep batıdan bu tarafa geldiği gibi yanlış bir inanç var. Eğer mantıklı düşünürsen, aslında batı kültürünün temelinde Anadolu uygarlıkları yatar. Lidya, Frigya, İyonya. İşte bu eski medeniyetler zamanla batıya doğru ilerleyerek, şimdi Truva olarak bildiğimiz Troya gibi şehirlerin de kurulmasına yol açarak eski Türk kültürünü taşımışlardır. Sonradan kendi medeniyetlerini geliştirerek ve Avrupa’da birçok kavimle de birleşerek yeni toplumlar oluşturmuşlardır.”

“Amma da attın kafadan ha!” dedi Hasan. “Türkler Anadolu’ya Malazgirt savaşı ile girmiştir. Sen ilkokulda hiç okumadın mı?”

Serhat arkadaşının alaycı tavrına gülerek karşılık verdi. “Bu tarz savlar şimdilik böyle alaycılıkla karşılanabilir ama sen Sümerce ile Karaçay Türkçesi arasındaki benzerlikleri bilsen böyle konuşmazdın.”

Hasan şaşırmıştı. “Sümerce ile Türkçe mi?” diye sordu.

Serhat “Bende iki dil arasındaki yüz tane kelimenin benzer olduğuna dair biraz bilgi var,” dedi. “Okuduğum kaynakta daha fazlası olduğu ama bu kadarının bile yeterli olduğu söyleniyordu. Sana Lidya, Frigya ve Troya gibi isimlerin, aynen Türkiye ismindeki gibi sonlarında -iye yani Türkçe sahiplik eki taşıdığını söylesem ne dersin?”

Hasan “Yani sen, bahsettiğimiz yer isimlerinin batıdan Anadolu’ya değil de, Anadolu’dan batıya doğru gittiğini mi söylemek istiyorsun, böylece Londra isminin de Zoldra yer isminden esinlendiği daha iyi anlaşılıyor,” dedi.

Serhat “Ha şunu bileydin,” diye cevapladı. Sonra saatine bakarak “Haydi inelim artık. Vakit oldukça ilerlemiş,” dedi.

* * *

Geri dönerken Hasan Zoldra tepesinin yanından geçmeyi önerdi. Araba bozuk toprak yolda zorlukla ilerliyordu. Yolun bir bölümünde tepeye yüz metre kadar yaklaşmışlardı. Birden arabayı durdurdu.

Serhat, “Ne oldu?” diye sordu.

Diğeri yumruğu ile kafasına vurarak, “Nasıl da unuturum. Hani sen bana Zoldra’da mağara var mı? diye sormuştun ya. Benim aklıma gelmedi o zaman. Yukarıda Sırainler denilen bir oyuk topluluğu var. Aynen senin İlisıra bardakları gibi. Sonra şu tepenin üzerinde de ilgini çekecek bir yer var.  Aslında mağara denmez ama ona benzer bir yer. Haydi, gidelim de göstereyim,” dedi.

Serhat saate baktı. Mesaiye başlamasına iki saat kalmıştı. Yarım saati geri dönüş için ayırsalar kalan zaman kendilerine yeterdi. Arabayı iyice yolun kenarına çekerek Zoldra’ya doğru ilerlediler.

Hızlıca yürüyerek tepenin yanına kadar gittiler. On metrelik yamacın kenarında bir süre güneye doğru ilerleyerek tepeye çıkabilecekleri bir yer buldular. Zorlu bir tırmanıştan sonra tepeyi boydan boya kaplayan düzlüğe çıktılar. Hasan’ın birkaç saat önceki can sıkıntısından eser kalmamıştı.

Yüz elli metre kadar ilerdeki bir çukuru göstererek “İşte orası,” dedi. Giderlerken bahçe mandalları gibi ayrılmış bölümlerden geçiyorlardı. Her biri en az yirmi metrekare alan kapsayan bölümler zorlukla seçilebiliyordu ama dikkatli bakınca yüzeyin her tarafını kapladıkları belli oluyordu.

Serhat “Hasan, buralar niye ayrılmış böyle?” diye sordu.

Arkadaşı, düzenli olarak ayrılmış alanları ilk defa görür gibi bakarak. “Bilmem. Ama bahçe olarak kullanılıyorlar herhalde,” dedi. “Yağmur yağınca suyu tutsun diye kenarları hafifçe yükseltilmiş olmalı,”

Serhat “Yahu bunlar düpedüz bina temeli. Baksana oda şekilleri bile belli oluyor,” diye söylendi.

Bu arada çukurun yanına gelmişlerdi. Hasan yan yana üç çukuru göstererek, “Bu çukurları altın aramak için kazmışlar. Otuz, kırk sene olmuştur,” diyerek adam boyu yüksekliğindeki çukura indi. Serhat yukarda kalarak dikkatlice seyretmeye başladı.

Hasan yağmurun biriktirdiği toprağı biraz kazarak bir taşı ortaya çıkarmaya çalışıyordu. “Daha önce Ali’lerle buraya geldiğimizde bu silindir taşı görmüştük. Ali’yi tanırsın. Hani şu gazete dağıtır,” diye konuşuyor bir taraftan da elindeki keskin bir taş parçası ile toprağı kazıyordu. Sonunda büyük bir taşın üzerini sıyırmaya başladı. “Evet, işte hala burada duruyor!” diye bağırdı.

Serhat aşağıya atladı. İkisi beraber taşın üstündeki toprağı temizlemeye başladılar. Serhat “Peki altın bulmuşlar mı?” diye sordu.

Diğeri “Bilmiyorum, ama köylülerden kısa süre içinde zengin olan insanlar varmış. Aradan uzun zaman geçmiş. Dayım daha doğmamış o zamanlar,” dedi.

Taşın çevresi iyice temizlenmişti. Daha çok, damları sıkıştırmaya yarayan yuvak denen taşlara benziyordu ama biraz inceydi. Ayrıca ortasında delikte yoktu. İkisi birlikte tutarak taşı kaldırıp diktiler.

“Acaba ne işe yarıyordu?” diye sordu Serhat.

“Civarda benzer bir sürü taş var. Eskiden daha da çok varmış. Ama çoğunu yeni yapılan evlerin temellerinde kullanmışlar,” diye cevapladı Hasan.

“Aynı Efes’teki taşlara yapıldığı gibi,” dedi Serhat.

Hasan cebinden çıkardığı anahtarla silindir taşın üzerini temizlemeye başladı. Biraz temizledikten sonra bir gariplik fark etti. Anahtarlık taşa yapışıyor gibiydi. Anahtarlığı taşın çevresinde gezdirerek nerelerde yapıştığını kontrol etmeye başladı.

Taşın anahtarlığı çekmesi Serhat’ın da dikkatini çekmişti. “Anahtarlık mıknatıslı mı?” diye sordu. Taşın içinde demir olduğunu düşünüyordu. Arkadaşı başını “Hayır,” anlamında sallayınca “Öyleyse?” diye tekrar sordu şaşırarak. Aslında cevabı tahmin edebiliyordu.

“Evet,” dedi Hasan. “Taşta mıknatıs özelliği var. Ama bazı yerlerde çekiyor bazı yerlerde çekmiyor.”

Serhat anahtarlığı Hasan’ın elinden alıp silindirin çevresinde gezdirmeye başladı. Taşın çevresinde dört ayrı yerde güçlü çekim alanı vardı. Oysa bir zamanlar manyetik gücün zamanla azaldığını duymuştu. Doğrulup çevresine bakındı. Hasan’a dönerek “Sence bir tane daha bulabilir miyiz?” diye sordu.

Hasan biraz düşündü. Sonra “Dur bir dakika, şu ilerde bir sarnıç var,” diyerek doğuyu gösterdi. “Ben küçükken onun duvarında aynı bunun gibi bir tane daha vardı. Yürü yerinde duruyor mu bir bakalım.”

Taşı iki ucundan karşılıklı tutarak arabanın yanına götürdüler. Bagajda bulunan battaniyeyi yere serip silindir taşı içine koyup iyice sardılar. Başına bir şey gelmesini istemiyorlardı. Sonra arabaya binip sarnıcın yanına gittiler.

Sarnıç tavanı yerden bir metre kadar yüksekteydi. Hasan’ın hatırladığına göre derinliği iki adam boyunu geçmekteydi. En az beş yüz yıllık olmalıydı. Daire şeklinde yapılmıştı. Tepesinde de aşınmadan dolayı iki tane delik açılmıştı. Anlaşılan uzun bir süredir bakımdan geçirilmiyordu. Hasan arka tarafa doğru koşarak gitti.

“Evet, işte burada!” diye bağırdı. Hemen cebinden anahtarlığını çıkarıp yağmurdan aşınmış silindir taşa dokundurdu. Beklediği gibi, anahtarlar taşın üzerinde asılı kalmıştı.

O sırada yanına gelen Serhat, “Böylece bu silindir taşların hepsinin manyetik taşlar olduğu anlaşıldı,” dedi.

Arkadaşı sarnıcın yıkılmış bir bölümünden yassı bir taş getirerek bir yandan silindirin yanındaki taşlara vuruyor bir yandan da, “Hepsinin mıknatıslı olup olmadığını bilmem ama bu taşı sarnıç duvarı olarak bırakmayacağımı biliyorum,” diye söyleniyordu. Bir taşı kırarak yerinden çıkardıktan sonra Serhat’a dönerek “Sağlam bir dal parçası bul da destek yaparak çıkaralım şunu,” dedi.

Serhat fazla zaman geçmeden kalın ve kuru bir dal parçası buldu. Etraf ağaçla doluydu. Biraz daha arasa elindekinden daha iyisini bulabilirdi ama o bile fazlasıyla iş gördü. Silindirin yanındaki tek parça büyük taşa dayayıp ucunu silindirin altına getirdiler. İkisi birlikte diğer taraftan yüklenince silindir yerinden oynadı. Biraz önce kırdıkları iki taşın yerine diklemesine bir destek yapıp silindir taşı çekip çıkardılar. Böylece sarnıcın duvarı da yıkılmamış oldu.

İkinci taşı da alıp arabaya götürdüler. Battaniyenin birazını açıp taşı arasına koydular. Bu arada vakit bir hayli ilerlemişti. Artık şehre dönmeleri gerektiğine karar verip yola koyuldular.

***

Aradan dört günlük bir zaman geçmişti. Pazar günü tekrar Zoldra’ya geldiler. Hasan ara sıra telefonla köyün muhtarı Ahmet ağabeyi aramış, keşiflerinden bahsetmişti. Hafta sonu görüşmek için sözleşmişler, araştırma yapmak için kendisine ihtiyaç duyduklarını söylemişlerdi.

Muhtar Ahmet onları Zoldra tepesinin kenarında karşıladı. Kırk veya kırk beş yaşlarında orta yaşlı birisiydi. Güneş yanığı teni, güçlü bir görünümü vardı. Traktörü ile gelmişti. Biraz nezaket sohbeti yaptıktan sonra asıl konuya geldiler.

“Demek bulduğunuz taşların garip özellikleri olduğunu söylüyorsunuz,” dedi Muhtar.

“Evet,” dedi Serhat. “Aslında mıknatıslık özellikleri olduğunu söylemek daha doğru olur.”

Hasan “Buralarda başka benzer taşlar bulabilir miyiz?” diye sordu.

Muhtar, “Bir sürü var ama çoğu evlerin temellerinde. Gidip alamayız,” dedi.

Serhat Zoldra tepesini göstererek “Şurayı kazarsak bulabileceğimize inanıyorum,” diye fikrini belirtti.

Diğerlerinden büyük ve tecrübeli olan adam gülümseyerek, “Sen kazı yapmanın yasak olduğunu bilmiyorsun herhalde, jandarma bir görürse canımıza okur,” dedi.

Hasan “Bu işten anlayan birilerini bulsak nasıl olur?” diye sordu.

Serhat “Bence kendimiz arayalım, eğer arkeologlar gelirse, buldukları eserlere Bizans ve Rum eseri yakıştırması yapar, saplanıp kaldıkları bazı tarihi safsatalarla bizim de heyecanımızı söndürürler, ama yine de siz bilirsiniz,” dedi.

Muhtar “Haklısın aslında, o zaman gelin sizi başka bir yere götüreyim. Yakında bir yerlerde duvar resimleri filan var. Belki orada daha ilginç şeyler buluruz. Kazı meselesini daha sonra konuşalım,” diyerek traktöre doğru yürüdü.

Hasan “Benim arabayla gidelim istersen,” dedi.

Muhtar “Sen arabayı iyice kenara çek. Gideceğimiz yere traktörle bile zor gideriz,” diye seslendi.

Hasan ve Serhat traktörün büyük tekerlerinin üzerinde demir çubuklarla sağlamlaştırılmış yerlere oturdular. Yarım saat süren sarsıcı bir yolculuk sonunda Alusumas dağının kuzey tarafında bir düzlüğe ulaştılar.

Dağın bu bölümü, su dökülse akmayacak kadar düzgündü. Tepeye doğru birden bire yükseliyordu. Toprak derindi ve yumuşaktı. Oldukça fazla ağaç vardı. Muhtar kendisini takip etmeleri için işaret yaptıktan sonra yürümeye başladı. Ağaçların arasından dolanarak düzlüğün bittiği yere kadar yürüdüler. Adam ilerdeki yüksek duvarı göstererek, “Bakın,” dedi.

Bıçakla kesilmişçesine düzgün duvara bakıyorlardı. İçinde bulundukları düzlükten yukarısı, dağın eğimi ile devam ediyordu. Duvar, uzunca bir kaya bloğundan oluşmaktaydı. Serhat “Anlaşılan bir depremde kayalar oldukları yerde kalmış, düzlüğün olduğu bölüm aşağı inerek böylesine bir arazi şekli oluşmuş,” diye düşündü.  Ama yanılmaktaydı.

Hasan Muhtar’ın ne göstermek istediğini anlamıştı. Duvara yanaşıp dikkatle bakınca üzerinde aşınmış çizimler görülebiliyordu. Arkadaşını yanına çağırıp parmağıyla bir tanesini gösterdi.

“İnanılmaz!” diye bağırdı Serhat. Ağzı açık kalmıştı. Duvar çizimleri denince böylesine bir şekil topluluğu göreceğini tahmin etmemişti. Duvarın alt kısımlarında desenler göze çarpmaktaydı. Hem oyuklar hem de kabartılar vardı. Sağ tarafa doğru başka motifler de göze çarpmaktaydı. Bazı yerler yağmurun etkisi ile aşınmıştı. Ama tüm grafikte mükemmel bir düzen ve simetri hemen dikkati çekiyordu. Ayrıca dört adımda bir diklemesine ince bir çizgi tüm duvarı kesmekteydi.

“Sanki bir tablonun çerçevesi gibi,” dedi Serhat.

Arkadaşı “Ne demek istiyorsun?” diye sordu.

Serhat duvarın alt kısmındaki çakıl taşları ve toprağı biraz eşeledi ve şekillerin toprağın altına doğru ilerlediğini gösterdi. “Bakın, bu gördüklerimiz aşağıda bulunan daha büyük bir resmin çerçevesi olabilir. Nasıl bir resim yaptığımızda kenarlarını düz çizgilerle çizerek sınırlarını belirlersek, bence, burada da aynı iş yapılmış.”

Muhtar, “Yani sence bu duvar aşağıya kadar uzanıyor mu?” diye sordu.

Serhat “Emin değilim ama biraz daha kazarsak aşağıda daha ilginç şekillerle karşılaşabileceğimizi zannediyorum,” dedi.

Hasan “Haydi çevreye bir göz atalım,” diyerek düzlüğün aşağı kenarına doğru yürümeye başladı.

Diğer ikisi Hasan’ın arkasından giderlerken Muhtar, “Aslında ben size yukarıdaki kilise ile kaleyi gösterecektim,” dedi.

Serhat “Şuraya bir bakalım oralara da çıkarız,” dedi.

“Ben burada bir kale olduğunu duymamıştım,” dedi Hasan.

Adam, “Tam bir kale olduğu söylenemez, düzgün taşlardan oluşan bir bina demek daha doğru. Kale taşları gibi bloklardan oluştuğu için oraya kale diyoruz. Ama şimdi az bir kısmı sağlam halde. Çoğu bölümü yıkılmış durumda,” dedi.

Bu sırada düzlüğün kenarına gelmişlerdi. Keskin bir eğimle aşağı iniliyordu. Bu kenarda duvar kadar uzundu. Hatta duvarla aynı uzunlukta olduğu söylenebilirdi. Bulundukları yerden çizimlerin olduğu duvara kadar yüz elli adımlık bir mesafe vardı.

Hasan aşağı doğru eğimin başladığı yerde düzlüğe doğru durarak çevreye bir göz gezdirdi. İlerdeki duvar ağaçların arasından zorlukla görülüyordu. Serhat’a dönerek “Ne düşünüyorsun?” diye sordu.

Serhat “Şöyle sıkı bir fikir atayım mı kafadan?” dedi. Diğerlerinin gülümsemelerine aldırmayarak “Bence şu ağaçlığın olduğu bölüm eskiden derin bir yermiş. Karşıdaki duvar da bu çukurun duvarıymış. Sonradan dağın yükseklerinden yağmurlarla akan topraklar burada birikmiş. Dikkat ederseniz ağaçların arasında hiç kaya kütlesi görünmüyor. Hatta buradaki sık ağaçlığın sebebi de aynı. Yani verimli ve derin toprak ağaçların iyi yetişmesi için güzel bir zemin oluşturmuş,” diyerek diğerlerine baktı.

Hasan “Devam et,” dedi.

“Burada zamanında bir yerleşim yeri olduğunu zannediyorum. Bakın ilerde Zoldra tepesi görülüyor. Şurada Gilistra’nın kenarındaki evleri görüyoruz. Yani demek istediğim eski yerleşim yerlerini yukardan gören bir mevkideyiz. Bence burası bir gözetleme merkeziymiş. Sonradan bazı sebepler yüzünden yıkılmış ve toprak altında kalmış olabilir.” Serhat bu sözleri söylerken aklına Muhtar’ın bahsettiği kale geldi. “Ahmet ağabey, şu bahsettiğin kale yıkıntısı ne tarafta?” diye sordu.

Adam dağın zirvesi ile aynı yöndeki duvarı göstererek “Dağın diğer tarafında,” dedi.

Hasan Serhat’a dönerek “Evet, niye sorduğunu açıklamayacak mısın?” diye sordu.

“Dağın diğer tarafına da bir gözetleme merkezi yaptıklarına göre eski zamanlarda iyi bir korunma sistemi oluşturmuş olmalılar. Hem yapay tepeler, hem gözetleme mevkileri, hem de burası ve diğer taraftaki kale gibi asker barındırabilecek binalar yapılmış.

Bu veriler göz önünde bulundurulduğunda, neden bu kadar zahmete girdiklerine dair iki seçenek çıkıyor önümüze. Birincisi burada yaşayanların güçlü düşmanları vardı ve sürekli taciz altındaydılar. Herhangi bir saldırı esnasında aşağıda yaşayan halkın, saldırı hakkında erken uyarılması ve muhtemel sığınaklara saklanmalarını sağlamak gerekiyordu. Ayrıca araziye hâkim olan bu ve benzeri bölgelerden düşmanın saldırısı püskürtülmeye çalışılıyordu. Bu arada buralarda sığınak olarak kullanılabilecek yerler var mı?” diye sordu Serhat.

Hasan “Hani geçen geldiğimizde…” derken Muhtar Hasan’ın sözünü ağzından alarak “Sırainler!” diye bağırdı.

Serhat “Anlaşıldı,” dedi.

Hasan “Peki ikinci olasılık nedir?” diye sordu.

Serhat tahminde bulunmaya devam etti. “İkinci seçenek ise, burada değerli bir şeylerin olmasıdır. Bildiğim kadarı ile maden yatağı filan yok buralarda. O yüzden burada yaşayan insanların bir çeşit zenginliği olması lazım. Ne bileyim, belki de kutsal bir heykel ya da o manyetik silindirlerle her ne yapıyorlarsa o şey olabilir. İşte o zenginliği ele geçirmek veya ortak olmak isteyen düşmanlar türemiş ve bu gözetleme bölgeleri onlara karşı yapılmış olabilir diyorum.”

Arkadaşı “Oldukça mantıklı açıklamalar,” diye mırıldandı. Muhtara dönerek “Bu güne kadar hiç bu yönde çalışma yapılmış mı?” diye sordu.

Muhtar “Benim bildiğim kadarı ile öyle kapsamlı bir araştırma yapılmamış. Ama eskiden bu yana ara sıra birileri gelip dağlarda gezinir giderlermiş. Ben hiç görmedim ama ben doğmadan önce bile gelenler olmuş,” dedi.

Serhat kenarında durdukları düzlüğü işaret ederek, “Şimdi aklıma geldi. Burası köye doğru baktığı için gözetleme yeri olması için fazla büyük. Bir ihtimal aşağıda gördüğümüz sarnıçla aynı görevi yapıyor olabilirler, “ dedi.

Hasan “Yani büyük bir su deposu muydu?” dedi.

Serhat “Neden olmasın?” diye cevapladı. “Buranın toprak birikmeden önceki halini düşünün. Geniş bir gölet olurdu. Kışın tutulan su, yazın aşağıdaki bahçelerin sulanması için kullanılır, böylece tarımsal bir bolluk yaşanılabilirdi. Alın size zenginlik.”

Muhtar dayanamadı, “Yahu Serhat kardeş. O kadar destekli uyduruyorsun ki, az kalsın inanacağım ha!” dedi. Serhat, Muhtarın gür sesi ile söylediği bu sözlere gülümseyerek karşılık verdi.

Hasan “Eğer su deposu tezin doğruysa -ki bana çok mantıklı geldi, şu üzerinde bulunduğumuz kenarın su geçirmez bir yapısı olması lazım. Yani suyun sızmasını engellemiş olmaları gerekir. Ne dersiniz?” diye sordu.

Serhat “Eğer kazıp bakmayı düşünüyorsan karşıdaki duvarın dibinden başlamayı öneririm,” dedi. “Eğer burayı kazarsak sadece su bendi bulma ihtimalimiz var. O da şüpheli ya. Ama duvar dibini kazarsak en azından toprağın altında kalan şekilleri de gün ışığına çıkarabiliriz.”

“Nasıl kazacağız, bir gören olursa?” dedi arkadaşı.

Muhtar, “Burada kazarsak pek kimsenin haberi olmaz. Çobanlar bile çıkmaz buraya,” dedi.

Serhat, “Benim halamın oğlunda bir kazıcı alet var. Hani şu yol çalışmalarında kullanılan kompresörler var ya, işte onun benzinle çalışanından. Yakındaki Hatıp köyünde o kompresörle bir su kuyusu kazmıştık,” dedi.

Hasan “Sesinden belli olur ama” dedi.

“Bir ağaç kesme testeresi kadar ses çıkarır. Pek dikkat çekeceğini zannetmiyorum,” diye cevapladı Serhat.

“Tamam, o zaman,” dedi Muhtar. “Buralarda sık sık ağaç budanır. Pek sorun olmaz.”

Beraberce duvarın yanına gidip en uygun yeri aradılar. Serhat cep telefonu ile kuzenini aradı. Kompresörün Cuma akşamından Pazar sabahına kadar işi olmadığını öğrendiler. Dört gün daha beklemeleri gerekiyordu.

Muhtarın tekrar hatırlatması ile dağın diğer tarafındaki kaleye çıktılar. Daha önce düşündükleri gibi pek kaleye benzemiyordu. Taşların çok az bir kısmı yerinde kalmıştı. Bina, dağın yamacında bir kule ve önündeki ovaya doğru bir uzantıdan oluşuyordu. Dağın eğimine uymamış, yere paralel yapılmıştı. Sanki deniz kenarındaki rıhtımlara benziyordu.

Serhat uzantının ucuna kadar yürüdü. Dağın yüzeyinden yedi veya sekiz metre yukarıdaydı. Bulunduğu yerden aşağısı çok derin görünüyordu. Zaten dağın hemen bitişinden başlayan geniş ova, kendilerini olduklarından da yüksekte hissettiriyordu. Etrafta küçük dağ veya tepeler olsaydı bu kadar ürpermeyecekti. Kanatları olsa kendini aşağıya bırakıp uçmanın zevkini yaşamayı diledi.

* * *

Cuma günü kompresörle geldiler. Hasan’ın dayısının oğlu Harun’un evinde kaldılar. Cumartesi sabah hava aydınlanmadan dört kişi olarak yola çıktılar. Harun Hasan’dan iki yaş küçüktü ama daha uzun boyluydu.

Güneş doğmadan kazmaya başladılar. Kompresörün geniş ağızlı kazıcısı toprağı kolayca kazıyordu. Kazma kullanmaya hiç gerek kalmamıştı. Kompresör toprağı gevşettikçe iki kürekle çukurun içini boşaltıyorlardı. Hava aydınlanmaya başladığında bir adam boyu kazmışlardı. Kompresör çukurun içine iyice girdiğinden sesi daha da az duyulmaya başlamıştı.

Çukur derinleştikçe toprağı dışarı atmak zorlaşmaya başladı. Harun ve Muhtar toprak atma konusunda diğer ikisinden daha tecrübeli olduklarından aşağıda duruyorlardı.

Duvardaki şekillere bir zarar gelmemesi için yirmi santimetre kadar pay bırakmışlardı. Kazdıkları yer iyice derinleşince toprağın rengi değişti ve nemlendi. Duvar tarafına fazla ilerlemedikleri halde sarsıntıdan dolayı alt kısımlardaki toprak parçaları kopup dökülmeye başladı. Şekillerin iki metreden daha aşağıda bile var olduğu görülebiliyordu artık. Ama desen değişmemişti. Sanki sanat eseri gibi bir görünümleri vardı. Dik ve çapraz çizgiler, arada altıgen şekiller ve birbiri altından geçen kalın hatlar vardı.

İki buçuk metre çapında dairesel bir kuyu kazmışlardı. En dipte genişlik iki metreden daha azdı. Küreklerle çalışmak iyice zorlaştığından tek kürekle çalışmaya devam ettiler ve ellerinde olanın da sapını kırıp daha rahat kullanmaya çalıştılar.

Saat on buçuk olduğunda kompresör sert bir zemine rastladı. Cihazı kullanan Muhtar bir adım yan tarafından tekrar deneyince yine aynı kayaya geldi. Kompresörü durdurup, alt tarafı, kürekle iyice temizlediler. Rastladıkları sert zeminin dümdüz bir yüzeyi olmasından dolayı sıradan bir kaya olmadığını anladılar. Artık kompresörle çalışamayacaklarını anladıklarında yaklaşık üç metre kazmışlardı.

Muhtarla Harun iyice yoruldukları için onları yukarı çıkardılar. Terden sırılsıklam olmuşlardı. Hasan aşağı inerek çalışma alanını biraz daha genişletmek üzere kuyunun kenarlarındaki toprağı kazmaya başladı. Muhtar traktörün eşyaları arasından bez bir çuval bularak aşağı attı ve toprağı onunla yukarı çekmeye başladılar.

Öğle vakti gelince hep beraber menemen ve helvadan oluşan yemeklerini yerken bir taraftan da ne yapacaklarını konuştular.

Hasan “Aşağıdaki zemin bildiğimiz kayadan yapılmış. Beton veya pişirilmiş tuğla kullanılmamış,” dedi.

Muhtar “Belki de say taşıdır,” dedi. “Kompresörün ucu vurunca tok bir ses çıkarmıştı.”

“Say taşı da nedir?” diye sordu Serhat.

Muhtar “Fazla kalın olmayan geniş yüzeyli yassı taşlara say taşı denilir. Ama aşağıdaki say taşı bile olsa en az bir karış kalınlığında olmalı. Yoksa kompresör onu çatlatırdı,” dedi.

Yemekten sonra kompresörün taş delici bir ucunu alan Serhat aşağı indi. Elindeki parçayı kazıcı uçla değiştirerek zeminde bir delik açmaya çalıştı. Eğer taş çok kalınsa delmekten vazgeçip duvarı temizlemeyi düşünüyorlardı. Kırdığı parçalardan birini yukarı atarak incelemelerini söyledi.

Hasan Muhtarın getirdiği su ile taşı yıkayınca parçanın normal bir kaya olmadığı anlaşıldı. Beton da değildi ama yapay olduğu belli oluyordu. İçerisinde nohut büyüklüğünde kırmızı taş parçaları vardı ve sanki sıkıştırılmış gibi duruyordu. Serhat yirmi santimetre kadar delmişti ki zeminin yapısı değişti. Bir süre kıpkırmızı bir tabakayı daha delmeye çalıştı. Kırmızı bölüm aynen cam gibiydi ve çok sertti. Beş santimetre derinliğinde bir delik için on dakika kadar uğraştı. Sonra birden delinince, kompresörün sivri ucu deliğin içine girip sıkıştı.

Serhat kompresörü durdurup yakından bakmak isteyince delikten dışarı çıkan havanın sesini duydu. Bağırarak arkadaşlarının kendisini yukarı çekmelerini söyledi. Yukarıdakiler şaşırmışlardı. Hemen ipi asılarak Serhat’ı çıkardılar.

Serhat “Kenara çekilin!” diye bağırarak diğerlerini itti.

Hasan “Ne oldu?” diye korkarak bağırdı. Arkadaşının bir şey gördüğünü zannetmişti.

“Delikten hava çıkıyor,” diye cevapladı Serhat.

Harun “Aşağısı boş o zaman,” dedi.

Serhat “Ben alt tarafın boş olmasından değil, oradaki havadan korkuyorum. Gelin biraz daha uzaklaşalım,” dedi.

Traktörün yanına kadar gittiler. Serhat derin derin nefes alıyordu. Hasan “Neden korktun bu kadar?” diye sordu.

“Aşağıda büyük olasılıkla radon gazı birikmiştir,” diye cevapladı Serhat. “Toprağın içinde kalan yapılarda, hava akımı olmazsa radon denen zehirli bir gaz birikir. O yüzden kazı yaparken dikkatli olmak gerekir,”

Muhtar “Sen nereden biliyorsun?” diye sordu.

Serhat “Mısırda, kumlar arasından çıkardıkları tarihi yapılarda, birikmiş radon gazından dolayı ölen bir sürü arkeolog olduğunu okumuştum. Hemen öldürmüyormuş bu gaz. O yüzden bir süre mumya laneti gibi söylentiler çıkmış. Sonradan ölümlere radon zehirlenmesinin yol açtığı keşfedilmiş,” dedi.

Hasan “O zaman devam edemeyeceğiz,” dedi.

“En azından gazı temizleyinceye kadar,” diye cevapladı Serhat.

Muhtar “Nasıl temizleriz ki?” diye sordu.

Harun “Bizim evde eski bir elektrikli süpürge var. Alttan çektiği havayı üstten üflüyor. Eğer iş görürse onu getirelim,” dedi.

Serhat “Olabilir, ama elektrik yok burada,” dedi.

Muhtar “Bende benzinli jeneratör var, onu da getiririz,” deyip Harun’a gelmesini işaret ederek traktöre doğru yürüdü.

Hepsini bir heyecan kaplamıştı. Zeminin altının boş olması orada bir oda olduğu anlamına geliyordu. Belki de geniş bir oda olabilirdi. Çünkü kazmaya duvarın ortalarından başlamışlardı.

Traktör hareket ederken Serhat arkalarından bağırdı. “Gelirken toprak çekmek için bir şeyler getirin!”

Muhtar durup “Başka bir şey lazım mı?” diye seslendi.

Serhat “Sabaha kadar buradayız anlaşılan ona göre bir şeyler getirirsiniz,” dedi.

Hasan “Bahçe sulama boruları var ya, hani genişlerinden, onlardan da getirin,” dedi.

Harun “Ne yapacaksın boruyu?” diye sordu.

Hasan “Lazım olur işte, birkaç tane getirin siz,” dedi.

Muhtarla Harun gittikten sonra kazdıkları kuyunun yanına giderek aşağı baktılar. Delikten artık hava sesi gelmiyordu. Basınç azalmıştı anlaşılan. Serhat halatı iki kat yapıp aşağı sarkıttı ve kompresöre dolayıp cihazı yukarı çekti.

Hasan “Bir kuyu daha mı kazacağız?” dedi.

“Mecburen,” diye cevapladı Serhat. “Hava akımı oluşturabilmek için bir tane daha kazmamız gerek.”

Hasan “O zaman hemen başlayalım,” dedi.

Şimdiden yoruldukları için kazma işi uzun sürebilirdi. Serhat kompresörün sahibine telefon açıp cihazın kendilerinde biraz daha kalması için ricada bulundu. Karşıdaki Serhat’ın ısrarına dayanamayarak, nazlanarak da olsa kabul etti. Sonra Muhtarı cep telefonundan arayarak yeni bir yer kazacaklarını söylediler.

* * *

O gün akşam oluncaya kadar öncekinden daha büyük bir çukur kazdılar. Yeni kazılan yer düzlüğün ortalarında bir yerdeydi. Muhtar bu kez hazırlıklı gelmişti. Römork ve tarla sürme aletlerini de getirdiği için onlardan da faydalanarak genişçe bir yer kazdılar.

Önce tarla sürmeye yarayan kaz ayakları ile toprağı gevşetip ardından yüzeyi düzeltmeye yarayan geniş kalaslarla toprağı sürükleyip çıkardılar. Traktör işin içine girince hem daha hızlı hem de yorulmadan çalışabilmişlerdi.

Sonunda aynı sert zemine ulaştıklarında sevinmişlerdi. Demek ki bu düzlüğün altı tamamen kapatılmıştı. Genişçe bir oyuk açarak taş zemini deldiler. Kırmızı tabaka yine zorlamıştı. Bu kez Hasan yüzüne ıslak bez bağlayıp deliği genişletti.

Sulama borusunu açılan delikten içeri sokup kenarlarını çamurla sıvadılar. Elektrik süpürgesini çalıştırdıklarında ortalık iyice kararmıştı. Önceki açtıkları deliği kontrol ettiklerinde içeri hava emildiğini hissettiler.

Hiç ışık yakmadan hava akımını saatlerce sürdürdüler. Arada sırada süpürgeyi dinlendiriyorlardı. Bu arada bir nöbetleşme ayarlayıp uyumak için de vakit buldular.

* * *

Jeneratörün benzini bitinceye kadar hava akımını sürdürmüşlerdi. Pazar günü sabahı, deliği yarım metre çapında genişlettiler. Serhat ve Hasan giysilerinden bir parça ıslatarak yüzlerine sarıp aşağı indiler.

İçerisi bir adam boyundan az daha yüksek genişçe bir alandı. El feneri ile çevreye göz gezdirdiler. Üç metrede bir tavanı tutan kalın taş sütunlar vardı. Etrafta bir sürü tozlu raf ve rafların bazılarında ne olduklarını hemen anlayamadıkları eşyalar vardı. Uzakta ilk deldikleri delikten ince bir ışık görünüyordu.

Serhat ağzı kapalı olduğu için boğuk bir sesle “Hasan sakın bir şeye dokunma,” dedi.

Hasan “Neden?” diye bağırdı.

“Aradan çok uzun yıllar geçtiği için dokunduğun anda dağılabilirler. Hele tahtadan yapılmışlarsa üflesen bile un ufak olurlar,” diye cevapladı Serhat.

Raflardan birinin kenarına gidip eşyalara baktılar. Aslında çoğu, yere düşmüş ve kırılmıştı. Bir küre, yumurta biçiminde ne olduğu anlaşılmayan bir parça, parmak kalınlığında on tane çubuk, eskiden ne olduğu hiç anlaşılmayan bir toz kütlesi ve bardak biçiminde ince uzun kaplar gördüler.

Her taraf pudra benzeri toz kütlesi ile örtülüyü. İlk kazdıkları yere doğru ilerlediler. Yanlarından geçtikçe raflarda ne olduğuna bakıyorlardı. Bu arada dikkatli yürüyüp kaza ile bir şeyler ezmemeye gayret gösteriyorlardı.

El fenerini tutan Hasan ışığı rafın alt tarafında duran bir cisme doğru tutarak Serhat’ın dikkatini çekti.

Serhat “Nedir o?” diyerek yaklaştı.

Otuz santimetre büyüklüğünde küp şeklinde bir taban üzerinde, aralarında birer parmak açıklık bulunan yedi tane cam disk vardı. En üstte duranın üzerinde toz birikmişti ama alttakilerin saydam olduğu belli oluyordu. Kürenin tam ortasından çıkan kalın bir silindirin üzerine üst üste sıralanmışlardı. Disklerin kalınlıkları farklı farklıydı.

Hasan “Sence ne olabilir?” diye sordu.

Serhat “Eğer bunu bir mağazada görsem CD çalan bir müzik cihazı olduğunu söylerdim,” dedi.

Duvara doğru ilerlerken biraz önceki cihaza benzer başkalarını da gördüler. İncelenecek o kadar çok şey vardı ki çevrede, hepsine tek tek zaman ayırmak gerekiyordu. Zehirlenmekten de korktukları için hızlı hareket etmeye karar verdiler. Burasının bir depo olduğu her halinden belliydi.

Duvarın yanına geldiklerinde fener yardımıyla dikkatlice göz gezdirdiler. Ama tavanın kenarında yukarda gördükleri desenlerden biraz daha olmasına rağmen alt taraflar dümdüzdü.

Hayal kırklığına uğrayan Serhat “Burada hiç şekil yok,” dedi.

Hasan “Sen olsan bir depoya o kadar uğraşır mıydın?” diye sordu.

“Haklısın, eğer burası bir depo idiyse yukarısının buradaki aletleri kullanan bir yer olduğunu söyleyebiliriz,” dedi Serhat.

“Evet,” dedi Hasan. “Yukarıda her ne yapılıyorsa buradaki aletlerle yapılıyor olmalı.”

“Sence ne yapıyorlardı,” diye sordu Hasan.

Serhat “Herhalde sanat eserleri veya süs eşyaları yapıyorlardı. Ama tam bilemem. Burada gördüğüm şeylere pek anlam veremiyorum,” dedi.

“Haydi, çıkalım,” dedi Hasan.

Geri dönerken geniş bir yay çizerek diğer raflara da baktılar. Genelde aynı tip eşyalar vardı. Belki yirmi ayrı çeşit eşya raflara dağıtılmıştı. İlerde iki bölmeli bir raf görerek onun yanına gittiler. Sekiz tane oval kutu yan yana dizilmişlerdi. Alt tarafı kesilmiş yumurtaya benziyorlardı. Kutuların kendilerine bakan tarafları eğimli olarak düzeltilmişti. Kırk santimetre genişlikleri otuz santimetre yükseklikleri vardı. Üzeri tozla kaplı olduğu halde fenerin ışığında eğimli yüzeyin saydam olduğu belli oluyordu.

Serhat “Bak bunlar da ilginç,” dedi.

Hasan birden yüzündeki örtüyü aralayarak kutunun üzerine sertçe üfledi. Ortalık toza boğulmuştu.

Serhat “Yapma!” diye bağırdı ama geç kalmıştı. Arkadaşı örtüyü tekrar büründüğünde oval kutunun içi görünmeye başladı. Cam muhafaza içinde renkli bir resim belirmeye başladı. Hasan feneri iyice yaklaştırınca kutunun içindekinin üç boyutlu bir harita olduğu anlaşıldı.

Hasan “Dostum bak şuna, buraların haritası var içinde,” dedi.

Serhat’ın gözleri şaşkınlıktan parlıyordu. Kutunun içinde eski zamanların Zoldra şehri duruyordu. Silindir taşları buldukları tepe, Botsa köyünün eski hali ve iki dere görülüyordu. Tepenin üzerindeki düzlükte oval bir bina vardı. Binanın tepesindeki iki uzun yükselti hemen göze çarpıyordu. Botsa’nın bulunduğu yerde yuvarlak yapılar görülüyor ve şehrin kenarının sularla çevrili olduğu belli oluyordu.

Bu kez Serhat başka bir kutuya üfledi. Şaşkınlıkları dinmek bilmiyordu. Toz dağılınca bu kutunun içinde de şu an bulundukları yerin eski halini gördüler. Alusumas dağının yamacına kurulmuş devasa bir yapı vardı karşılarında. Sekiz uzun çubuk oval binanın tepesinden yukarı çıkıyordu. Çubukların ne işe yaradığını kavrayamıyorlardı ama yapının muhteşemliği karşısında hayran olmamak elde değildi.

Dalgın dalgın seyrederken Harun’un sesini duydular. Onları çağırıyordu. Hemen seslenerek çıkışa doğru gittiler. Harun’un uzattığı boruya tutunarak dışarı çıktılar.

Muhtar telaşlı görünüyordu. “Başınıza bir şey geldi zannettik,” dedi.

Hasan “Keşke insanın başına her zaman böyle işler gelse,” diyerek güldü.

Harun “Ne gördünüz aşağıda?” diye sordu.

Her ikisi de lafı bir diğerinin ağzından kaparak heyecanla anlatmaya başladılar. Sonunda Muhtar, Harun ve onlara rehberlik etmek üzere Hasan aşağıya tekrar indiler. Serhat yukarıda kalarak nöbet tuttu.

Aşağıdakiler bir süre sonra tekrar yukarı çıktıklarında başka ilginç düzenek ve eşyalar gördüklerini söylediler. Bu kez, cam haritalara baktıktan sonra başka tarafa gitmişlerdi. Bir yerde adam boyunda kutular gördüklerini, diğer bir rafta da mermerden yapılmış hayvan heykelleri bulduklarını söylediler.

Serhat “Evet arkadaşlar, şimdi ne yapıyoruz?” diye sordu.

Muhtar “Ben yetkililere haber vermemizin doğru olacağını düşünüyorum,” dedi.

Serhat “Haklısın, içinde bulunduğumuz durum kendi başımıza altından kalkabileceğimizin çok üstünde görünüyor,” dedi.

Hasan “Bu keşfi söyleyinceye kadar biraz beklemeyi öneriyorum,” dedi.

Muhtar “Niye?” diye sordu.

Hasan “Güvenebileceğimiz birilerini bulmamız gerek bence. Burada böylesi bir kültür hazinesinin bulunduğunu duyan herkes akın edecektir. O yüzden araştırma ekibi gelinceye kadar kimsenin aşağıya inmesine izin vermemeliyiz,” dedi.

“Ne yani, başında nöbet mi tutacağız?” diye sordu Harun.

Serhat “Ben anladım galiba, Hasan güvenilir bir araştırma ekibi buluncaya kadar kazdığımız yerleri kapatmamızı istiyor,” dedi.

Muhtar “İyi fikir,” diyerek görüşünü belirtti.

Harun “Tamam o zaman. Demek kapatıyoruz çukurları,” dedi.

* * *

İki ay sonra kazı ekibi göreve başladı. Alusumas dağının çevresi, güvenlik nedeniyle, jandarma ile sarılmıştı. İlk kazıyı yapan dört kişi de çalışan ekipte görev alıyorlardı. Toplam yirmi kişi eski kültürü araştırmak için yoğun bir çalışmaya başlamışlardı.

İkinci günün sonunda ekibin lideri olan Profesör Harun Erkan, bulunan deponun, eğitim malzemeleri barındıran bir okul deposu olduğunu açıkladı. Anlaşıldığına göre okulda, mimari ve şehircilik eğitimleri veriliyordu, Bunun yanı sıra manyetizma yardımı ile elektrik üretimi ve bilgi depolama yöntemlerinin, kullanıldığı ortaya çıkarıldı.

Günler geçtikçe yeni bilgiler bulunuyordu. Zoldra sakladığı gizleri bir bir açığa çıkardı. Tüm dünyada Alusumas buluntuları konuşuldu. Ama asıl kıyamet, Profesör H. Erkan’ın şu açıklaması ile koptu.

“Zoldra’lıların beş bin beş yüz yıl önce tutmaya başladıkları tarih kayıtlarını okumayı başardık. Şimdiden şunu rahatlıkla söyleyebilirim ki, bilinen tarih büyük değişimlere uğrayacaktır. Ayrıca buluğumuz bilgilerden faydalanarak, dünya üzerinde Zoldra gibi gün ışığına çıkmamış dört yeri daha tespit ettik. Tarih değişecek dostlarım ve tarihin değişmesinin önünde durulamayacak!”

Sumas Yazıtçısı Detinyus Kitabesi I. Bölüm

Ben Sumaslı Detinyus Hatar. Yazıtçıyım. Babam da yazıtçıydı, büyük babam da. Dev kitabeler yazdım senelerce, nice olaylar işledim sert kayaların yüzüne, babam da işlemişti, büyük babam da. Hükümdarlar bir savaş kazandıklarında veya bir ülkeyi ele geçirdiklerinde bir anıt olarak kitabe yazdırırlar ve onu şehrin en görkemli yerine dikerler. Ta ki çocukları, onların çocukları ve onların çocuklarının çocukları bu kitabeyi okusun ve atalarının yaptıklarından dersler çıkarsın.

Ama şimdi hükümdarımın benden istediği çok farklı…

Taşlar bu ifadeleri nasıl taşıyacak bilmiyorum ve dahası bu usta ellerim o taşları nasıl kazıyacak onu da bilmiyorum. Ama bağlılık yemini etmiş bir yazıtçı olarak dayanacağım ve bu kitabeyi yazacağım.

Artık bu dünyadan gideceğimizi söylediler. Bizler ve bizimle beraber düşmanlarımız da gidecekler. Bu dünyayı düşmanı olmayan, savaş yüzü görmemiş çocuklarımıza bırakacağız ve bizler bütün silahlarımızı da alıp bu dünyadan gideceğiz.

Daha önce atalarımızdan böyle bir şey duymadık. Böyle bir kitabe okumadık ve böyle bir efsane işitmedik. Ama gerçek hükümdarlar duyulmayanı yapan, imkânsızı başaran ülke önderleridir. Hanabi de onlardan biri, içlerinde en yücesi.

Benden, dünyada kalacak çocuklarımıza bizden bir anı olarak bırakacağımız kitabeye başlamamı istedi. Torunlarımız bizleri hiç bilmeyecekler, medeniyetimizden hiç bir eser göremeyecekler ama sadece bu kitabe onlara kendilerinden önce burada yaşayan birilerinin olduğunu hatırlatacak. Şimdilerde gizi korumak üzere yüzlerce önder yetiştiriliyor. İnsanlık, kendini mahveden yozlaşmadan kurtulmak için, büyük bir fedakârlıkla çalışıyor.

Dünyanın yazgısı, ne iyidir ki, düşman bile olsa, sağlam karakterli ve civanmert önderlerin akdi ile müspet yazıldı. Yapılan anlaşmaya göre dünyayı önce düşmanlarımız terk edecekmiş. Hatta terk etmeye başlamışlar bile. Çünkü savaşı onlar kaybetti. Gerçekte ise hep beraber kaybettik. Ama dünyanın yaşanılır kalabilmesi için bizim de terk etmemizin şart olduğu söylendi. Çünkü artık evrenin gücünü herkes kullanabilirdi. Bugün iyi kimselerin elinde olan bu güç yarın kötülerin elinde kullanılabilir, bugün iyi düşünenler yarın kötü düşüncelerin esiri olabilirdi. Bu ise eninde sonunda bu dünyanın sonunu getirecekti.

Komutanlardan biri, bana, yazılacak kitabenin dünyanın daha önce hiç insan yaşamamış bir yerinde kurulacak olan yeni bir şehrin meydanına koyulacağını söyledi. Bu şehrin adının Hentar olacağını da ondan öğrendim. Dünyanın bilmediğim bir yerinde, bizleri hiç bilmeyen çocuklarımıza, yani Hentar halkına yazılacak bu kitabe.

Bizler, hükümdarımızın halkı olarak “Neden gidiyoruz ?” diye sormadık. “Gitmeyeceğiz” de demedik. Zaten böyle sözler gerçek bir hükümdarın halkından beklenmez. Ben size, böyle bir duruma niye geldik, onu anlatacağım…

* * *

Evrenin gücüne hükmedenlerin öyküsünü dinle, evlat! Bu dünyada bilineceklerin az kaldığı, görülebilecek her yerin görüldüğü ve uğruna kavga edilecek her değer için yapılacak kavgaların en dehşetlisinin yapıldığı çağın öyküsünü dinle!

İnsanoğlu doğanın sakladıklarını görüp, bunların perdelerini araladı ve ortaya çıkardı. Bilgelik en büyük hazinelerden biri oldu. Uğruna savaşlar yapılan altın, gümüş ve kılıca rağbet azaldı, istenirse kentin tüm duvarları yakut ve zümrütten yapılacak hale geldi. Yeryüzünde bolluk ve bereket arttı. İnsanlar üç nesil önce biriktirmek için yıllarca uğraştıkları nimetlere dönüp bakmıyorlardı bile.

İnsan isteklerinin esiri oldu mu, şer, dur durak bilmez evlat! Güce ve azamete rağbet başladı. Gökler ve göğün üzerindekiler sahiplenildi, yer ve yerin altındakiler de sahiplenildi. Hükümdarlar ordularını bilgelik ve sahibini bile mahveden “Evrenin Gücü” ile beslediler. Evrenin gücünü tek bir tohuma doldurdular. Zaman akarken, hırs canavarının, akıl aletine hükmetmesine engel olamadılar.

Hırsın hükümranlığı, Alusumas ve Zoldra’yı karşı karşıya getirdi. Biri diğerine denk iki büyük devlet, iki muhteşem güç ve iki kadim kültür önüne set çekilmeyen bilgeliğin kurbanı oldular. Göğün ardında ve yerin altında kıvılcımlar saçıldı. Toprak billur cama, ağaç savrulan küle dönüştü. Ne ordu vardı ortalıkta ne de cana düşman kıyım çelimleri.

Her beden kendi acısını yaşar evlat! Küle dönen milyonlarca insanın yokluğu kapladı kalpleri. Yaş daldan örme darganlar nasıl sıkarsa üzümün suyunu keder de öyle sardı insanoğlunun ruhunu.  İzlediği yolda mahvolan âdemoğlunun öyküsünü sakın ola unutma!

* * *

Sumas Yazıtçısı Detinyus Kitabesi III. Bölüm

Alusumas hükümdarı Hanabi buyurdu. “Bana yenik Zoldra hükümdarı Odene’yi getirin!” Hükümdar sözünü daha yeni bitirmişti ki, yanında bulunan bilgeler, Odene’yi huzura getirdiler. Hanabi seslendi.

“O kadar uyarmama ve Zebur’un öğretilerini o kadar hatırlatmama karşın seni kardeşlik bağına bu kadar düşman eden şey nedir? Sen bilmiyor musun ki savaşçı uluslar bir ülkeyi ele geçirdikleri zaman o ülkenin ileri gelenlerini rezil ederler ve o ülkeyi perişan ederler.”

Hanabi’nin sesi öyle gür ve öfkeyle çıkıyordu ki sözleri kendi bedeniyle beraber tüm cisimleri titretiyordu. Ta yüreğinden gelen bu haykırış, orada hazır bulunan herkesi etkiliyordu. Yalnız biri hariç. O da yenik hükümdar Odene’den başkası değildi. Yüreği kinle dolu bu adam şu an zavallı bir köle gibi Hanabi’nin önünde eğilmiş olmasına rağmen yaptıklarının farkında değildi ve farkına varmaya da pek niyetli görülmüyordu.

Hanabi Odene’nin siyah gözlerinden akan, rengi gibi siyah hırs halelerini görünce durdu, tahtına oturdu, sesini alçalttı ve daha keskin ve kararlı bir sesle Odene’ye doğru eğilerek;

“Tüm halkınla beraber seni öldüreyim mi, yoksa bir daha yanına bile yaklaşmamak üzere hepinizi dünyadan göndereyim mi?” diye seslendi.

Tüm salon buz kesilmişti. Odene’nin o hırslı bakışları değişmiş, göz bebeklerini nereye sabitleyeceğini bilemez halde, aklının hızlı akışında kaybolmanın şaşkınlığını yaşıyordu. Yüzü renkten renge giriyor, sesi bir şeyler söylemek istemesine rağmen bir türlü çıkmıyordu. Savaş öncesinde her şeyi düşünmüş ve göze almıştı ama böyle bir son kesinlikle aklına gelmemiş, böyle bir durumu hiç hayal etmemişti.

Ölüm, tek başına kabul edilebilirdi. Oysa şu an, kendisine bir seçenek sunulmuştu ve hangisinin daha iyi olduğunu tam kestiremiyordu. Eğer dünyadan sürülmeyi kabul etse bunu halkına nasıl anlatacaktı, nasıl tekrar eskisi gibi güçlü imparatorları olacaktı. Ölmekse, hiç bir şeyi değiştirmeye yetmeyecekti. Birden gözleri parladı. Aklına ancak şeytanlara yakışan bir fikir gelmişti. Eğer dünyadan giderlerse, gittikleri yerde tekrar güçlenir ve savaşarak tekrar dünyayı ele geçirebilirlerdi.

Hanabi’ye tercihini söyleyecekti, gözlerini sabitledi. Bu duruma nasıl gelmişlerdi. Düşüncelerini tekrar sabitlemeye çalıştı. Kısık bir sesle “Eğer,” dedi “Halkımla beraber gideceksem ve gideceğim yerde ihtiyacım olacak eşyalarımı da götüreceksem, izninle gitmek, isteğimdir.” Cümleler ağzından zor çıkıyordu. Ezilmiş ve aşağılanmış biri olmanın ne kadar zor olduğunu onunla beraber herkes anlamıştı.

Hanabi, Odene’yi tanıyordu. Arkasına yaslandı ve sakin bir devlet adamının ses tonuyla devam etti. “İhtiyacın olan her şey verilecek. Yalnız bilginlerin öldürülecek ve güçlü silahlarından hiç birini yanına alamayacaksın ve gittiğin her yerde gözetimim altında olacaksın.” Adamlarına döndü “ Götürün bunu. Eşyalarını hazırlayın. Yüklenecek her şeyi tek tek kontrol edin. Bilim konseyindeki herkesi öldürün ve tüm halkıyla beraber Zehon’un su gezegenine gönderin.”

Askerler Odene’yi kollarından tuttular, dışarı doğru yavaş adımlarla götürdüler. Hanabi adamlarına döndü “Biz de gideceğiz. Ama biz muzaffer olarak gideceğiz. Tüm silahlarımızı da yanımızda götüreceğiz. Eğer bizler dünyada kalmaya devam edersek artık dünya yaşanamaz bir yer olacaktır. Ama gittiğimiz yerde sürekli dünyayı gözetleyip koruyacağız. Bunun için ne gerekiyorsa düşünün ve bana önerilerinizi bildirin”

Komutanlar ve Hanabi’nin bilge adamları bir şok daha geçiriyorlardı. Bu gün onlar için ne kadar zorlu bir gün olmuştu. Güneş, şimdiye kadar, hiç bir devlet adamını ve komutanı bu kadar zorluk çekerken görmemişti. Komutanlar ve bilgeler düşünmek için müsaade istediler ve huzurdan çekildiler.

* * *

Sumas Yazıtçısı Detinyus Kitabesi IX. Bölüm

Yaşamak, bir inattır evlat! Ataların bir hata işlediler ve hatalarının bedelini ödemesini bildiler. İçlerindeki, dünyaya karşı duydukları hasret ateşi, yüreklerini kavuruyor. Göç ettiler bir acıdan öbür acıya, oysa doyamamıştı âdemoğlu anayurduna, dünyasına. Devrildi muhteşem yapılar, gömüldü toprak altına. Saklandı bilgelik, kalın duvarlar arkasına. Çocuk, kadın, genç, ihtiyar keder ile çıktılar yıldız köprüsüne. Bir yangın gibi taşınacak gözyaşı ve acı, göğüslerde. Göğü duman, yeri harap bıraktığımız dünya, umutla yeşerecek kalbimizde.

Sen dünya üzerinde neşe ve sevinçle gezip dolaşırken, onlar şimdi kadim medeniyetlerini ana yurtlarından çok çok uzaklarda yaşatıyorlar.

]]> http://www.gizlivadi.com/yazitci/feed/ 0 http://www.gizlivadi.com/zenarin-gelecegi/ http://www.gizlivadi.com/zenarin-gelecegi/#comments Thu, 07 Jan 2010 20:15:29 +0000 admin http://www.gizlivadi.com/?p=20 ZENAR’IN GELECEĞİ

Sumas Yazıtçısı Detinyus Kitabesi IV. Bölüm
Yaşamak, bir inattır evlat! Ataların bir hata işlediler ve hatalarının bedelini ödemesini bildiler. İçlerindeki, dünyaya karşı duydukları hasret ateşi, yüreklerini kavuruyor. Göç ettiler bir acıdan öbür acıya, oysa doyamamıştı âdemoğlu anayurduna, dünyasına. Devrildi muhteşem yapılar, gömüldü toprak altına. Saklandı bilgelik, kalın duvarlar arkasına. Çocuk, kadın, genç, ihtiyar keder ile çıktılar yıldız köprüsüne. Bir yangın gibi taşınacak gözyaşı ve acı, göğüslerde. Göğü duman, yeri harap bıraktığımız dünya, umutla yeşerecek kalbimizde.

Sen dünya üzerinde neşe ve sevinçle gezip dolaşırken, onlar şimdi kadim medeniyetlerini ana yurtlarından çok çok uzaklarda yaşatıyorlar.

Detinyus Hatar- Sumas Yazıtçısı

Tulor’un Evi

Temre Seprener şehrin dar koridorlarından birinde hızlı adımlarla yürüyor bir taraftan da amaçsızca kapıların yan tarafındaki isim levhalarını okuyordu. Chap Tulor’un isminin yazılı olduğu levhayı görünce durakladı. Eski dostuna şöyle bir uğramaya karar vererek kapıya yöneldi ve parmaklarını yavaşça dokundurdu. İçerden verilen onayın ardından mavi kapı hafifçe yana doğru kayarken, insanın içini ferahlatan bir ışık dışarı doğru süzüldü. Tulor’un bürosu alışılmış bürolara hiç benzemezdi. Üç bölümden oluşan dairenin salon kısmı yeşil bitkiler ve rengârenk çiçeklerle bir bahçeye dönüştürülmüştü. Tavandaki cam küreden yayılan ışık güneş vazifesi görüyordu. Seprener her zamanki hayranlığı ile çevresini seyrederken Tulor sağındaki kapıda belirdi.

“Hoş geldin Temre, içeri gelsene,” dedi Tulor.

“Hoş bulduk Chap, fazla kalmayacağım, şöyle bir uğradım,” dedi Seprener.

Tulor ile altı yıldır beraber çalışıyorlardı. Burası yaşlı adamın hem ofisi hem de eviydi. Yan odaya geçen Tulor’un peşinden Seprener de girdi. Yerde ve duvarda bulunan sepil halıların yeşilimsi ışığı odaya ferahlatıcı bir görünüm veriyordu. Odadaki birçok eşya elde yapılmış sanat eserleriydiler. Seprener Tulor’un gösterdiği sepil kaplanmış rahat koltuğa oturdu.

“Görüşmeyeli iki hafta oluyor,” dedi Tulor.

“Haklısın,” diye cevapladı Seprener “Bahsettiğine görüşme diyorsan. Bazen insanların, senin yaşadığından şüphelendiklerini düşünüyorum. Tüm toplantılara görüntüyle katılıyorsun.” Seprener Tulor’un video konferans cihazları ile yaptığı görüşmelerden bahsediyordu.

“Lütfen Temre,” diyerek Seprener’in konuşmasını durdurdu Tulor. “Bu konuyu daha önceleri de konuşmuştuk. Üzerinde yaşayabileceğim bir dünya buluncaya kadar buradan çıkmayacağım.”

“Ama senin gibi evinden dışarı tek adım dahi atmayan birinin yıldızları keşfetmek için çalışması, diğerlerinin kafalarında soru işaretleri oluşturuyor. Bunun farkındasın sanırım,” diyen Seprener, kolunu oturduğu koltuğun arkalığına dayadı.

Chap Tulor iki yıl önce geçirdiği bir kaza sonucunda omurgasından sakatlanarak uzunca bir süre ne evinden çıkabilmiş ne de Topronit-T’deki görevini sürdürebilmişti. Bu kaza onun düşünmeye daha çok zaman bulmasına olanak vermiş, evinde dinlendiği süre içerisinde, diğer kurul üyelerinin ikna çalışmalarına rağmen, bir daha evinden çıkmama kararı almıştı. Bu kararı almasına, hasta olduğu süre içerisinde Topron ile ilgili çalışmaların aksaması, hatta durma noktasına gelmesinin yol açtığı düşünülüyordu. En büyük ideali, halkının bir gün, şu andakinden daha güzel bir dünyada yaşamasıydı. Bu idealin gerçekleşmesi için yapılan çalışmalarda herhangi bir aksaklık olmamalıydı. Kendi yaşı da ilerlediği için, görevlerini daha genç üyelere devretmişti. Eşinin ölümünden sonra zaten yalnız yaşamaya başladığı bürosunu, yaşayan bir bahçeye dönüştürmüştü. Topronit-T deki çalışmalarına, kurul üyelerinin ısrarı ile danışman olarak devam ederken, bahçesini düzenleyerek hayatını devam ettiriyordu.

“Evet, farkındayım, fakat üst kurul üyelerinden çoğunun beni anladıklarından eminim. Beni ne kadar garip bulsalar da fikirlerimi dinliyorlar. Bu yüzden onlara saygı duyuyorum. Senin fikirlerini de dinliyorlar, sen olmasaydın Topron konusunda büyük atılımı gerçekleştiremezdik. İnsanları ikna kabiliyetin gerçekten övülmeye değer.”

“Abartıyorsun Chap,” diyerek gitmek için hareketlendi Seprener. “Şimdi gitmem gerek,”

“Akşam yemeğine kalsaydın,” dedi Tulor.

Seprener Tulor’a doğru döndü ve “Teşekkür ederim Chap. Benimki sadece ufak bir ziyaretti, ayrıca Vegez’le güneş parkında buluşmak için sözleşmiştik.”

“O zaman yarın ailen ile birlikte akşam için bekliyorum. Moli ile Selen’i de uzun zamandır görmüyorum. Küçük yumurcağı özlemişim. Son yıllarda çocuk yüzü görmek de zorlaştı.”

“Tamam Chap. Yarın için Moli ile konuşurum,” dedi Seprener düşünceli bir biçimde “Artık gitsem iyi olacak,” diyerek kalkıp kapıya doğru ilerledi.

Temre Seprener kırk yaşlarındaydı. Uzun yıllar tarih araştırmaları yapmıştı. Şimdi Topron ile ilgili bir projede çalışıyordu. Zenar gezegeninin kaderini belirleyecek bir grubun içinde olmaktan kıvanç duyuyordu. Küçük yaşlarından bu yana –yüzeyci- olmuştu. Zenar’ın başına gelen felaketten sonra gezegen halkı yer altına sığınmak zorunda kalınca, eskiye özlem duyanlar, yüzeyciler adı verdikleri bir topluluk oluşturmuşlardı. Yüzeyciler üç yüz yıldır gezegenin geleceği için çalışıyorlardı. Zenar’ın uydusu Topron ve Fartas şehrindeki Topronit-T merkezinde çalışanların büyük çoğunluğunu yüzeyciler oluşturuyordu.

Seprener bahçeden geçerek koridora çıktığında yine üstüne karamsarlık çökmüştü. Topronit merkezinden çıkıp, Zenar ulaşım ağına bağlı en yakın istasyona gittiğinde kendisinden önce istasyona gelmiş olan Topronit çalışanlarını gördü. İçlerinde çok iyi tanıştığı insanlar olmasına rağmen sanki orada kimse yokmuş gibi ulaşım aracının gelmesini beklemeye başladı. İstasyonlarda kimse mecbur olmadıkça birbiri ile konuşmuyor ve diğer insanlar orada değillermiş gibi bir tavır takınıyorlardı. Bu durum genel yemekhaneler, banyolar ve bunlar gibi topluma açık olan her yerde böyleydi. Güneş Parkı farklıydı. Orada birisi ile konuşmak için tanımanıza gerek yoktur.

İstasyonda yankılanan gong sesi evinin olduğu yöne gidecek olan magrevin geldiğini haber veriyordu. Manyetik tüneller içerisinde hızlı bir şekilde hareket eden, çok yolcu kapasiteli bu araç ulaşımda büyük kolaylık sağlamaktaydı.

Seprener kısa süren yolculuğu boyunca koltuğunun önündeki ekrandan günlük haberlerin başlıklarını izledi. Sonra cebinden çıkardığı kalem büyüklüğünde bir silindiri ekranın altındaki okuyucuya yerleştirerek yaptığı yolculuğun ücretinin kişisel hesabından düşmesini sağladı. İneceği istasyonun ismini işaretledikten sonra gelecek sinyali bekledi. Kısa bir süre sonra yankılı bip sesi ile beraber açılan kapıdan indi ve evine gitti.

*          *          *

Güneş Parkı

Asor Vegez Güneş parkında, bir ağacı çepeçevre sarmış olan oturakta oturmuş Seprener’in gelmesini bekliyordu. Bu parkın harcadığı enerjiyi hesaplamaya çalışarak zaman geçirmekteydi. Hatırı sayılır miktarda enerji park için tüketiliyordu. Parkı yapay bir güneş aydınlatıyordu. Çevrede binlerce ağaç ve çeşitli bitki görülüyordu. Hafif bir rüzgâr insanları duygu ile yüklüyordu. Rüzgâr sadece burada eser, hayvanlar sadece burada koşardı. Zenar’da yer altına inşa edilmiş seksen dört şehirden sadece üç tanesinde güneş parkı vardı. En büyükleri olan ve devasa klimalar sayesinde her mevsimi yaşatabilen bu yapay biyosfer Fartas şehri için övünç kaynağıydı.

Vegez, Seprener’in yanında eşi Molinera ve küçük kızları Selen’le beraber geldiğini görünce şaşırdı. İş arkadaşının yalnız geleceğini tahmin etmişti. Aile Vegez’le selamlaştıktan sonra beraberce havuzlu kamelyaya geçerek oturdular. Selen hemen havuzun kenarına oturdu ve içindeki balıkları seyretmeye başladı.

“Çok şirin bir kızınız var,” dedi Vegez.

“Teşekkürler, ayrıca aşırı meraklı bir çocuk,” diye cevapladı Molinera. “Temre sizinle görüşmek için parka geleceğini söylediğinde bizi de yanına almasını rica etti. Parkı çok seviyor. Umarım bizim varlığımızdan rahatsız olmazsınız.”

“Ne münasebet. Bizim iş konuşmalarımız sizi rahatsız etmezse daha memnun olurum.” dedi Vegez.

Seprener araya girdi. “Buraya gelmeyi onlar istedi. Bizi dinleyeceklerine daha güzel şeylerle ilgileneceklerinden eminim,” diyerek eşine gülümsedi ve cebinden pembe bir silindir çıkararak Vegez’e uzattı. Genç adam silindiri çantasındaki okuyucuya yerleştirdi. Proje ağına bağlandı. Böylece kendisinden yüz seksen bin kilometre uzaklıktaki Topron ile bağlantı kurulmuş oldu.

Ekranı okuyan Vegez “Bir magneron reaktörü ha!” diyerek şaşkınlığını ortaya koydu. “Demek Topron’da bir güneş parkı yapılacak,” dedi.

“Hayır, Asor, bu sandığın gibi basit bir güneş parkı değil. İnsanlar sürekli bu park kadar büyük bir biyosferde yaşayacaklar,” diye cevapladı Seprener.

“Bu müthiş bir fikir! Projede devrim kokusu seziyorum,” dedi Asor. Bu yeni fikir genç bilim adamını oldukça fazla heyecanlandırmıştı. “Neden bunu daha önce söylemedin?”

“Sabırlı ol Asor, gerekli değişimler uygulanıyor. Her şey sırayla yapılmalı. Topron’u basit bir sığınak olarak kullanmaktansa bize en iyi yaşam ortamını sağlayacak bir yuva yapmamız gerekli. Yoksa asıl amacın gerçekleşmesi konusunda önümüze bazı psikolojik güçlükler çıkabilir,” dedi Seprener.

“Korkarım sözünü ettiğin -psikolojik güçlüklerin- ne anlam ifade ettiğini pek anlayamadım,” dedi Vegez. Seprener’den bir açıklama bekliyordu.

“Topronit merkezinden ayrılınca neler yaptın?” diye sordu Seprener.

Vegez şaşırmıştı. “Bunun biraz önce söylediklerinle ne ilgisi var?” Oturduğu sandalyede biraz geriye doğru yaslandı. Seprener’in soran bakışlarındaki ısrarı fark edince cevap verdi. “Mademki merak ediyorsun. Tamam. Merkezin yemekhanesine gidip akşam yemeği yedim. Sonra magreve binip buraya geldim. Biliyorsun ben bekârım ve evime gitmek için bir zorunluluğum yok. Ayrıca güneş parkı herkes gibi benim için de çekici. Aslında hala neden neler yaptığımı sorduğunu anlamış değilim.”

“Yemekhanede veya magrev istasyonunda kimseyle konuştun mu?”

“Bir esrarengiz soru daha. Hayır, kimse ile konuşmadım.”

“Neden?” diye sordu Seprener tekrar.

“Konuşmak için bir sebebim yoktu. Zaten oralarda kimse birbiri ile konuşmaz ki.”

“İşte asıl sorun burada,” dedi Seprener, sonra devam etti. “Herkes kendi üzerine düşen görevleri yerine getiriyor ve bir kenara çekiliyor. Mecbur olmadıkça kimse birbiri ile konuşmuyor. Böylece insan ırkının en önemli iletişim aracı yok olmaya başlıyor.

Topron’da bir biyosfer oluşturmak Tulor’un fikriydi. Evinden dışarı adım atmayan bir adamın insanları ne kadar iyi tanıdığını ve ileriyi ne kadar net bir şekilde gördüğünü tahmin edemezsin. Ona göre kişilerin birbirine karşı olan ilgisizliğinin sebebi, insanların yer altında yaşamaya başlaması ve her taraflarının duvarlarla kaplanması. Ayrıca kapanan her kapının kişiler arasındaki mesafeyi daha da araladığını söylüyor.

Sana biraz önce sorduğum ve senin garip bulduğun sorular dikkatini bu konuya çekmek içindi. Yemekhanede yemek yerken ve istasyonda magrevi beklerken kimse ile konuşmadın. Hatta sen biriyle ilgilenseydin, karşındaki insan bunu garip bulabilirdi.”

“Haklısın Temre, sanki uzun zamandır söylediklerinin farkındayım da bunu kendime bile itiraf etmekten çekiniyordum gibi geliyor bana da.”

Seprener sözlerine devam etti. “Kapalı duvarlar arasında uzun süre durmak insanlarda, Tulor’un deyimiyle, ufuksuzluğu ortaya çıkarıyor. Bu durum kişilerde gizli bir esaret duygusu beraberinde umutsuzluğu su yüzüne çıkarıyor. Tulor yer altında yaşamanın, insanlarda merak etme duygusunu da körelttiğini düşünüyor. Gecenin ardından gelen gündüzün neler getireceği beklentisi umut ve merak hislerine hayat veriyormuş.

Buna benzer beklentileri olmayan insanlar bir çeşit durağanlığa giriyor ve çevrenin değişmezliği kişilerin kendilerini huzurlu hissetmelerine yol açıyormuş. İşte bilinçaltındaki bu sahte huzur duygusu insanların birbirlerine yabancılaşmalarına da aldırmamalarına sebep oluyor.”

“Madem insanlar kendilerini huzurlu hissediyorlar. Peki, bunun ne gibi bir zararı olabilir?” diye sordu Vegez.

“Anlamıyor musun Asor? Toplum ilişkilerinin koptuğu bir dünya düşün. Sevgi ve aile yok. Ufuksuzluk insanlarda umudu ve merak hissini köreltmiş. Değişime olan ilgisizlik gelişmeyi durdurmuş hatta geriletmiş. Yalnızlık duygusu beraberinde bencillik ve düşmanlıkları ortaya çıkarmış. Evet, dostum, böyle yozlaşan toplumlar sonunda yok olmaya mahkûmdurlar. Tarihi araştırırsan bu söylediklerimi doğrulayan birçok örnek bulabilirsin,”

“İnanırım, zaten bir tarihçiyle böylesi konular tartışılmaz herhalde,” diyerek gülümsedi. Hemen ardından “Peki bu sondan kaçmanın bir yolu yok mu?” diye sordu Vegez.

“Sorunun çözümü burası genç dostum,” diyerek elinin dairesel bir hareketiyle çevreyi gösterdi Seprener. “Güneş parkı adıyla anılan bu yapay biyosfer, insanlarda ilgiyi, sevgiyi ve umudu devamlı canlı tutabiliyor. İstatistikler güneş parkına sahip şehirlerde suç işleme oranının, diğerlerine nazaran çok az olduğunu gösteriyor. Bu yüzden üst kurul üyelerinin, kurtuluş yolunun bu yapay biyosferden geçtiğini kabul etmesi pek de zor olmadı.”

“Anlıyorum,” dedi Vegez. Telaşlı bir halde ekledi, “Fazla geç olmadan değişikliklere bir göz atalım,” diyerek önlerindeki ekranı ikisinin de görebileceği bir hale getirdi.

Zenar bir süre sonra yaşanamayacak kadar soğuyacağı için, yüzeycilerin çabaları ile Topron’a yerleşme çalışmaları yapılıyordu. Seprener Vegez’in son çalışmalarına bir kez daha göz attıktan sonra eline işaretçiyi alarak ekranda büyük bir çember çizdi. Vegez bir şaşkınlık nidası daha attı. Acele ile birkaç not aldı. Aralarında bir süre daha hararetle konuştular.

Bu sırada güneş parkında akşam olmaya başlamıştı. Bulundukları yerin çevre aydınlatma birimleri çalışınca her iki kişi de ayrılma zamanının geldiği konusunda sessiz bir fikir birliğine vardılar.

“İstediğin programlar yarın elinde olacak” dedi Vegez.

“Teşekkür ederim” dedi Seprener.

Molinera ve Selen’in yanlarına gelmesiyle iki adamda ayağa kalktılar. Vegez içindeki bilgileri kendi şahsi belleğine aktardığı pembe silindiri iade etti. Aile ile vedalaşarak yanlarından ayrıldı.

Küçük kız “Gitmek zorunda mıyız anneciğim?” diye mırıldandı.

“Biliyorum Selen burayı çok seviyorsun fakat vakit geç oldu,” diye cevapladı Molinera.

“En kısa zamanda tekrar geliriz, haydi gidelim,” dedi Seprener.

Evlerine kadar olan yolculukları boyunca aile fertlerinin hiç birinin ağzından tek kelime çıkmadı.

*          *          *

Topron’da Çalışmalar

İki kişilik ravter Topron yüzeyinde hızla ilerliyordu. Üstü magneron ile örtülü olan ve içinden etrafın rahatça görülebildiği araçtaki iki kişi de antigraviton uzmanıydılar.

“Yaklaştık,” dedi aracı kullanan Kimon “Seksen dört-yedi-üç gözüktü.”

Vebel “Tepki küpü ile ilgilenmenin zamanı geldi,” diyerek aracın yük taşıma bölümüne geçti.

Kimon aracı seksen dört-yedi-üç kod numaralı antigraviton biriminin üzerinde durdurdu. “Hazır mısın Dizmon?” diye seslendi.

“Tamam, Roni inebilirsin,” diye cevapladı magneronik giysisini giymiş olan Vebel.

Araç alçaldı, Vebel’in bulunduğu bölümün alt kısmı yana kayarak açıldı. Uzman, antigraviton biriminin kapağının açılmasını sağlayan düğmeye dokundu. Plastik bir şişenin içindeki mavi renkli sıvıyı, açılan kapağın altındaki silindir bölmeye boşalttı. Küpü bulunduğu, koruyucu mavi sıvı dolu kaptan alarak aşağıdaki silindire yerleştirdi. Açık duran kapağı da kapatınca, bir itici istasyon daha çalışmaya hazır hale gelmiş oldu.

Yardımcısının bulunduğu bölmeye geçen Vebel “Ortalık kararmadan Topronit-T’ye dönelim. Semma’nın ufukta kaybolması yakın,” diyerek koltuğuna yerleşti.

Kimon aracı çalıştırarak yükseldi. Vebel sağ tarafındaki metal kirişe başını dayayarak düşünmeye başladı. Antigraviton Şebekesi onun başlattığı bir projeydi. Antigravitonun keşfinden sonra “bileşke rezonans” metodunu kullanarak tepki küplerini inanılmaz bir hızla geliştirmişti. Onun üretimine katkıda bulunduğu antigravitonal tepki üreten küpler, işe başladığı altı yıl öncekinden üç milyon kez daha güçlüydü. Bileşke rezonans tekniği biri diğerini tetikleyen gravite patlamalarının, yedi çevrim sonundaki anlık doyuma ulaştıkları anda dönüştürülmeleri tekniğinden faydalanıyordu.

Zenar’ın biricik ayı Topron’un geleceğe dair son ümit olarak kullanılması düşünüldüğü zaman tüm vaktini Antigraviton Şebekesi projesine ayırmıştı. Aslında dört ay önce gelişiminin sonuna getirdiği tepkili küpler ve kopma gücü için gerekli yerleşim hesapları hakkında çalışmalarını bitirmişti. Şimdi ise, bir masa başında çürümek yerine, küplerin yerleştirilmesi gibi sıradan bir işi sürdürüyordu.

“Merkeze mi, eve mi?” diye sordu Kimon.

“Merkeze,” diye cevapladı Vebel, “Birini görmem gerekiyor.”

*          *          *

Dev Uydulu Mavi Gezegen

Ahşap masasının başında oturan adam yine ahşap olan sandalyesinde geriye doğru yaslandı. Yılların çok çabuk geçtiğini düşünüyordu. Altmış bir yıllık ömründe acı ve tatlı birçok hatıra yaşamıştı. Çocukluk günlerinden bu yana kendini Zenar’ın kurtuluşuna adamış ve kendisi gibi düşünen kişilerin gezegenin kötü yazgısını değiştirebileceğine inanmıştı. Belki bir otuz veya kırk yıl daha yaşayabilirdi. Önündeki bu süre boyunca çalışmalarına devam etmek ve bir üst kurul üyesi olarak kalmak temennisindeydi.

Chap Tulor, masa yüzeyindeki gri şeritler üzerinde elini gezdirerek dört metre kadar ilerisinde bir hologram alanının oluşmasını sağladı. Masanın çekmecesinden çıkardığı küçük silindiri göstericiye yerleştirdi. Bu silindirde belgesel nitelikte tarihi filmler mevcuttu. Elini hologram şeritleri üzerinde tekrar gezdirerek göstericinin çalışmasını sağladı. Karşısında Zenar’ın başına gelen felaketi anlatan bir film başladı. Belli ki okul çocuklarına yönelik bir yapımdı. Tulor filmi seyretmeye başladı.

Film, gezegen büyüklüğündeki bir meteorun, Semma güneş sistemine girerek Zenar’a doğru ilerlemesiyle başladı. Gezegendeki astronomlar meteorun Zenar’a çarpacağından korkmuşlardı. Fakat durum hiç de beklenildiği gibi olmadı. Meteor büyük bir hızla gezegenin yörüngesine girdi ve iki gök cismi bir çift gezegen olarak hem birbirlerinin hem de Semma’nın çevresinde dönmeye başladılar. Bu durum Zenar’da günlerin ve mevsimlerin sürelerinin değişmesine ve gezegenin kendi güneşi olan Semma’dan uzaklaşmasına neden oldu.

İki yüz yirmi sekiz günlük bir süreden sonra meteor gezegenden ayrılarak Semma’ya daha yakın bir yörüngeye girdi. Yabancı olduğunu vurgularcasına diğer sistem gezegenlerinin aksi yönde dönmeye başladı. Zenar ise güneşine uzaklaşmış, yüzeyinin yaşanılamayacak derecede soğumasına neden olan bir yörüngeye oturmuştu.

Bu durum karşısında Zenar halkı yer altına sığınmış ve kendilerine yeni şehirler inşa etmişlerdi. Şehirlerin caddeleri ortadan kalkmış yerini dar koridorlara bırakmıştı. Filmin bundan sonrasında insanların, yakında ölü bir gezegen haline gelecek olan Zenar’da yaşamlarını devam ettirmek için yaptıkları çalışmalar anlatılıyordu.

Tulor hologram alanını kapatıp yerinden kalktı. Kendisine soysa yapmak için mutfağa yönelmişti ki vizörün sesi duyuldu. Tekrar masasına oturarak gelen çağrıyı aldı. Karşısında beliren kişinin görüntüsü onu hem şaşırtmış hem de sevindirmişti.

“Merhaba Chap. Seni büronda bulabileceğimi biliyordum” dedi Atasya Sermentis.

Tulor gülümsedi. Daha önce de bu tür imalarla karşılaşmıştı. “Merhaba Atasya görüşmeyeli nasılsın,” dedi kısık bir sesle.

“Teşekkür ederim,” diye cevapladı genç kâşif. Sermentis Topronit-T’de insanların yaşayabileceği gezegenler konusunda araştırmalar yapıyordu. Tulor’u aradığına göre bu konuda önemli bir bulgu elde etmiş olmalıydı.

“Çalışmaların nasıl gidiyor?” diye sordu Tulor.

“Çok iyi Chap. Bir süredir yeni bir yıldız sistemi üzerinde incelemeler yapıyoruz. Sistemde çok ilginç iki gezegen var. Biri kendisini çepeçevre saran bir kuşağa sahip. Yalnız bizim için daha ilgi çekici olanı dev bir uydusu olan diğeri. Hiç bu kadar büyük bir uydusu olan bir gezegen görmemiştim.”

“Çok heyecanlısın Atasya. Biraz sakin ol. Herhalde sözünü ettiğin gezegende senin için ilgi çekici başka özelliklerde var.”

“Evet, geniş bir atmosfere sahip olduğunu ve bu gaz kütlesinin serbest oksijen içerdiğini öğrendik. Ayrıca yüzeyinde büyük su kütleleri olduğu kanaatindeyiz.”

“Tüm bunları nasıl öğrenebiliyorsunuz. Şimdiye kadar böylesine incelikle araştırılmadığına göre pek yakın bir sistem olmasa gerek.”

“Evet, Chap, Yeterince uzak sayılır. Şimdilik hala gelişme safhasında olan ve adına -takyon tutumu- dediğimiz bir teknikten yararlanıyoruz. Bu biraz bir kutuyu sallayarak içinde ne olduğunu kestirmeye benziyor. Sana gezegenin tam olarak resmini çizemem ama birçok özelliğini açıklayabilirim. Aklıma gelmişken sana gezegene koyduğumuz ismi de söyleyeyim. Palem, hani şu Maltop efsanelerindeki gizemli şehir var ya, işte ondan esinlendik,” dedi Sermentis.

“Sanırım aradığın şeyi bulduğunu söylemek istiyorsun Atasya, doğru mu düşünüyorum?”

“Sana ancak belki diye cevap verebilirim Chap. Bence Palem üzerinde yaşanabilir hatta zeki yaşamın var olabileceği bir gezegen. Takyon tutumuna dayanarak bu kadarını söyleyebiliyorum. Keşke daha sağlam kanıtlar bulabilsem.”

“Ben senin doğru iz üzerinde olduğundan eminim Atasya. İnsanlar bazen hislerine güvenmelidir,” dedi Tulor.

Bu sözleri söylerken Sermentis ani bir hareketle sola doğru döndü. Hareketlerinden bulunduğu odaya birinin girdiği anlaşılıyordu. Genç kadın Tulor’a dönerek,

“Sağ ol Chap. İlerde desteğine ihtiyacım olabilir. Görüşmemizin daha da uzun olmasını isterdim. Ama bir misafirim geldi.”

“Her zaman yanındayım. Dilediğin zaman tekrar arayabilirsin. Görüşmek üzere,” dedi Tulor.

Her iki kişi de görüntü aktarım cihazlarını kapattılar. Tulor kalkıp mutfağa gitti. Görüşmeden önce niyetlendiği gibi kendisine soysa hazırladı. Şeffaf kırmızı içeceği yudumlarken o dev uydulu gezegeni düşünüyordu.

*          *          *

Chap Tulor’a Ziyaret

Yosunlu taşların arasından kaynayıp bahçe içinde dolanan ince dereye bir de küçük şelale eklenmişti. Bunun sebebi çıkardığı huzur veren sesin daha da fazlalaştırılması olabilirdi. Gizlenmiş hoparlörlerden gelen cıvıltılar ve hafif rüzgâr sesi bahçeye daha doğal bir hava veriyordu. Aslında bir evin salonundan ibaret olan bu bahçe dünya ile ilişkisini kesmiş gibi gözüküyor ve insanın böylesi bir yerin var olamayacağını düşünmesine yol açıyordu. Bununla birlikte, bahçenin sahibi için de aynı durum söz konusuydu.

Ortalarındaki cam sehpanın çevresinde oturan üç kişiden ikisi Seprener ailesinin iki yetişkin ferdi ve ev sahibi Chap Tulor’dan ibaretti. Seprenerlerin küçük kızı olan Selen, Tulor’un kedisi Poren’le beraber bahçenin içinde kendileri için seçtikleri bir köşede sessiz bir oyuna dalmışlardı. Sehpanın üzerinde bulunan tabaklarda Tulor’un bahçesinde yetişmiş meyvelerden yapılmış salatalar vardı. İnsanlar böylesine bir ikramı her yerde bulamazlardı.

Sohbetlerinin konusu Tulor’un sahibi olduğu antika eşyalardı. Ev sahibi çalışma odasında bulunan sepil halıları anlatıyordu. Ortamın ışığını depo ederek loş ışıkta berrak yeşil renkte parlayan el sanatı ürünlerini sep kuşlarının boyun tüylerinin işlenmesi ile yapılmış iplerden dokunan bu halıların ana yurdu Lados şehri civarıydı.

“Halılar yüzeyde mi dokundu?” Soruyu soran Molinera idi.

“Hayır, Moli, halılarım o kadar eski değil. Yüz seksen ile iki yüz yıl civarında bir geçmişleri olduğunu zannediyorum. Lados sakinleri yer altına yeni şehirlerini inşa ederken Sep çiftlikleri yapmayı da ihmal etmemişler. Sepil halıları üretimi hala devam ediyor. Yalnız son üretilen türleri genellikle mobilya kaplamalarında kullanılıyor. İçerdeki kanepe ve sandalyeleri biliyorsunuz,” dedi Tulor.

Molinera kocasına dönerek “Bizim evimizde de böyle bir takım olsun istemez misin?” diye sordu.

“Olabilir,”  dedi Seprener. “Ama Chap hala satıcının adresini saklıyorsa. Ben bu tür halı veya kumaşların satıldığı bir mağaza bilmiyorum,”

“Fartas’ta öyle bir yer yok,” dedi Tulor. “Diğer şehirlerde de olduğunu pek sanmıyorum. Sepilin ticari bir pazarı yok. Üretilen halılar sadece Lados ve çevresinde kullanılıyor. Reklamı yapılmadığından, daha da önemlisi el sanatlarına olan ilgi azaldığından sepilin varlığı unutulmuş. Bendeki halılar Sermentis ismindeki bir dostumun hediyeleri.”

Tulor aklına gelen bir şeyi söyleyecekmiş gibi oldu. Sonra sözlerine devam ettiğinde yüz ifadesinden bundan vazgeçtiği anlaşılıyordu. “İsterseniz Sermentis’in yakınları ile bağlantı kurup sizin için bir sepil takım dokumalarını isteyebiliriz,”

“Böyle bir iyilikte bulunursanız memnun olurum,” dedi Molinera.

“Sermentis ismi bana pek yabancı gelmedi,” dedi Seprener. “Sanki daha önce duymuştum.”

“Atasya Sermentis Topronit-T’de genel gezegen bilimi konusunda araştırmalar yapıyor,” dedi Tulor.

Seprener biraz düşündü ama çıkaramadı. Tulor açıklamaya başladı.

“Kendisi ile Kep Palanos’ta düzenlenen bir seminerde karşılaşmıştık. Hazırladığı konuşma ilgimi çekmişti. Topronit-T projesinde çalışmalarından faydalanabileceğimizi düşündüm. Kendisine Topron’da çalışmak isteyip istemeyeceğini sordum. Büyük bir hevesle kabul etti. Daha sonraki günlerde genel gezegen araştırma komisyonu ile temas kurup onlara Sermentis’ten söz ettim. Genç kızla görüşüp aralarına kabul ettiler. Atasya kısa zamanda yükselerek GGA enstitüsünde sözü geçer bir kişi oldu. Böylece genç kız konusunda seçimimin doğru olduğu anlaşıldı. Sepil halılar da Atasya’nın bana teşekkür armağanı olarak geldi,”

Tulor bir süre sustuktan sonra “Biraz önce konuyu dağıtmak istememiştim. Ama mademki söz Sermentis’ten açıldı onun bu sabah beni aradığını söyleyebilirim.” dedi.

“Ne tesadüf?” dedi Seprener “Ne için aramıştı?” Sonra çekinerek ekledi “Mahsuru yoksa elbet.”

“Yok canım. Önemli olabilecek bir konuda kendine olan güvenini güçlendirmek için desteğime ihtiyaç duymuş olmalı. Ama nasıl yardım edebileceğimi doğrusu pek bilemiyorum.”

“Özel bir konu mu?” diye sordu Molinera.

“Hayır, inceledikleri bir yıldız sistemi ile ilgili. Atasya sistemdeki bir gezegenle çok ilgileniyor. Gezegen yaşam için uygun olabilirmiş ama elinde kesin kanıtları olmadığını söylüyor.”

Tulor’un sözleri Seprener’in ilgisini çekmişti. “Böyle bir sonuca nasıl vardığı hakkında ne düşünüyorsun Chap?” diye sordu.

“Bence gezegenin özelliği Atasya’da bir çeşit önyargıya yol açmış. Her ne kadar serbest oksijenden bahsettiyse de bunun o kadar güçlü bir delil olduğunu zannetmiyorum.”

“Neymiş o özellik?” Bu kez soruyu soran Molinera idi.

“Gezegenin dev bir uydusu varmış. Şimdiye kadar rastlanmamış büyüklükte bir uydusu. Atasya gezegene efsanevi bir isim de vermiş. Palem”

Seprener’in gözleri fal taşı gibi açılmıştı. Çok şaşırdığı her halinden belli oluyordu.

“Ne oldu Temre? Duyduklarına inanamıyormuşsun gibi bir halin var,” diye sordu Tulor.

Seprener’in heyecanı Tulor’a da bulaşmıştı. Seprener konuştuğunda Poren bile dikkatini ona doğru çevirmişti.

“Palem değil Chap,” dedi Seprener yüksek sesle. “Arz ve Ay demen gerekirdi. Evet, Arz ve Ay!”

*          *          *

Venon Levhası – Antik Tarihten Bir Sayfa

Oval masanın çevresinde beş kişi oturmaktaydı, dördü kırk yaşın üzerindeki insanlardı. Fenabel Solahan toplantıya katılmamıştı. Aslında bu olağan bir üst kurul toplantısıydı. Fakat bu sefer odadaki kişilerin yüzlerinde umudun oluşturduğu bir heyecanın izleri vardı. Bu yüzdendir ki en genç üye olan Beroy Sezentin tartışmalara daha kuşkucu bir yaklaşımla katılıyordu.

“Güvenilirliği kanıtlanmamış bir tekniğin bizi bu kadar ümitlendirmesine izin vermemeliyiz,” dedi genç üye “Neydi adı? Ha! Takyon tutumu,”

“Beroy’a ben de katılıyorum,” dedi Devin Rekson. Başkanlık görevinden ayrılan Chap Tulor’un önerisi ile bu görevi üstlenen Rekson, Seprener’in bir koz sakladığını anlamıştı. Sabırsızlanıyordu fakat bunu belli etmemeye çalışıyordu. “Tahminden öte geçemeyen varsayımlar bizim gibi aklı başında insanları aldatmamalı,” dedi.

Seprener odadakilere şöyle bir göz gezdirdi. Sermentis’in çalışmaları ve vardığı sonuçları anlatırken hepsi kendisini büyük bir dikkatle dinlemişlerdi. Sezentin ve Rekson’un sözlerinden sonra masanın üstüne soru işaretlerinden oluşan bir sis çökmüş gibiydi. Sadece Tulor masanın, Rekson’un karşı tarafındaki ucunda gayet rahat bir ifade ile oturuyordu. Aslında orada değildi. Her zamanki gibi bu toplantıya da uzaktan, yani evinden katılıyordu. Gözlerindeki bakışlardan ilerleyen dakikalarda neler olacağının merakı okunuyordu.

“Şu andaki kuşkularınızda haklısınız,” dedi Seprener. “Fakat beni bir süre daha dinlemenizi rica edeceğim. Bakalım bundan sonraki düşünceleriniz nasıl olacak.”

“Radoyan Baronat ismini daha önce duyup duymadığınızı bilmiyorum. Kendisi ben Topronit merkezinde çalışmaya başlamadan önceki aldığım tarih eğitimi sırasında öğretmenimdi. Uzmanlık alanı eski efsanelerdir. Şu anda Tulor’un bürosundan bu toplantıyı izliyor,” Seprener Tulor’a dönerek “Müsaadenle Chap,” dedi. Bu arada göz ucuyla Rekson’a bakıyordu.

Tulor görüntüden çıktı ve yerine sözü edilen tarihçi oturdu. “Merhaba sizinle tanıştığıma memnun oldum,” diye söze başladı. Baronat tombul, kırmızı yüzlü ve bembeyaz saçları olan biriydi. Konuşurken ellerini devamlı hareket ettiriyordu. Böylece parmaklarına takmış olduğu metal halkalar dikkat çekiyordu.

“Seprener beni aradığında Aşağı Maltop’ta bulunuyordum. Orası benim için emekliliğimi geçirebileceğim ideal bir şehir. Malum olan konuda eski çalışmalarıma ihtiyaç duyulduğunu öğrenince hemen Fartas’a geldim.” Yaşlı adam ellerini açık biçimde masaya koydu.

Seprener, “Bize önümüzdeki konu ile ilgili çalışmalarından bahseder misin üstat?” diyerek devam etmesini istedi.

Baronat yaşlı ve konusunda uzman olan bilim adamlarına özgü ciddiyeti ile konuşmaya başladı. “Bilirsiniz Yukarı Maltop bir efsaneler şehri. Şehirde bulunan Venon adlı tapınakta üzerlerine en az altı bin yıl önce destanlar yazılmış taş levhalar mevcut. Venon’daki yedi levha var. Bunlardan birinde Sul efsanesi yazılı,”

Baronat bunları söylerken Seprener de kurul üyelerinin her birine kâğıtlar dağıtıyordu. Tarihçi bir süre sustu. Kâğıtların dağıtımı bitince sözlerine kaldığı yerden devam etti.

“Temre’nin size dağıttığı kâğıtlardan da anlaşıldığı üzere Sul bir göç efsanesidir. Bundan yaklaşık yirmi yıl önce yüzeydeki Venon tapınağında çalışmalarım olmuştu. Temre’nin öğrencilik yılları da bu zamana rastlar. Kendisi ile yaptığımız inceleme ve araştırmalar bir buçuk yılımızı aldı.

Bu süre boyunca Maltop da dâhil olmak üzere dört şehir gezdik. Her yörenin kendine ait efsaneleri ile Venon levhalarını karşılaştırdık. Bu gezilerde Sul Levhası birçok kez karşımıza çıktı. Elde ettiğimiz ipuçlarından efsanede geçen olayların Zenar’da değil de Ay adında bir uydusu olan Arz diye bir gezegende geçtiği kanısına ulaştık.”

Baronat Arz’dan bahsettikten sonra biraz bekledi. Kurul üyelerinin gözlerine bakarak meraklarını tartmaya çalıştı.

“Elbette bu çalışmalarımızda daha önce bu efsaneleri incelemiş ve bunlar üzerinde faydalı yapıtlar bırakmış olan değerli bilim adamlarının eserlerinden de faydalandığımızı söylemeliyim. Elinizdeki kâğıtların sonundaki açıklamalarda da yazılı olduğu üzere efsane sonunda pişmanlığın ortaya çıktığı bir savaşı anlatıyor. Olay savaştan öte amansız bir felaket gibi gözüküyor. Çünkü savaşın tanıkları sonradan yaşadıkları yeri terk etmek zorunda kalmışlar.

İsterseniz yazılmış olduğu dilden günümüz diline çevrilmiş olan efsaneye biraz göz gezdirelim” Kurul üyeleri kâğıtlardan okurken Baronat yüksek sesle ve haz duyarak efsaneyi okudu.

Doldu evrenin gücü küçük tohumlara,

Döndü koca dağlar uzun bulutlara,

Tanrının soluğu sardı her şeyi,

Göremedi kişi ne Ay’ı ne Güneş’i,

Uçmadı bir daha vimanalar,

Kaderiydi kişinin alacakaranlıklar

Yeşil de soldu maviyle beraber,

Sardı bütün Arz’ı bir kara kader,

Bak gökyüzüne kaldır başını,

Hatırla geçmişteki büyük hatanı,

Eriyip gidiyor sendeki dünüm,

Arz senin için çok üzgünüm.

Baronat herkesin kâğıtları bırakıp kendisine döndüğünü görünce devam etti.

“Şimdi söyleyeceklerimi garip karşılayacağınızı tahmin ediyorum. Fakat efsanede geçen olayların anlatacağım gibi geliştiğine dair birçok tarihçi ile hemfikiriz.” diyerek açıklamaya başladı.

“Her destan gibi şiirsel bir dille anlatılan bu olay – Doldu evrenin gücü küçük tohumlara, Döndü koca dağlar uzun bulutlara – diye başlıyor. Buradan anladığımıza göre bir nükleer patlama söz konusu. Olay nükleer enerjinin bulunmasının ilk zamanlarında geçmiş olmalı. Bunu ortaya çıkmış olan enerjinin evrenin gücü olarak yorumlanmasından anlayabiliriz. Niçin nükleer enerji düşündüğümüz sorusunun cevabını da aynı sonuca bağlayabiliriz. Ayrıca -Döndü koca dağlar uzun bulutlara – kısmında da bizi bu sonuca götüren başka ipuçları ortaya çıkıyor.

Çok eski tarih bilgilerinden anlaşıldığına göre magneron kontrolsüz nükleer enerji ortaya çıktığı yerde oluşturduğu sıcaklıkla yakın çevresini buhar haline getirebiliyor. Bunun doğal sonucu olarak da yoğun bir duman tabakası atmosfere yayılabiliyor. Bu gün kullanmakta olduğumuz magneron, enerji kontrolü ve fiziksel ayrımlama bize pek çok kolaylıklar sağlamakta. Magneron üreteçlerinin henüz kullanılmaya başlamasından önce nükleer enerjinin büyük felaketlere yol açma olasılığının çok yüksek olduğunu hepimiz biliyoruz sanırım.

Mısraların sonundaki çoğul ekleri, bizde, birden fazla patlama olduğu kanısını uyandırıyor. Böylece ortaya çıkan duman gaz ve tozdan oluşan dev bulutlar kontrolsüz nükleer enerjiden kaynaklanan radyasyonla beraber gezegen atmosferini yaşanmayacak hale getirmiş olmalı. Bu durum destanın ilerleyen kısımlarında daha net bir şekilde açıklanıyor”

Yaşlı tarihçi kendi elindeki sayfayı kurul üyelerine doğru çevirerek parmağı ile bazı bölümleri teker teker işaret etti.

“Dikkat ederseniz ellerinizdeki yazılarda da bazı mısraların altına kırmızı şeritler çekilmiş. Önemli olduğunu düşündüğüm noktaları daha önce işaretlemiştim. İlk olarak belirlenmiş olan kısımda – Tanrının soluğu sardı her şeyi, Göremedi kişi ne Ay’ı ne Güneş’i- deniliyor. Burada eski bir dinsel inanışın izlerini görüyoruz. Anlaşıldığına göre kendisinden korkulan bir tanrının insanların çevresindeki her şeyi lanetlediği düşünülüyor.

Konumuzla ilgili en can alıcı sözler bu kısımdaki ikinci mısrada söylenmiş. Burada geçen güneş sözcüğünü halen günlük hayatımızda kullanıyoruz. Yıldız ve gezegenlerinden oluşan sistemin yıldızına aynı zamanda sistemin güneşi de dendiğini biliyoruz. Ayrıca Semma’nın da bizim güneşimiz olduğunu söylememiz yanlış olmaz. Hem bu bilgiden hem de patlamalar sonucunda atmosferi sarmış olan bulutların, gök cisimlerinin görünmesini engellediği görüşünden yola çıkarak Ay’ın da bir gök cismi olduğu sonucuna varabiliriz. Böylece güneşten sonra gökyüzünde görülen en hatırı sayılır cisim olan Ay karşımıza bir uydu olarak çıkıyor.

Gelelim destanın ikinci bölümüne. Size yine, önemli olduğunu düşündüğümüz birkaç mısraı tekrarlamak istiyorum. – Yeşil de soldu maviyle beraber, Sardı bütün Arzı bir kara kader, Bak gökyüzüne kaldır başını, Hatırla geçmişteki büyük hatanı, Eriyip gidiyor sendeki dünüm, Arz senin için çok üzgünüm –

Burada anlatılanların açıklamasını şu şekilde yapabiliriz. İnsanlar artık Arz’ı gökyüzünde gördüklerine göre uzayda bir yerde olmalılar. Bulundukları yer bir uzay gemisi olsaydı, gökyüzü değil de pencere veya lomboz yerine geçen bir söz söylemeleri gerekirdi. Böylece insanların Ay’a yerleşmiş olduklarını anlıyoruz. Gökyüzünde Arz’ı her gördüklerinde ise geçmişte yaptıkları hatayı hatırlayıp üzülmüşler. Geçen zaman içinde artık gökyüzüne bakamaz hale gelmişler. Sahibi oldukları koskoca bir dünyayı kaybetmek onlar için gerçekten üzücü olmalı,”

Baronat sözlerini böylece bitirmiş oldu. Kısa süren bir sessizlikten sonra odadakiler hep bir ağızdan mırıldanmaya başladılar. Rekson’un konuşmaya başlamasıyla uğultu kesildi. Bakışlar başkana doğru kaydı.

“Bana göre Zenar’ın şimdi içinde bulunduğu durum Arz’ın bir zamanlar şahit olduğu olaylara birçok yakınlıklar gösteriyor,” dedi Rekson “Aradaki fark şimdi hatanın insanlarda olmaması. Biz de uydumuz olan Topron’a yerleşme aşamasındayız. Herhalde Arz’lılar geçmişte kendilerine yaşamları için yeterli olabilecek bir dünya arayışına girmişlerdi. Aynen şimdi bizim yaptığımız gibi,”

Sezentin söze girdi. “Bu söylediklerinden Baranot’a hak verdiğin anlaşılıyor,” dedi ağır bir eda ile.

“Uzayda bir yerde kendi güneşinin etrafında dönen dev uydulu bir gezegenin var olması Baronat’a inanmam için yeterli bir neden Beroy,” diye cevapladı Rekson.

“Üzerinde durmamız gereken iki noktayı belirtmek istiyorum,” Bu sözleri söyleyen Nisa Sayaka idi. “Birincisi Baronat’ın açıkladığı destanda Ay’ın dev bir uydu olduğunu belirten bir söz yer almıyor. Diğer konu ise, yapılan açıklamalara göre, Arz radyoaktif olarak kirlenmiş olan bir gezegen. Sakinleri artık orada yaşayamadıkları için terk etmişler. Son sözlerime göre bence bu umut kapısı daha açılmadan kapandı.”

Sayaka bu sözleri söylerken Baronat’ın arkasında elinde bir fincanla ayakta görülen Tulor’a bakıyordu. Kadın üst kurulun en sakin üyesiydi. Az konuşurdu ve aynı zamanda dikkatliydi. İlerlemiş yaşına rağmen hala bakımlıydı. Bakışları ve ses tonundan Tulor’dan bir açıklama beklediği anlaşılıyordu.

Tulor söz aldı. “Bunları zaten senin söylemeni bekliyordum Nisa,” dedi. Sonra üst kurul üyelerine dönerek “Sanırım Temre bu sorunlar hakkında sizi aydınlatabilir,” diyerek sözü Seprener’e verdi. Kurul üyeleri Seprener, Tulor ve Baronat’ın derslerine çok iyi çalışmış olduklarını anlıyorlardı.

Seprener “Baronat sözlerinin başında Sul levhası ile birkaç değişik yerde daha karşılaştığımızı söylemişti,” diyerek başladı. “İşte bu diğer Sul efsanelerinin birinde Ay ile ilgili ayrıca bir dörtlük yer alıyor. Bu dörtlük Venon dâhil diğer levhalarda bulunmuyor. Udan Sanat Eserleri müzesinde bulunan bu levhanın diğerlerinden fazla olan kısmında Med-Cezirin gücünün özü olan ve ışığından yıldızların silikleştiği Ay’ın geleceğin merdiveninde vefalı bir basamak oluşturduğu yine diğer levhaların yazılı olduğu dilde şiirsel bir biçimde anlatılıyor. Udan’daki Sul levhası diğerlerinden fazla olarak bir dörtlük taşıdığı için sonradan işgüzar bir şair tarafından yazıldığını düşündürüyor. Fakat asıl destanın bu levhadan yayıldığını düşünenler de var. Baronat ve ben söz konusu levhanın gerçek Sul levhası olduğunu iddia edenler arasında yer alıyoruz.

Gelelim Nisa’nın kuşku duyduğu, Ay’ın büyüklüğü konusuna, çevresindeki yıldızları silikleştirecek kadar parlak olan ve denizlerde gel – git devinimini oluşturabilecek çekim gücüne sahip bir uydu var karşımızda. Bu özellikleri sağlayabilmesi için yakından incelediğimiz ve bildiğimiz gezegenlerin uydularından oldukça büyük olması gerekir. Yakın bir tahminde bulunursak Arz’ın altı veya yedide biri büyüklüğünde olduğunu söyleyebiliriz.

Radyoaktivite meselesini de Fenabel’e bırakıyorum.”

“Evet” dedi Rekson. “Şimdi anlıyorum. Fenabel’in her şeyden haberi var. Beni arayıp da toplantıya katılamayacağını bildirdiğinde yüzeyde Sarton adasında olduğunu ve bazı nükleer deneyler yaptığını bildirmişti.”

Seprener tekrar söz aldı. “Tulor’un Arz’dan bahsetmesinden hemen sonra Fenabel’i aradım. Ona gezegenden ve radyoaktivite olasılığından söz ettim. O da şu anda gezegenin yaşam için uygun olup olmadığı hakkında deneyler yapıyor olmalı.”

Bu arada elindeki fincanı üyelerin göremediği bir yere bırakıp tekrar görüntü alanına giren Tulor “Zamanı kullanmakta onun kadar usta birine az rastlanır. Çalışmalarının sonucunu açıklamasının uzun sürmeyeceğini zannediyorum,” diyerek görüşünü bildirdi.

Bundan sonraki saatlerde üyeler uzun uzun tartıştılar. Ortaya atılan kuşkular, Seprener tarafından mantıklı açıklamalarla gideriliyordu. Sonuçta ortada Sul levhası gibi bir gerçek vardı.

*          *          *

Tarih Silindi mi?

Zenar, felaket öncesi, gelişmiş ve güzel bir gezegendi. Gezegen kayıtlı tarihinde, hiç savaş görmemişti. Ama kadim öğretilerde savaştan bahsedilirdi. Halk arasında çok eski zamanlarda yapılmış savaşların mit olmuş hikâyeleri dolaşırdı. Gezegendeki kayda alınmış tarih beş bin yıllık bir süreyi kapsıyordu. Daha eskisine ait pek fazla bilgi yoktu. Olan bilgiler ise, başta Maltop olmak üzere bazı antik şehirlerdeki levha adı verilen yazıtlardan çıkarılmaktaydı. Gezegen üzerinde gelmiş geçmiş birçok tarihçi bu yazıtlar hakkında muhtelif görüşler öne sürmüşlerdi.

İnsanları asıl kuşkulandıran mesele, bahsedilen yazıtların, Zenar’da uygarlığın başlamasından sekiz yüz yıl sonra ortaya çıkmış olmasıydı. Bulundukları zamanda bile, bin ila iki bin yıl arasında değişen yaşlarda oldukları söyleniyordu. O zamanlardan kalan kayıtlara göre, şimdiki Maltop şehrinin bulunduğu küçük kıtaya insanların girmesi yasakmış. Tarihin ilk dönemlerinde tüm gezegen güçlü krallar tarafından yönetildiği için, sorgulanamayan yasaklar mevcutmuş. İlk sekiz yüzyılın sonunda krallık ortadan kalkmış ve yasaklar da bir bir unutulmaya başlanmış.

Tarihçilerin görüşlerine ve genel kabul görmüş teoriye göre eski tarih şu biçimde gelişmişti. Zaten başka nasıl açıklanabilirdi ki?

Çok çok eskiden, – kesin tarihler verilemez, çünkü beş bin yıldan önceki zaman bilinmiyor- Zenar, dört kıtaya yayılmış, birçok devletten oluşan dağınık bir toplum yapısına sahipti. Ayrı ayrı ülkelerin olması küçük toplumlar arasında bazı anlaşmazlıkların doğmasına sebep olmuştu. Bunlara örnek olarak, toprak kavgaları, inanç uyuşmazlıkları ve ticari anlaşmazlıklar örnek olarak verilebilirdi. Bu gün bile bazı etnik gruplar arasında benzer sürtüşmelere rastlanıyordu. Sonra doğu kıtasındaki, Gilistra krallığı gücünü artırarak, çetin savaşlar sonucunda tüm gezegeni tek bir devlet haline getirmişti. Fakat bunun bedeli ağır olmuş, savaşlar insanlığa derin acılar bırakmıştı. O yüzdendir ki, sonraki tarihlerde gezegen bir daha savaş yüzü görmemiştir.

Gilistra hükümdarları, gezegeni kesin kuralları ve acımasız cezaları olan yasalarla idare etmişlerdi. Şimdiki tarihçilerin en çok şikâyetçi oldukları konu, o zamanki konulan yasalarla, gezegen-devlet haline gelmeden önceki tüm tarih kayıtlarının silinmesidir. Gerçekten de büyük değişimden sonraki sekiz yüz yıl içerisinde geçmişe ait tüm bilgiler ortadan kaldırılmıştır. Gezegen dâhilindeki tüm bilgiler sıkı bir sansürden geçirilmiştir.

Nedeni bilinmeyen bir şekilde güney kıtası yasak bölge ilan edildiğinden, yasaların egemen olduğu ilk yüzyıllarda güney adasına ait çok az bilgi verilmektedir. Maltop şehrinin o zamanlar bu küçük kıtanın en önemli şehri olduğu şimdilerde bilinmektedir.

Geçmişin acımasız bir biçimde silinmesi, birçok teknolojinin kökeninin bilinememesine sebep olmaktadır. Mesela insanlık kendini bildi bileli, nükleer enerjiyi kullanmakta ve kıtalar arası iletişimi yörüngedeki uydular vasıtası ile sürdürmektedir.

Anlatılan görüşlere muhalif bazı fikirler de tarih içerisinde kendilerini göstermiş hatta bazıları bir süre boyunca halk tarafından genel bir kabul bile görmüşlerdir. Bunların içinde en çok tutulanı ama daha sonradan yukarıda açıklanan muhafazakâr görüşe dayanamayan biri, medeniyetin Zenar’da başlamadığını söylemektedir.

Gilistra krallığından önce gezegende, gerçekten hiç insan yaşamamış olduğunu savunanlar vardır. Büyük değişimin dokuzuncu yüzyılında yaşamış olan ünlü düşünür Senan, Zenar’a ilk ayak basan insanların Zoldra adlı bir dünyadan geldiklerini öne sürmüştür. Yaşadığı yıllarda görüşlerine değer veren binlerce müridi olmuştur. Eserleri genelde inanç sistemi oluşturacak öğretiler biçimindedir. Bu gün bile Senan’ın görüşünü sürdüren inanç toplulukları vardır. Bu kişilere Senani denmektedir. Senan’ın öğretileri çok daha eski öğretilerden beslemeler içermektedir.

Uzaydan gelerek Zenar’ı yaşanmaz kılan, göktaşı felaketinin ortaya çıkışından sonra, gezegen halkı tek çare olarak yer altına sığınmak zorunda kalmıştır. Yüzeyde sıcaklık, insanın yaşayamayacağı kadar düşmüş ve gün geçtikçe azalmaya devam etmektedir. Birçok enerji formuna filtre görevi gören magneron sayesinde yalıtılmış bölgeler oluşturulmuştur. Ulaşım tüneller içerisinde hareket eden magrevlerle yapılmaktadır. Hayat, son birkaç yüzyıldır çetin şartlarda sürdürülmektedir.

Çoğu Senani olan yüzeyciler üç yüz yıldır gezegenin geleceği için çalışmaktadırlar. Doğrusu son on beş yıl öncesine kadar pek ses getiren bir eylem yaptıkları söylenemez ama toplum için gösterdikleri duyarlılık gerçekten takdire değerdir. Zenar’da bir gün gelip hayatın devamı için gerekli şartlar sağlanamaz duruma gelmeden önce, halkı, gezegenin uydusu olan Topron’a taşıma çalışmaları yürütmektedirler. Belki fikir bu haliyle zararsız gözükebilir fakat son on yıldır yürütülen eylemlerle, Topron’un yörüngeden çıkarılıp daha uygun bir gezegen yörüngesine sokulması çalışmaları yapılmaktadır. Gezegen halkı, Topron’daki çalışmalar konusunda fikir ayrılıklarına sahiptir.

İki görüş vardır. Biri Topron ile geleceğe doğru bir yolculuğa hazır görünürken, diğeri Topron ile ilgili yapılan uğraşlarla hiç ilgilenmemektedir. Yani uydunun yörüngesinden ayrılmasına karşı çıkan bariz bir görüş yoktur.

Son günlerde eski efsanelerin de işin içine karıştığı geleceğe yolculuk planları konuşulmaktadır. Halk arasında yüzeycilere yönelik güven duyguları ve söylemleri artmaktadır. Geçmişin ve geleceğin birbirine girdiği, Senanilerin, Zoldra değil de Arz diye bir gezegenin bulunması ile kafalarının karıştığı ve bilimin neredeyse tüm imkânlarının umuda yolculuk yolunda kullanılmaya başlanacağı yeni bir dönem başlamaktadır.

*          *          *

Gelecek Adına Verilen Karar

Fenabel Solahan magneron kontrolsüz nükleer bir patlamanın etkileri üzerinde araştırmasını tamamlamıştı. Hazırladığı rapor Topronit-T’de bayram havası estirmişti. Bu arada Arz üzerine yoğunlaşan Genel Gezegen Araştırma Kurulunun çalışmaları da hayli ilerlemişti. Atasya Sermentis ve Fenabel Solahan’ın da katıldığı olağanüstü üst kurul toplantısında her iki kadının da konuşmaları dinlenmiş, sıra başkan Rekson’un konuyu özetlemesine gelmişti.

Rekson oturum kayıtlarının tutulmaya devam etmesi için verdiği işaretten sonra “Raporlardan da anlaşıldığı üzere, gezegenimiz Zenar’a kırk iki ışık yılı uzaklıktaki, Arz adlı gezegende bol miktarda serbest oksijen bulunduğu gözlenmiştir. Arz’ın kütle çekim özellikleri ölçülmüş ve Zenar’dan sıfır nokta on iki kat daha fazla bir kütleye sahip olduğu bulunmuştur. Eksenindeki sapmanın gezegen üzerinde ısı farkları oluşturabilecek, dolayısıyla mevsimlerin oluşmasına yeterli düzeyde olduğu anlaşılmıştır. Yani hayatın devam edebilmesi için bazı yeterlilikler mevcuttur.

Ayrıca daha önce kuşkulara yol açan olası radyoaktivite ile ilgili araştırmalar tamamlanmış ve geçen altı bin yılda tehlikenin önemsenmeyecek kadar azalmış olacağı bilimsel verilerle kanıtlanmıştır. Yapılan testler ilk dört yüz yılda tehlikenin kabul edilebilir bir seviyeye düşeceğini göstermiştir.

Topron’un insanlığın devamını güvence altına almak için kullanılması yönünde kurulumuza verilen yetkiyi kullanarak, bahsi geçen Arz adındaki gezegene doğru yola çıkarılması için oylamayı başlatıyorum.”

Kurul üyeleri Topron’un Arz’a gönderilmesi için olumlu yönde görüşlerini bildirdiler. Hazırlıkların yapılması için gerekli emirler verilecekti.

*          *          *

Vegez’in Çalışmaları

Asor Vegez aylarca süren çalışmasının sonlarına yaklaşmıştı. Topron için mimari planlar hazırlamış, magneron reaktörleri için hesaplar ve yerleşim şemaları çıkarmıştı. Bu projeye başlama talimatını, Seprener ile güneş parkında yaptıkları konuşma sırasında almıştı. O gün gidilecek yönü belirleyecek olan sapma açısı haricindeki tüm ön veriler belli olmuştu. İş detaylara kalmıştı. Takip eden günlerde üst kurulun aldığı kararla Arz’a doğru yola çıkılacağına dair hüküm de verilince tüm Topronit-T’de hummalı bir çalışma başlamıştı. Birazdan gezegen yönetim kuruluna ve siyasi temsilcilere son gelinen nokta hakkında bilgi verilecekti.

Büyük toplantı salonunda iki yüzden fazla dinleyici vardı. Sunucu açılış konuşmalarını yapmış, Rekson da geleceğe atılacak cesur adım hakkında dokunaklı birkaç söz söylemişti. Sıra Seprener ve Vegez’in birlikte sunacakları Topron Projesine gelmişti. Önce Seprener konuşmaya başladı.

“Sayın Zenar yöneticileri, Topronit-T çalışanları olarak eşiğine geldiğimiz umuda yolculuğun cesaret isteyen bir görev olduğunu kabul ediyoruz. Zenar halkından elli beş bin gönüllünün katılabileceği bu yolculuğun sonu, şu anda yaşamakta olan hiç kimse tarafından görülemeyecektir. Tüm hesaplar göz önünde bulundurulduğunda, ışık hızının yüzde otuz sekizi gibi muhteşem bir hızla yapılacak yolculuk dört nesil sonra tamamlanacaktır. Bu arada Topron’un kütlesinin kullanılacak teknoloji için büyüklük bakımından faydalı olduğunu da eklemeliyim, Bu yolculuğu normal uzay gemilerimiz ile yapmayı düşünseydik hiçbir zaman böyle bir hıza ulaşamayacaktık. Yirmi gün sonra gönüllüler için başvuru işlemleri başlayacaktır. Yolculuğa katılmak isteyen insanların daha iyi karar verebilmeleri için birazdan Sayın Vegez tarafından açıklanacak olan detayların herkes tarafından bilinmesinde fayda görüyorum. Şimdi izninizle sözü Asor Vegez’e bırakıyorum.”

Vegez konuşmasına başlamadan önce salonun orta yerinde bir hologram alanının belirmesini sağlayacak komutu verdi. Tüm bakışlar yavaş yavaş belirmekte olan görüntüye odaklandı. Görüntü netleştikçe bunun Topron’a ait olduğu ortaya çıktı. Vegez kendisi ile dileyiciler arasında havada dönmekte olan görüntüyü bir süre dondurdu ve konuşmaya başladı.

“Birazdan göreceğiniz detayların oluşmasını sağlayan yönergeler elime ulaştığında hem şaşırmış hem de sevinmiştim. Topron’un yüz on yıldan fazla sürecek uzay yolculuğunda, sıcak bir yuva olması için elimizden geleni yaptık.” Elini holograma doğru kaldırarak hareketin devam etmesini sağladı. Artık Topron yarım küre biçiminde gösteriliyordu. Seyircilere doğru dönmekte olan yüzü diklemesine kesilmişti. Şimdi Vegez kürenin dış yüzeyini, dinleyiciler ise Topron’un, çalışmalar bittiğinde, içinin alacağı görüntüyü görüyorlardı. Salondan, bir uçtan başlayarak diğer tarafa kadar devam eden, hayranlık dolu hayret nidaları yükselmeye başladı.

Herkesi hayrete düşüren şey, ilk bakışta belli olan, Topron’un içinin boşaltılmış ve Fartas’ın ünlü güneş parkından daha güzel bir yapay biyosfer haline getirilmiş olmasıydı. Hologram alanının yan tarafında beliren büyük yazılardan Topron’un bölümlerine doğru giden çizgilerle hangi bölümün ne işe yaradığı açıklanıyordu. Çizgilerin bir tanesinde –Güneş- yazıyordu ve bağlantı çizgisi kürenin tam ortasındaki parlak ışığı gösteriyordu.

Topron’un içi tam olarak boşaltılmamıştı. Aslında daha çok dik olarak duran ve çekirdeği çıkarılmış bir meyveye benziyordu. Yani ince kenarları aşağı ve yukarıda olan göz şeklinde tarif edilebilirdi.

Vegez açıklamalarına devam etti. “Gördüğünüz gibi Topron’un tam ortasındaki bir bölgeyi diklemesine boşaltacağız. Merkeze koyacağımız nükleer reaktör yaşam ve fotosentez için gerekli ışığı verecek. Topron sürekli döneceği için, içerdeki boşluğun yatay kenarlarında dışa doğru bir merkezkaç etkisi oluşacak. Böylece boşluğun kenarlarında yürüyebilmek mümkün olabilecek.” Elindeki yoğun ışın çubuğuyla ortadaki oval boşluğun ekvator hizasındaki bir kenarını işaret etti. “Şurada durmakta olan bir yolcu,” ışın demetini boşluğun diğer tarafına kaydırarak, “Şuradaki gölcüğü tam başının üzerinde görecek. Merkezkaç etkisi ile gölcükteki su, onu seyreden yolcunun başına dökülmeyecek. Dönüş hızı öyle ayarlanacak ki, yolcular Zenar’daki yerçekimini aramayacaklar.”

Vegez’in konuşması süresince salondakiler duygulu bir sessizliğe büründüler. Üzerine binlerce şiir yazılmış ve ışığında sevgililerin buluştuğu Topron’ları gelecekleri için dünyalarından ayrılmak üzereydi. Eski zamanlardan bu yana zaman ölçmek için bir araç olarak kullandıkları ayları bir süre sonra olmayacaktı. Bunun fark edilmesi yüreklerde burkulmalara yol açmaktaydı.

Seyirciler biraz düşündükten sonra aralarında fısıldanmaya başladılar. Yeraltında yaşamaya alışmaları uzun süre almıştı. Acaba bir uydunun içinde yaşamak kim bilir ne kadar zor olacaktı? İnsanlığı daha ne gibi sürprizler bekliyordu?

Vegez kullanılan teknoloji ve yapılan hazırlıkları bir süre daha anlattı. Konuşması boyunca Topron’a ait hologram alanı havada asılı kaldı. Seyircilerin Vegez’i dinleyip dinlemedikleri belli değildi. Gözlerdeki düşünceli bakışlardan yapacakları yolculuğun hayallerini kurdukları anlaşılıyordu. İşin zor tarafı yenidünyalarını göremeyecek olmalarıydı.

*          *          *

Topron’a Yerleşme

Dört ay süren hummalı bir çalışmadan sonra sakinlerini kabul etmeye başlayan Topron, üç hafta sonra yani yılbaşında yola çıkacaktı. Dizmon Vebel’in önderliğinde çalışan ekip, Topron’un kendi çevresinde dönüş hızını fazlalaştırmış, yörüngeden ayrılış ve savrulma hesaplarını tamamlamışlardı. Aslında hesaplanan en uygun tarihten bir hafta önce yapılacak olan ayrılma işlemi, güneşleri Semma çevresinde fazladan bir tur atmalarına sebep olacaktı ama toplumun genel isteği yılbaşında yolculuğa çıkmak yolunda olmuştu.

Tulor iki buçuk yıl sonra evinden ilk defa çıkmıştı. Seprener’in ısrarlarına rağmen, Topron’a özel araçla gitmeyi kabul etmedi. Diğer tüm yolcular gibi sıraya girerek toplu taşıma gemileri ile gitti.

Gemi Topron yüzeyine inince diğer yolcularla beraber magneron tünelden girerek yeraltına doğru inmeye başladı. Önündeki kalabalık yüzünden fazla ileriyi göremiyordu. Geniş bir platform biçimindeki asansöre bindiler. Yaşlı adam kendine güç bela oturacak bir yer buldu. Mihmandarlar insanlara nasıl davranacaklarını göstermekteydiler. Hoparlörlerden yankılanan sesler herkesin oturup kemerlerini bağlamalarını söylüyordu. Birkaç dakika sonra kargaşa duruldu. Tulor aşağı doğru ineceklerini zannederken birden midesinde burkulma hissetti. Aniden ağırlıksız kalmıştı. Sonra aşağı yukarı kavramlarının birbirine girdiği bir süreç daha geçirdiler. Asansör durduğunda Topron’un içindeki biyosferdeydiler.

Güneş ışığının rahatlatıcı etkisi hissediliyordu. Parıldayanın asıl güneş olmadığını bilmek bile bu etkiyi zayıflatamazdı. Tulor yavaşça etrafına ve havaya baktı. Gökyüzünün olmadığı bir dünyaya gelmişti. Yukarıda, sağında ve solunda evler vardı. İnsanlar oraya buraya koşuşturuyordu. Büyük makineler inşaatları tamamlamaya uğraşıyorlardı. Tam tepeye bakmak ortada asılı duran güneş yüzünden çok zordu. Elini kaldırarak gözüne siper etti ve kımıldayan bir sürünün ne olduğunu anlamaya çalıştı. Koyunlar vardı. Belki yüz tane kadar koyun yeşil bir alanda otlamaktaydılar. Tulor kendi kendine “Burasını seveceğim anlaşılan. Bir de mavi gökyüzü olsaydı ne iyi olurdu,” diyerek bir görevlinin kendisine yardımcı olmasını istemek için adama doğru yürüdü.

“Affederseniz. Acaba şuraya nasıl gidebilirim?” diyerek elindeki plastik şeridi gösterdi.

Görevli şeridi okuduktan sonra eli ile Tulor’un arka tarafındaki bir yeri göstererek “Karşıda görülen yeşil havalandırma tesisinin yanındaki kahverengi binaya gitmeniz gerekiyor. Hareketli yola çıkarsanız rahatça gidebilirsiniz. Başka isteğiniz var mı efendim?” Adamın tavırlarından Tulor’u tanıdığı anlaşılıyordu. Saygı ve nezakette kusursuz olmaya çalışmaktaydı.

Tulor “Sağ ol,” diyerek hareketli yola doğru ilerledi. Geriye dönüp baktığında biraz önce kendisine yardımcı olan görevlinin arkadaşına kendisini göstererek bir şeyler söylediğini gördü.

*          *          *

Gelecek

Topron, yılbaşı gecesi elli beş bin kişiden oluşan yolcusu ile yola çıktı. Zenar’da coşkulu uğurlama törenleri yapıldı. Gezegen halkından dört milyon insanın, Topron ile birlikte Arz’a gönderilmek üzere imzaladığı mesajda şöyle yazıyordu.

“Arz. Sana ulaşacak torunlarımızı hoşça karşılayacağını umarız. Tükenmek üzere olan bir medeniyetin halkı olarak senden kültürümüze kucak açmanı rica ediyoruz. Öyle zannediyoruz ki, sen bizim hem geçmişimiz hem de geleceğimizsin. İyi niyetlerimizi kabul et ve ebediyen şefkatli bir yuva ol.”

Boy Beyi, karşısında sessizce ve sabırla bekleyen kıza baktı. Oturmasını işaret ettikten sonra kendisini neden görmek istediğini sordu. Yoğun çalışan bir yönetici olduğu için genç kızı bekletmek zorunda kalmıştı.

“Efendim, ben Sumas’a gitmek için görevlendirme isteğinde bulunmak üzere geldim,” dedi kız.

Adam “Bu devirde her genç Sumas’a gitmek istiyor,” dedi hayıflanarak. “Neden başka bir gezegen değil de Sumas?” diye sordu.

Genç kız söyleyeceklerini kafasında bir kez daha tartarak, “Çünkü mesleğim ile ilgili yeni gelişmeler ilk önce Sumas’ta ortaya çıkıyor,” diye başladı. “Gezegenimiz Sueli yeni gelişmeleri sonradan takip etmek zorunda kalıyor. Bir süre orada kalıp tekrar geri döndüğümde gezegenler arası iletişimde, Sueli’in yeterli bilgi seviyesine erişmesine katkıda bulunmak istiyorum,” derken adam bakışlarını kızdan kaçırarak elini “Yeterli,” anlamında salladı.

Tamer Bey, başında bulunduğu boy olan Odalı’ya ait birçok gencin sadece daha iyi şartlarda yaşamak için başka gezegenlere gitmek istediğinin çok iyi farkındaydı. Aslında onların bu düşüncelerinde fazla kusur bulmuyordu. Çünkü Sueli’nde toprak azdı. Nüfus gün geçtikçe artmaktaydı. Gezegenin yüzde seksen yedisi denizlerle kaplı olduğundan maden ve diğer yer altı zenginlikleri de yok denecek kadar az olunca başka çare de kalmıyordu.

Gezegende kudretli boylar vardı. O soylara ait gençler daha iyi şartlarda yaşıyorlardı. Gezegenin en önemli geçim kaynağı olan, dış gezegenlerden gelenler için düzenledikleri, sualtı avcılık gezilerinden elde edilen kazancın büyük bir bölümü güç sahibi boylarda kalıyordu.

Adam kızın elinde tuttuğu belgeleri istedi. Aralarından özgeçmiş belgesine dikkatlice göz gezdirdi.

Ay Bilen, Odalı Boyu

Yedinci Sarmal, Kuzey-Doğu Girişi, Sağ Kol, Yüz Dördüncü Ocak aybilenodalı7KDSaK104

Kişisel Bilgi:

Evlilik durumu          : Bekâr

Yaş                             : 24

Doğum Yeri               : Yedinci Sarmal

Babası                        : Tümeneri Bilen

Annesi                                   : Şenay Bilen

Kişisel Ülkü:

Gezegenler arası veri iletimi konusunda uzman olmak ve gelecek kuşaklara faydalı eserler bırakmak.

İş deneyimi:

1- Örülü Bağ Dış Anahtarlar Uzmanı

İlk iş deneyimi. Yüksek hızda verinin sarmallar arası aktarımı esnasında omurgaya yerleştirilen yeni nesil anahtarın üretilmesi işinde çalıştı.

2- Yedinci Sarmal Ana Veri Yönlendiricisi Baş Denetçisi

Şu an sürdürdüğü iş. Diğer sarmallardan gelen verinin Yedinci Sarmala dağıtılması ve diğer sarmallara veri gönderimindeki yol bulucuların çalışmasını denetlemek ve geliştirilmesi çalışmalarında danışmanlık yapmak.

Eğitimi:

Yedinci Sarmal Temel Eğitim Okulunu bitirdikten sonra yine aynı sarmalda Işık Bilimleri İleri Okulunda Veri Bağları bölümünü bitirdi. Eğitiminin son iki yılında yapılan değerlendirmede iki yıl üst üste okul üçüncülüğüne erişti.

Yetki belgeleri:

Sarmallar Arası Çalışma Yetkisi

Veri İletim Hatları Uzman Belgesi

Veri Aktarım Anahtarları Uzman Belgesi

Veri Yönlendiricileri Uzman Belgesi

Örülübağ Altyapı Oluşturma Uzman Yetki Belgesi

İlgi alanları, etkinlikler:

Diğer gezegenlerden gelen sözcüklerin yerel dildeki karşılıklarının üretilmesi çalışmaları.

Gezegen tarihi konusunda öz gelişim çalışmaları.

Gönüllü çalışma deneyimi:

Sarmalaltı Yaşam Destek Düzeneklerinin yenilenmesi çalışmalarına katılma

Bildiği diller:

Yakın gezegenlerden, Sumasça ve Koruca,

Diğer sistem gezegenlerinden, İstarca ve Kaledili

Güvenlik:

Güvenlik kaydı değiştirilmemiştir.

İş evreleri:

Tekbiçim evreler.

Aldığı ödüller:

Dil Koruyucusu elli birinci ödülü

Düşküleri:

Sarmal öncesi tarih hakkında çalışmalar yapmak, Ulu Orman gezisi yapmak. Ata binmek.

Anlaşıldığı kadarıyla genç kız işi konusunda oldukça yetenekliydi. Ayrıca yerel dil konusundaki hassasiyeti de adamın hoşuna gitmişti. Duyarlı bir yurttaş olduğu belliydi. Sumas dilini konuşabilmesi orada fazla zorlanmayacağı anlamına geliyordu.

Tamer Bey diğer belgeleri de hızlıca okuyarak masasının kenarına bıraktı. Kendisine soran gözlerle bakan kıza dönerek, “Tamam,” dedi. “Sueli Dış İlişkiler yönetimi ile konuşacağım. Ama biliyorsun sınavlarda başarılı olamazsan hemen geri geleceksin.”

Ay Bilen’in sevinci gözlerinden belli oluyordu. Teşekkür ederek Boy Beyinin yanından ayrıldı.

* * *

Gezegenler arası taşıma gemisi Birinci Sarmal yakınındaki limandan havalandıktan az bir süre sonra uyarı ışıkları söndü. İsteyen yolcular odalarından çıkıp geminin kenarındaki saydam bölüme gittiler. Ay Bilen ilk defa böylesi bir gemiye bindiği için bu fırsatı kaçırmadı. Kısa bir süre için de olsa yurduna tepeden bakmanın hazzını tatmak istiyordu.

Gemi çekim-düzen uyumunu sağlamak üzere bir süre yerden fazla yüksek olmayan bir seviyede beklemek zorundaydı. Bu işlem havaküreden ayrıldıktan sonra bir kez daha tekrarlanacaktı.

Kırk yolcu kapasiteli, oval şekilli ve basık biçimli gemi, birbiri üzerine kapanmış iki uzun tabak gibiydi. Kenarları çepeçevre saydam malzemeden yapılmıştı. Genç kız kendisi gibi meraklı diğer yolcularla birlikte saydam kenardan aşağıya baktı.

Geminin tam altında büyük su kütlesi görülüyordu. İlerde Sueli, tüm azameti ile seyredilebiliyordu. Gezegendeki en büyük ve yerleşime açılabilen tek kara parçası Sueli’ydi. Zaten gezegene de bu adanın adı verilmişti.  Az sayıda olan diğer karalar çok küçüktü ve birçoğu zaten etkin yanardağlardan oluşmaktaydı.

Ay Bilen şehirleri seçmeye çalıştı. Bulunduğu yerden üç tanesini görebiliyordu. Diğer dördü batıda, ufkun ardında kalmaktaydı. Şanslıydı ki, birinci ve yedinci sarmallar birbirine yakındı. Ulu orman yerleşim yerleri arasında uçsuz bucaksız uzanıyordu. Şehirler hep deniz kıyılarına yapılmış, ilk kurulan şehirden sonra sırasıyla güney doğuya doğru giderek numaralandırılmışlardı.

Büyük göç sırasında Sueli’ne ilk yerleşenler, mevcut havanın zor solunması nedeni ile önceleri kıyıya yakın sığ denizlere inşa ettikleri yaşam alanlarında hayatlarını sürdürmüşlerdi. O günlerdeki yapılardan geriye bir tek kalıntı bile kalmamıştı. Daha sonraları bir asır süren gezegen ıslah çalışmaları sonucu dev bir ada olan Sueli yerleşime uygun hale getirilmişti.

Gezegen üzerindeki şehirlerin hepsi sarmal biçimde inşa edilmişlerdi. Ortada boş bırakılan şehir meydanından dışa doğru sekiz yol açılmış, meydanın kenarında halkın geneline hizmet eden yapılardan başlayarak, ocak denilen ev toplulukları sırayla dizilmişti. Yukardan bakıldığında oldukça düzenli bir tasarımın yapıldığı hemen dikkati çekiyordu. Şehirlerin şeklinin, denizlerde bol miktarda bulunan yuvarlak, yassı ve sarmal kabuğa sahip bir tür salyangozdan esinlenerek oluşturulduğu en çok kabul edilen görüştü.

Yuvarlağa çok yakın bir şekle sahip olan Sueli adasında bir tane dağ bulunmaktaydı. O da etkin bir yanardağ olan Kor dağdı. Yerleşimin devam ettiği üç bin yıl boyunca püskürmesi sürekli kontrol altında tutulmuştu. İlk zamanlarda bazı zararları olmuş ama sonradan vurulan sondalarla damarlarındaki lavların emilerek denize akıtılması çalışmaları ile püskürmelerin etkisi yok denecek kadar azaltılmıştı. Tehlikenin hiçbir zaman tam anlamı ile ortadan kaldırılamayacağı anlaşıldığından, sürekli yeni sonda teknikleri ve halk için güvenlik önlemleri geliştirilmekteydi.

Şehirlerin deniz kenarına yapılmasının nedenlerinden birinin de bu güvenlik önlemlerinden biri olması ihtimali çok yüksekti. Aradan geçen binlerce yıl boyunca hem kendileri için hayati önem taşıyan Ulu ormanın korunması hem de herhangi bir beklenmeyen yanardağ püskürmesi olasılığına karşı, şehirlerle dağ arasında kalan orman içine bina yapılması kesinlikle yasak olmuştu.

Uyarı ışıklarının yanması ile birlikte tiz bir ses gemi içinde yankılandı. Ay Bilen diğer yolcularla birlikte istemeyerek odasına doğru gitti. Yan odada yolculuk etmekte olan yaşlı adam kapısının önünde çıkmış çevreye bakınıyordu. Tahminen yetmiş yaşında olduğu söylenebilirdi. Adam, kız yanına gelince “İlk defa dışarı gidiyorsunuz anlaşılan,” diyerek nezaket göstermeye çalıştı.

Genç kız kapısını açacak ışıklı şerit üzerinde elini gezdirirken yaşlı adama döndü ve gülümseyerek “Evet, aşağıda muhteşem bir görüntü var,” diye cevapladı. Adam da ona gülümsedi ve hiçbir şey söylemeden odasına girdi.

Gemi yolcuları koltuklarına yapıştıran bir ivmeyle göğe doğru fırladı. Hiç motor gürültüsü veya titreşim olmadığı halde ivmenin etkisi nedeniyle aracın hızla yol aldığı fark edilebiliyordu.

Genç kız ilk kez böylesi hızda yolculuk ettiği için biraz korkmuştu. Başka bir şeyle ilgilenmek için çevresine bakındı. Masanın üzerindeki alan okuyucusunu görünce oyalanmak için biraz onunla oynamayı düşündü. Cihazın Sumas malı olduğu her halinden belliydi. Sanat eseri kadar göze hoş gelen bir tasarıma sahipti. Avuç içine sığacak kadar küçüktü ve yuvarlak hatlara sahipti. Sueli’ndekiler dört köşeli kutular şeklinde çekici olmayan cihazlar olmasına rağmen bu alan okuyucusu şeffaf mavi rengi ve dokunulduğunda parlayan denetim tuşları ile insanda beğeni uyandırıyordu.

Okuma tuşlarına dokunduğunda odanın içi rengârenk oldu. Hemen gözlerini kapayıp çevresini seyre daldı. Kendi gezeninde su altında gezintiyi canlandıran gezintilik bir canlandırma onu korkusundan uzaklaştırdı.

Cihaz doğrudan beyne bilgi gönderebiliyordu. Önceden kaydedilmiş alan görüntüleri insan beynindeki görme ve duyma merkezlerinin anlayacağı sinyaller haline getiriliyordu ama bu tür cihazların yayınlarını görebilmek için önceden omurilik üzerindeki bir yere okuyucu ile iletişim kuracak bir cihazın yerleştirilmiş olması gerekiyordu. Maşa adındaki beyin uyum cihazları genellikle çocuk yeni doğduğunda hemen yerleştiriliyordu. Sueli’nde eğitimler genelde alan okuyucular yardımıyla yapılırdı. Ay Bilen, bazı tutucu ocaklarda çocuklara maşa takılmadığı ve cihazla ilgili kararı büyüyünce çocuğun kendisi verdiği için o ailelerde genellikle eğitim eksikliği yüzünden toplumsal sorunlar görüldüğünü duymuştu.

Kütlesel ve akım çekimleri ilkeleri ile çalışan kaydediciler, çekim alanlarının verisel kaydını tutuyorlardı.  Alan okuyucu adı verilen cihazlar ise daha küçük yapıları ile kayıtlı verilerin izlenmesine yardımcı oluyorlardı. Kaydedicilerin özelliklerine, daha doğrusu büyüklüklerine göre küçük bir odadan başlayarak büyük şehirlere kadar çeşitli ölçeklerde alan kaydetmek mümkündü. Cihazlar sadece geometrik uzayı değil, hareketleri, ışığı ve sesi de örnekleyebiliyorlardı.

* * *

Kapısının uyarı sesini geç fark ettiğini anladı. Çünkü sesin ve ışığın tonu değişmişti. Alan okuyucusunu kapatıp kapıya koştu. Komşusu yaşlı adamı kendi odasına girerken görüp arkasından seslendi. “Siz miydiniz?”

Adam dönüp “A! Evet,” dedi. “Size soracaktım küçük hanım,” Sanki ne söyleyeceğini iki kere düşünüyor gibi konuşuyordu.

“Nasıl yardım edebilirim?”

Adam hızlıca ve hiç teklemeden “Alan okuyucuma bakıp bana ileti gelip gelmediğini söyleyebilir misiniz?” diye sordu. Adamın konuşmasında da suskunluğunda da bir tuhaflık vardı.

Kız şaşırmıştı. Sonra birden garipliğin nedenini anladı. Sumasça olarak “Dilimizi çok iyi konuşamıyorsunuz anlaşılan,” dedi.

Adam, genç kızın Sumasça konuşabildiğini anlayınca birden rahatladı. Artık biraz önceki zavallı adam gitmiş yerine güzel konuşan, gülümseyen ve aklı başında bir adam gelmişti. “Sizin dilinizi bir türlü öğrenemedim. Biraz önce sizden iletilerime bakmama yardımcı olup olamayacağınız konusunda ricada bulunmaya gelmiştim ama siz kapıyı biraz geç açınca ezberlediğimi de karıştırdım. Kusuruma bakmayın,”

“Aman efendim, ne önemi var. Yalnız merak ettim. Sizin şey…” diyerek işaret parmağını kendi boynuna dokundurdu.

Adam kızın ne demek istediğini anlamıştı. “Maşayı soruyorsun. Bende olmadığı için sizi rahatsız ettim,” diyerek kendi odasını davetkâr bir ifade ile gösterdi.

Kız adamın yanından geçerken, “Daha önce hiç maşasız biri ile tanışmamıştım,” diyerek gülümsedi. Odanın ortasındaki masanın üzerinde kendi odasındakinden daha güzel bir okuyucu görünce gözleri parladı. İçinden “Şu Sumaslılar ne kadar da şanslılar,” diye geçirdi.

Adam bir açıklama yapma gereği hissederek, “Senin yaşlarında iken bir kaza geçirdim. O zamandan sonra bir daha şu minik alet olmadan alan okuyucuları kullanamıyorum,” diyerek cebinden çıkardığı ince siyah kablolara sahip parmak büyüklüğündeki cihazı gösterdi. “Ama ne yazık ki benim için özel yapılan bu cihazın üç günde bir doldurulması gerekiyor ve ben şarj cihazını yanıma almayı unutmuşum,” diyerek çaresiz bir mimik hareketi ile yaşlılığından dem vurdu.

Ay Bilen alan okuyucusunu avucuna alıp adeta okşarcasına dokunmaya başladı. O zaman anladı ki elindeki cihaz aynı zamanda kaydetme özelliğine sahipti. Ailesi pek zengin olmadığından bu tür aygıtları pek kullanamazlardı. Kardeşlerinden bazıları, ocağa ait duvara sabitlenmiş genel okuyucudan başkasını görmemişlerdi bile. Aslında bütün sorun cihazın içinde kullanılan mavi kristal işlemcilerin Sueli’nde yapılamamasından kaynaklanıyordu. Sumas veya Koru’dan getirtilen işlemciler de çok pahalı oluyordu. Gerçi Koru’nun ürünleri pek sağlam çıkmazdı ama en azından Sumas’tan gelenlerden daha ucuzdu.

Adama dönüp, “Üzüldüm,” dedi. Sonra sözlerinin tam anlaşılmadığını düşünerek “Kaza için,” diye ekledi. Okuyucunun tuşlarına dokunarak iletilerin listesini dinledi. “Üçü yeni dört iletiniz var,” dedi.

Yaşlı adam “Yeniler,” diyerek başını hafifçe eğdi.

Ay Bilen beyninde yankılanan iletileri dinlemeye başladı. Arada cihazı durdurup adama açıklama yapıyordu. Kayıtların netliği karşısında hayran kalmıştı. Bu elindeki cihaz gerçekten pahalı bir şey olmalıydı.

“Mm. Oğlunuz sizi merak etmiş. Sakalları ilginç doğrusu. Yanıt işareti talep ediyor. İsterseniz hemen göndereyim,” Adamdan olumlu cevap geldiğinden yeşil tuşa dokunarak mesajın alınıp okunduğuna dair bir yanıt işareti gönderdi. Sonra yine gözlerini kapatarak bir sonraki iletiyi seyretmeye koyuldu. “Mm. Bay Oroni Kimon,” bu arada kız adamın adının Kimon olduğunu öğrenmiş oldu. “Sueli’nden dönüşünüzde sizi ziyaret etmek isterim. Umarım beni hatırlamışsınızdır.” Cihazı durdurarak “Yirmi beş veya otuz yaşlarında sarı saçlı bir adam,” diye görüntünün tarifini yapmaya çalıştı.

Kimon “Arat olmalı,” diye tahmin yürüttü.

Ay bilen devam etti. “Mm. Bana verdiğiniz ödevi bitirdim. Görüşmek dileğiyle. Bitti. Diğer ileti Sueli gezi başkanlığından. Size gezegenimize yaptığınız ziyaret için teşekkür ediyorlar.”

Adam göremiyordu ama kızın hayalindeki ileti listesinde önceden okunmuş olan mesajın başlığı yazılı olarak görülebiliyordu. Kızın gözü bir an o iletiye takıldı. Alan Kopyalama! Dördüncü deneme başarı… Ay Bilen okuyucuyu durdurup masaya bıraktı. Adam o sırada çantasından çıkardığı tahta bir kutuyu masanın üzerine koymuştu.

Kız içeri girdiğinden beri ayakta olduğu için kıza oturmasını işaret edip kutunun kapağını açtı. İçinde ince ve iki uzun kenarından kıvrılmış kahverengi çubuklar vardı. Odayı birden bire lezzetli baharat kokusu doldurmuştu. Kimon “Çok lezzetlidir,” diyerek ikram etti. Kız çekinerek bir tane aldı. Çubuğu dişlerinin arasında kıstırarak ufak bir çentik koparıp çiğnemeye başlayınca adamın haklı olduğu anlaşıldı.

“Adı nedir?” diye sorarken büyük bir ısırık daha kopardı.

“Ferçep,” dedi adam. Kelimenin sonundaki p sesini özellikle vurgulamıştı. Kız Sumasça’da kelime sonunda vurgu olmadığını bildiğinden yiyeceğin başka bir gezegene ait olduğu sonucunu çıkardı. Tam bunu sormayı düşünürken ağzından “Nasıl olmuştu?” kelimeleri döküldü.

Yaşlı adam anlayışlı bir tavırla “Kazayı mı soruyorsun?” dedi. Kız ağzında ferçep parçası olduğu halde boğuk bir sesle “Merakımı bağışlayın,” deyince büyük koltuğa oturup nereden başlayacağını düşündükten sonra anlatmaya başladı.

“Yirmi üç yaşımda Zehon’a gitmiştim. O zamanlar ticaretin yeniden başlamasının ilk zamanlarıydı. Ben de Sumas’tan yola çıkan bir ticaret ekibinde haberci olarak gitmiştim. Görevim oradaki izlenimleri kaydetmekti. Yanımda götürdüğüm alan kaydedici yeni üretilen bir modeldi. Zehon limanında indikten sonra güvenlik taramasından geçerken kaydedici bozulmuş. İlk çalıştırdığımda gariplikler hissettiğim halde sorunu fark etmedim ama ikinci çalıştırmadan sonra gözümü hastanede açtım. Meğer cihaz boynumdaki maşa ile etkileşime girip beynimin her hücresine aynı anda uyarılmasına yol açmış. Böyle bir deneyimi evrendeki hiçbir insan yaşamamıştır. Kendimden geçmişim ama duyumsadığım huzuru bu gün bile anımsayabiliyorum. Beni hastaneye götürenlerden duyduğuma göre cihaz benim bir anda yere yığılmama sebep olmuş. Yanıma koştuklarında yüzümdeki ifade anlatılamazmış. İçimdeki huzur yüzüme yansımış. Beni o halde gören herkes ondan daha dingin ve mutlu bir yüz görmediklerini söylemişlerdi. İşin kötü yanı o gün maşayı çıkarmak zorunda kalmışlar. Yoksa başka türlü yüzümdeki mutlu ifadeyi silememişler.” Adam son sözlerini söylerken muzip bir şekilde gülümsedi.

Kız “Gerçekten ilginç bir deneyim yaşamışsınız, başka etkileri oldu mu?” diye sordu.

Kimon “Eğer kalıcı rahatsızlıklardan bahsediyorsan, olmadı. Yalnız iyi etkileri olduğunu söylemem gerek sanırım. Dört yıl sonra evren kentler tarafından paylaşılamayan bir bilim adamı oldum, şu gördüğün cihaz konusunda şu an bile hem çalışıyor hem de dersler veriyorum,” diyerek alan okuyucusunu gösterdi.

Kız evren kent sözlerini duyunca içinden gururlandı. Bu sözcükler kendi dilinden diğer gezegenlere geçen az sayıdaki kelimelerdendi. Adamın ikramı ile kutudan bir çubuk daha alırken, “Ama maşa kullanamadığınızı söylemiştiniz?” dedi.

Adam “Ne demek istediğini anlıyorum,” dedi. “Maşa olmadan alan kayıtları konusunda nasıl ders verebilecek kadar uzmanlaşabildiğimi merak ediyorsun. İlk zamanlar ben de zorlanmıştım. Biraz şeye benziyordu. Mm. Sağır bir bestekârın muhteşem müzik eserleri vermesine benziyordu. Muhteşem diyorum çünkü yaptıklarıma ve düşündüklerime ben bile şaşırıyordum. Daha birkaç yıl öncesinde sıradan bir haberciyken başıma gelen o kazadan sonra Sumas’taki sayılı bilim adamları arasına yerleşmiştim. Bence geçirdiğim rahatsızlıktan sonra beni bu duruma düşüren sebepleri araştırmam, konuya yatkın ve yetenekli olmam nedeni ile böyle bir sonuca yol açmıştı. Ama başkalarına göre kaza sonrası bende köklü değişiklikler olmuş ve zincirleme bir zihin genişlemesiyle, konusunda uzman bir bilim adamı oluvermiştim. On beş yıl önce de şu uyumlaştırıcıyı icat ettim,” diyerek yine siyah kablolu cihazı gösterdi. Sonra seslice bir kahkaha atarak “Şimdi de iki mesaj okumak için senin gibi güzel bir kızın yardımına ihtiyaç duyuyorum,” dedi.

Ay Bilen “Aman efendim,” dedi. “Yolculuk en az dokuz saat sürecek, yapacak bir şeyler bulmak ne kadar güzel,” diyerek ailesinden gördüğü terbiye üzerine yabancıya karşı nezaketini abartarak adamı cevaplamaya çalıştı. Aslında aklı hala dördüncü iletiye takılıp kalmıştı. Alan Kopyalama!

Kimon kıza bütün ferçepleri yiyebileceğini söyledikten sonra “Sen neden Sumas’a gidiyorsun?” diye öylesine sordu. Aslında genç kızla konuşmayı istediği her tavrından belli oluyordu. Yaşlı ama sohbeti seven bir adamdı anlaşılan. Bu yolculukta kendisi ile ilgilenecek birini bulduğu için mutlu görünüyordu.

Genç kız da aralarındaki sohbetin biraz daha koyulaşmasını istemiyor değildi. Bir pundunu denk getirse Alan Kopyalamayı sormayı düşünüyordu. Ama şimdi sorması utanılacak bir duruma düşmesine sebep olabilirdi. Ne de olsa adam o iletiyi okumasını istememişti. Sadece başlığa göz attığını düşünerek suçluluk duygusunu hafifletmeyi denedi ama özel dikkat göstermeseydi ileti başlığını okuyamayacağını biliyordu. Ama iş işten geçmişti. Şimdi okuduğu kelimeler kafasını kemiriyordu.

“Sumas’a eğitim için gidiyorum. Sueli elçiliğinde bir süre kaldıktan sonra başarabilirsem bir evren kente kaydolmayı düşünüyorum. Eğer bir ay içerisinde başarılı olamazsam geri dönmem gerek. Evren kentlerinize dışarıdan gelen öğrencilerin çetin sınavlardan geçirilerek, kazanabilirlerse kayıt edildiklerini duymuştum,” Kız biraz kırılmış görünerek, “Neden böyle yapılıyor anlamış değilim, sanki eskiden aynı dünyanın insanları değil miydik ki?” diye sitem etti. Yaşlı adam kaşlarını yukarı kaldırıp başını eğince açıklama yapma gereği duydu. “Şey… Ben yerleşim öncesi tarihle biraz ilgileniyorum da. Bir gün yine benim gibi meraklı yaşlı bir akrabama soyumuz hakkında sorular sorduğumda, bana şöyle demişti, -Ay Bilen, küçüğüm, bir zamanlar hepimiz Sumas’ta yaşıyorduk. Sonra orası herkese dar gelince, bizim boylarımız Sueli’ne göç etmişler.”

Kimon gülümsedi. “Demek adın Ay Bilen,” diyerek devam etti. “Ay ne demek bilir misin?” diye sordu. Kız bilgiç bir halde “Otuz gün, bir de eski sözlükte uydu yazıyor ama…” deyince adam, “Uydu. Doğrusu uydu,” diyerek devam etti. “Aslında Ay, senin dilinde dünyanın çevresinde dönen büyük uydu demektir. Bizim de hetap diye seslendirdiğimiz aynı anlama gelen bir kelimemiz var. Ama ne Sumas’ın ne de Sueli’nin bir ayı yok. Sence neden olmayan bir uydu için bir kelime var hem de her gezegende?” diye sordu.

Kız, “Hiç düşünmemiştim. Gerçekten doğru. Ama neden?” diye soru ile karşılık verdi.

“Çünkü her iki gezegenin halkı da farklı başka bir gezegenden geldi de ondan. Ay adında dev bir uyduya sahip Arz adlı bir gezegen. Bu güne kadar bildiğin, duyduğun, duymadığın tüm insan ırkı Arz’dan gelmiştir.” Adam çok sevdiği bir yemeği yiyormuşçasına tat alarak, coşkuyla anlatmaya başlamıştı. Kızın ilk defa duyduğu birçok fikir ortaya atıyordu. Ay Bilen sözünü kesmeden dinledi. Adam dört bin yıl önce Zoldra ve Sumas’ın dünyada birbiri ile savaşan iki devlet olduklarını, sonra aralarındaki kavgayı bitirmek için her iki milletin de Arz’dan ayrıldığını, Zoldra’nın başka bir yıldız sistemine, Sumas’lıların ise buraya yerleştiğini anlattı. Sonradan daha güçlü olan Sumas İmparatorluğu ara sıra Arz’a birlikler gönderip oradan zaman içerisinde bazı kavimlerden topluluklar getirterek çevre yıldızların gezegenlerine yerleştirdiğini anlattı. Sueli halkının asıl atalarının Arz’dan üç bin yıl önce getirilen Türk boyları olduğunu, diğer gezegenlerde yaşayan farklı toplumların aynı yöntemle getirildiklerini, en son bin yıl önce bir ada halkının tümüyle getirilmesinden sonra bir daha Arz ile iletişim kurulmadığını söyledi. Adam sözlerini bitirirken “Ta ki, Adnan…” dedi ve söylememesi gereken bir şeyi söylediğini zannederek sustu. Sonra “Her neyse, ta ki Arz’da birileri Sumas gizli vadilerinde yaşayan kadim halkı buluncaya kadar. İki yıl önce Arz’dan Sumas’a iki aktarma daha oldu. Önce senin gibi bir genç kız. Sonra iki aile. Evet, bu kadar sadece dokuz kişi. Tam bin yıl sonra sadece dokuz kişi…” diyerek konuşmasını bitirdi.

Ay Bilen, “Herhalde siz de benim gibi tarihe meraklısınız. Bunları nerede okudunuz?” diye sordu.

Kimon “Okumadım. Arz’dan gelen son kişilerden bahsettim ya. Onlarla tanıştım,” dedi.

Kız “Şimdi anlıyorum, diğer dünyalarda neden farklı fiziksel özellikte ve kültürlerde insanlar yaşadığını,” dedi. “Çekik gözlüler, kızıl derililer, siyah derililer, sarı saçlılar ve beyaz derililer. Hepsi birbirinden farklı ama her kültürde temelde aynı olan benzerlikler de yok değil.”

Adam “Sumas’ta sınavı atlatamazsan ne olur?” diye sordu.

“Geri dönüp yönlendiricideki işime devam ederim. Emekli oluncaya kadar,” dedi kız.

Kimon “Bana sormak istediğin bir şey var gibi duruyorsun. Dudaklarını biraz daha ısırırsan kanatacaksın,” dedi.

Kız utanmıştı. Ne kadarda kendini tutsa demek belli etmişti. “Alan Kopyalama!” dedi. Sözcükler ağzından kendiliklerinden dökülmüştü.

Adam anlayışla gülümsedi. “Demek buydu bir saattir yutkunduğun,” diyerek ayağa kalktı. Sonra yapmacık bir mimikle hiç istemediği bir şeyi yapıyormuş gibi, “Sen akıllı bir kıza benziyorsun. Sana Alan kopyalamanın ne olduğunu anlatırsam, evren kentte oluşturduğum ekibe dâhil etmem gerekir. Yoksa orada burada söyler, araştırmanın tadını kaçırırsın,” dedi.

Kızın gözleri parladı. “Evren kentteki ekibe dâhil etmek mi dediniz?” diye sordu. Birden bire heyecanlanmıştı.

Adam “Önce bir daha söyle bakalım, sen ne konusunda çalışıyordun?” diye sordu.

Kız sanki iş başvurusunda bulunuyormuş gibi “Veri anahtarlama, yönlendirme ve güvenlik denetimi konusunda uzmanım ve örül bağ alt yapısını çok iyi bilirim,” diye cevapladı.

Adam çenesini sıvazladı. “Mm. Çok iyi, Çok iyi,” diye mırıldandı. “Tam ihtiyaç duyduğum yetenek, tam da ihtiyaç duyduğum zaman,” diyerek kızın karşısına oturup konuşmaya başladı. “Sumas’a gittiğinde sınavlara girmene gerek yok kızım. Bu dakikadan sonra benim bilim ekibimdesin. Şimdi iyi dinle sana alan kopyalama ne demek onu anlatacağım.”

Adam ondan sonraki bir saat boyunca, önce alan kaydedicilerin nasıl çalıştığını, çevresini çok iyi kaydeden cihazların geliştirilmesini, Çekirdek Alazı üreteçlerinin icadını, alan kaydediciler ile madde yapıtaşında değişiklikler yapabilen Çekirdek Alazı üreteçlerinin beraber çalışarak, çekim alanları içinde kaydedilmiş cisimlerin, başka mekânlarda kayıt bilgileri yardımıyla kopyalarının oluşturulma çalışmalarının yapıldığını anlattı. Böylece ihtiyaç duyulan maddenin kopyasının çıkartılması ile insanlık tarihinde yeni bir sayfa açmak üzere olduklarını söyledi. Bundan sonra fakirlik, aynı cihazı tekrar tekrar üreten fabrikalar ve enerji sıkıntısı ortadan kalkacaktı. Hem de yumruk büyüklüğünde iki küçük cihaz yardımıyla.

Ay Bilen hemen atıldı. “Bundan sonra yiyecek sıkıntısı da çekilmez değil mi?” dedi coşkuyla.

Adam biraz düşünceli “Ne yazık ki, kopyalama yaşayan hiçbir şeyi çoğaltamıyor,” dedi. “Birçok denemeler yapıldı ama mikrop dâhil canlı hiçbir varlığı yaşar halde kopyalayamadık. Kopyalandıktan sonra her hücresi ölen bitkiler de yenilemez oldular. O yüzden yiyecekleri geleneksel yol olan tarımla çoğaltmak şimdilik en iyi yöntem.”

Kız “Mm,” dedi düşünceli bir halde. “Peki, şimdi ne durumdasınız?” diye sordu.

Kimon “Daha beş gün öncesine kadar kopyalama işini tam anlamıyla başaramamıştık,” dedi. “Gördüğün o mesaj başarılı kopyalamanın tüm testlerden geçerek mükemmel bir şekilde tamamlandığına dair bir iletiydi. Ben bu sıralar başka bir işle daha ilgilendiğim için ekibin çalışmalarını uzaktan takip etmek zorunda kalıyorum. Şimdi sırada küçültme deneyleri var.” Masayı göstererek “Düşünsene,” dedi. “Şu masayı kopyalayıp, el kadar yapmaya ne dersin?” Kızın anlamsız bakışlarını görünce “Haklısın masa örneği pek yerinde olmadı,” dedi.

Kız “Alan kopyalayıcının kendisine ne dersiniz?” diye sordu. “Belki onu da maşa kadar küçük bir hale getirip beynin bir yerine yerleştirebilir, insanların görüp duyduğu her şeyi kaydetmelerini sağlayabilirsiniz,”

Yaşlı adam, “Sen sandığımdan da akıllı bir kızmışsın,” dedi. “O zaman ne olur biliyor musun?” diye sordu ve kendi sorusunu kendi cevaplamaya başladı. “Aynı zamanda insanın gördüğü her şeyi kaydedip, alan kopyacıları yardımı ile aynısını yapabilmeleri sağlanır. Yani büyücülük bir süre sonra gerçek olabilir kızım.”

Ay Bilen kahkahalarla gülmeye başladı. Nezaketi elden bırakmıştı. Bir ara adamın yüzündeki ifadeyi görünce gülmesi bıçakla kesilmiş gibi durdu. Kimon’un gözleri kapalı olduğu halde, göz bebeklerinin büyüyüp küçüldüğü ve sağa sola hareket ettiği görülebiliyordu. Birden adamın bulanık zihinli bir yaşlı değil, kafası halen saat gibi çalışan çok zeki biri olduğu gerçeğini kavradı. Göz bebeklerinin hareketi ise uyuyanlarda ve alan okuyanlarda görülen bir durumdu. Oysa adam alan okuyamadığını söylemişti.

* * *

Evrenkent bahçesindeki kümbet benzeri evlerden biri Oroni Kimon’un okul içinde bulunduğu sırada kullanması için ona özel olarak inşa edilmişti. Yaşlı adamın evi Sumas kadim mimarisi ile yapılmış ve döşenmişti. Bulundukları oda, girişin tam üzerinde bulunuyordu. Altıgen odanın beş duvarında dört küçük pencere, bir duvarında ise, odayı çepeçevre kaplayan balkona açılan, iki pencereli bir kapı bulunmaktaydı. Pencereler sert rüzgârlara dayanıklı olmaları için, metal çubuklardan oluşan petek örgü ile dış taraftan korunmaktaydılar. Tavandaki yuvarlak raylara asılı perdeler, duvardan bir adım mesafe içeriden tüm odayı çevreleyecek şekilde örtülebilirlerdi. O perdeler kapandığında oda on beş adım çapında tam bir daire şeklini alıyordu. Kumaş örtülerin üzerlerine kanatlarını açmış ongun kuşu figürleri işlenmişti.

Ay Bilen ve Kimon balkon kapısına uzak köşeye yakın oturuyorlardı. Bu taraftaki üç pencere arasında kalan iki duvar, Sumas el sanatları örnekleri ile döşenmiş raflarla süslenmişti. Yan yana duran üç piramit, bir işlemeli testi, bir kaç küçük el örmesi sepet, bazıları komik görünüşlü hayvan ve insan figürleri ve yarım çember şeklindeki bir düzeneğin içerisinde küresel Sumas atlası bulunmaktaydı. Daha bir sürü küçük ve ilginç yontular vardı.

Onları izleyen biri olsa sohbet ediyor olduklarına kesinlikle inanmazdı. İkisinin de ağzından çıt çıkmıyordu ama mimikleri ile pandomim sanatçıları gibi kıpırdanıp duruyorlardı. Yolcu gemisi ile Sumas’a geldikleri günden bu yana on dört aylık bir süre geçmişti. Bu zaman dilimi içerisinde, Ay Bilen’in uzmanlık alanı olan veri iletimi yöntemlerini kendilerine kılavuz belirleyerek, maşalar konusunda yeni geliştirmelerde bulunmuşlardı. Önceki kullanım yöntemlerinde, aldığı dış verinin beyine iletiminde uyumlaştırıcı görev yapan maşa artık beyinden aldığı verileri, alan kaydedicilerine gönderebilen bir cihaz olarak da çalışabiliyordu. Böylece, şu anda odada bulunan iki kişinin sessiz konuşmalarına imkân verebilen uzaduyum yöntemleri geliştirilebilmişti.

Ay Bilen’in yüzü arada sırada kızarıyordu. İyi ki karşısındaki yaşlı bir adamdı, yoksa kafasından geçenleri denetlemek için daha çok çaba harcaması gerekecekti. Kız birkaç kez uzaduyumu kesmeye yeltenmiş ama adamın çabaları sonucu devam ettirmek zorunda kalmıştı. Düşünceleri karşı tarafa iletmek ve bu sırada aktarılması hoş olmayan fikirleri engellemek gerçekten zor bir işti.

“En iyisi bana aktarmak istemediğin düşünceler ortaya çıktığında ezberindeki bir şiiri oku veya beşten geriye saymaya başla,” demişti Kimon sessizce. Kız öneriye uymuş ve faydasını da görmüştü. Böylece bir süre daha sürdürmüşlerdi içten konuşmalarını.

Sohbetlerinin sonunda kız ayağa kalkarak alan okuyucusunu kapattı ve “Bu çok değişik bir deneyim oldu,” dedi. “Şimdilik, iyi geceler dileklerimi sesli olarak kabul ederseniz çok sevinirim. Yarın görüşmek üzere,” diyerek çıkışa doğru ilerledi.

Adam “Sana da iyi geceler,” dedikten sonra kızın arkasından düşünceli bir eda ile baktı. Kızın alt kattaki dış kapıyı kapadığını duyunca yerinden kalkarak pencereye doğru gitti. Dışarıda esen sert rüzgârın uğultusu duyuluyordu. “Artık gönül dili ile konuşmak mümkün,” dedi kendi kendine zor duyulan bir fısıltıyla. İnsanlığın bu gelişmeyi ve etkilerini nasıl kabulleneceğini düşünmeye başladı. Hiç kolay olmayacaktı.

Bilge Kadran onları dostça karşıladı. Bilge unvanını hak ettiği her halinden anlaşılıyordu. Onu beklerken Kenan’dan bir iki yaş büyük, sarı saçlı bir kızın Kadran hakkında anlattıklarını dinlemişlerdi.

Adamın yetmiş yaşında olduğu söyleniyordu. Beş yıl önce Hortu’ya geri dönmüştü. Daha önceleri uzaklardaki Umer kentinde yaşamış, uzun yıllar boyunca eğitim görmüş, eğitim vermiş, devlet yönetiminde görevler almıştı. Yaşı ilerleyince kendi isteği üzerine görevinden ayrılmış, doğduğu köye geri dönmüştü.

Ara sıra Sahmi ve Kenan gibi kişiler ziyaretine gelirmiş. Onlarla konuşur kendi evinde misafir edermiş. Eğer gelen kişiyi yetenekli ve yeterince akıllı bulursa Umer’e gönderirmiş.

Kenan kıza, “Yani burada kalmayacak mıyım?” diye sordu.

Kız, on beş yaşındaki çocuğa gülümseyerek, “Dur bakalım. Daha seni gönderip göndermeyeceğini bile bilmiyorsun. Diyelim ki yeteneklisin. O zaman Hortu gibi bir köyde ne yapmayı düşünüyorsun?” dedi.

Sahmi “Kız haklı. Aslında ben de Hortu’da bir eğitim alacağını düşünmüştüm ama Umer daha mantıklı geliyor kulağa,” dedi. Adam çocuğu iki günlük yoldan getirmişti. Kısa bir süre önce köylerinin misafir odasında konaklayan yolculardan birine, çocuğun yeteneklerini anlattıktan sonra, adamın önerisi üzerine, köy büyükleri ve babasının onayını alarak, Kenan’ı Hortu’ya götürme kararı almışlardı. Yolcu, Hortu’daki Kadran’ın, Kenan gibi yetenekli kişileri aradığını söylemişti. Sahmi’ye de çocuğa göz kulak olma görevi verilmişti.

Kenan, “Umer uzak mı?” diye sordu.

Sahmi bilmediğini belirtmek üzere başını sallarken kız, “Çok uzak,” diyerek gitmeye hazırlandı.

“Ne kadar?” diye sordu çocuk.

Kız bu sırada kapıyı açmıştı. “At ile on gün sürer,” diyerek çıktı.

Kenan “Nereden biliyorsun?” diye bağırdı arkasından.

Kapı tekrar açıldı ve kızın başı göründü. “Biliyorum, çünkü oradan geldim,” dedi ve kapıyı kapatarak gözden kayboldu.

* * *

Üç yıl önceydi. Köyde yeni evler yapılması gerekiyordu. Her iki veya üç yılda bir köy halkı toplanarak el birliğiyle, ihtiyacı olan gençlere ev yaparlardı. En az üç ev yapılmasını gerektirecek kadar gereksinim olmalıydı. Yoksa topluca çalışmaya değmezdi. Yine öyle bir imece gününde yirmi kişilik bir topluluk tepe yamacındaki taş ocağına gitmişlerdi.

Güçlü ve iri yarı gençler taşları yerinden sökmekte, yaşlılar ise düzeltmek için çalışmaktaydılar. Çocuklara da dört tanesini bir katıra bağlayıp köye taşımak kalıyordu. Kenan o günlerde kendini göstermeye başlamıştı.

Sahmi’nin de aralarında bulunduğu birkaç kişi, büyük bir kaya kütlesini yerinden oynatmaya çalışıyorlardı. Aslında taş blok, daha büyük olan kayalık zeminden biraz olsun ayrı duruyordu. Çatlağı bir genişletebilseler kayayı devirecek ve parçalayacaklardı. Küçük Kenan, canla başla uğraşan büyüklerinin yanına çömelmiş, elindeki kalınca bir odunu yontarak onları seyretmekteydi. Bir ara dinlenmek için durduklarında çocuk çatlağın yanına giderek salyangoz kabuğu gibi yonttuğu sağlam odun parçasını taşların arasına soktu. Kenan’ın ne yaptığına bakmak için yanına gelen Sahmi, çocuğun odunu yontmak için fazlaca uğraşmış olduğunu fark etti. Kenan’ın baldırı kadar kalın ve uzun olan odun, ucu sivri, dip tarafı kalın sarmal bir deniz kabuğuna benziyordu. En arkasına da çocuğun bileği genişliğinde bir delik açılmıştı.

Kenan çatlağın başka bir yerine giderek odunun sivri tarafını tekrar yerleştirdi. Sonra Sahmi’ye dönerek, “Tamam, burası iyi. Bana yardım eder misin?” diye sordu. Sahmi o ana kadar çocuğun oyun oynadığını düşünmüştü. “Haydi, bakalım,” diyerek Kenan’ın getirdiği diğer sopayı, çatlaktaki odunun arkasındaki deliğe sokunca çocuğun niyetinin oyun değil, kayayı yerinden oynatmak olduğunu anladı. Sopayı daire şeklinde çevirdikçe yontulmuş odun çatlağa iyice girerek sıkışmaya başladı. Yedi veya sekiz kez çevirdikten sonra kocaman kaya bloğu çatırdayarak yerinden ayrıldı ve altındaki küçük taş parçalarını ufalayarak yuvarlanıp az ilerdeki düzlükte durdu.

Diğer üç kişi, taş çatırdamaya başladığında şaşkınlıkla yerlerinden kalkıp çocukla Sahmi’nin yanına gelmişlerdi. Saatlerdir uğraştıkları kaya, salyangoz kabuğu gibi yontulmuş bir odun parçası sayesinde çok kısa bir sürede devrilmişti. Hem de bu işi beceren on iki yaşında bir çocuktu.

Geçen yıl Baykan ile beraber yaptıkları Dönertaşı da unutmamak gerekirdi. Baykan köyde çanak, senit ve oklava gibi tahta eşyalar yapardı. Kenan’ın ablasının evleneceği sıralarda annesi çocuğu, Baykan’ın dere kenarındaki evine göndermişti. Kenan, hem ablasına ev eşyası olarak hem de düğün sırasında kullanılmak üzere birkaç çanak ve bakraç yapmasını istediğinde, adam üç hafta süre istemişti. Çünkü oyma işi çok zordu. Bir çanağı iki günde güç bela bitirebiliyordu. Sonra bilek ağrısı vardı. Sürekli tahta oymaya hiçbir bilek dayanamazdı. Oysa ablası iki haftaya kalmadan evlenecekti.

Kenan “Baykan ağabey,” dedi. “Evde ayakaltında dolaşmamı istemiyorlar. Ben de gelip senin yanında çalışayım.”

Adam çocuğa gülerek baktı. “Bu iş çok zordur evlat. Altından kalkamazsın,” dedi.

Kenan uzun saçlarını gözünün önünden çekerek dereyi gösterdi ve “Herhalde bir şeyler yapabiliriz?” dedi. Hemen arkasından “Evde kuyruk yağı var mı?” diye ekledi.

Baykan şaşırmıştı. Kenan’ın zeki bir çocuk olduğunun o da farkındaydı. “Aklından neler geçiyor?” diye sordu. Çocuk yere çömelip yapmayı düşündüğü şeyi çizmeye başladı. O anlattıkça Baykan’ın kafasına yattı ve hemen oracıkta işe koyulmayı kararlaştırdılar.

Ertesi gün sağlam bir ağaç keserek, köyden iki kişiden de yardım alarak Baykan’ın evi ile dere arasına getirdiler. Ağacı uzun olanlarından seçmişlerdi. Bir sonraki gün derenin iki yanına, eski kütüklerden, birer ayak yaptılar. Ayakların üst tarafında birer çukur oydular. Çukurları yağla doldurdular. Getirdikleri ağacın gövdesinden uzun bir parça keserek ayakların üzerine koydular. Orta çubuğu adını verdikleri bu gövdenin, tam çukurların üzerine gelen kısımlarına eski deriden şeritler sararak kalınlaştırdılar. Orta çubuğu ayakların üzerine bıraktıklarında deri ile sarılmış kısımlar yağ içerisinde kolay hareket edebildiği için elleri ile çubuğu döndürebiliyorlardı.

Sonraki günlerde orta çubuğun üzerine ekledikleri diklemesine parçalarla suyun akış kuvveti ile kendi kendine dönen bir düzenek inşa ettiler. Yaptıkları çark öyle güçlüydü ki bir durdurma tertibatı yapıncaya kadar oldukça fazla zorlanmışlardı. Eğer suyun kuvvetini kullanmak üzere orta çubuğa ekledikleri parçaları çok sağlam yapmamış olsalardı, durdurma tertibatını kullandıklarında düzenek kırılabilirdi.

Yaptıkları mekanizmanın sürekli çalışacağını göz önünde bulundurarak ufak tefek eklemeleri de bitirerek son aşamaya gelmişlerdi. Artık yapılacak iş büyükçe bir taşı kalem ucu gibi yontup, arka tarafını da orta çubuğun ucuna takılabilecek biçimde oymaktan ibaretti.

Bu işi de yapınca kendi çevresinde dönen bir taşa sahip oldular. Baykan hemen ilk denemeyi yapmaya koyuldu. Kucağına büyükçe bir kütük alarak hızlıca dönen taşa sürtmeye başladı. Çok kısa bir süre sonunda dış tarafını istediği şekle getirmişti. Sonra kütüğü ters çevirerek içini oymaya başladı. Kucağındaki kütükle daireler çizerek içini iyice yonttu. Sonra daha dikkatli bir çalışmayla elindeki parçayı tam bir çanak haline getirdi.

Eğer daha önceki çalışma usulü ile elindeki çanağı yapmaya çalışsaydı, tam iki gününün bu iş için harcanması gerekecekti. Ayrıca kullandığı aletler yüzünden bilekleri ağrıyacak ve elleri yaralanabilecekti. Dönertaş adını verdikleri bu düzenek yardımı ile bilek ağrısı ve berelenmelerden kurtulmuştu ve günde en az yirmi çanak yapabilirdi.

Ablasının düğününden sonra Kenan arada sırada Baykan’ın yanına uğradı ve birlikte Dönertaş üzerinde eklemeler yaptılar. Sert ve pütürlü taşlarla oyma işlemini gerçekleştirdikten sonra yumuşak taşlarla düzeltmeleri yapıyorlardı. Bir süre sonra sadece ağaçtan değil, taştan ve kemikten de eşyalar yapmaya başladılar.

* * *

Kızın çıkmasından az bir süre sonra Kadran onların bulunduğu odaya geldi. Her iki misafir de şaşırdı. Kendilerinin onun huzuruna çağırılacaklarını düşünmüşlerdi. Yaşlı adam odanın köşesindeki dolaptan bir tahta levha alarak çocuğa verdi.

Kenan, yolda gelirken Sahmi’nin sözlerini hatırlayarak “Teşekkür ederim efendim,” dedi.

Yaşlı adam “Bu levhayı sadece incelemen için veriyorum. Sonra geri alacağım,” dedi ve devam etti. “Tekrar hoş geldiniz. Evimde konaklamanızdan memnun olurum.”

Sahmi saygıyla “Hoş bulduk efendim. Biraz önce torununuz da burada kalabileceğimizi söylemişti,” dedi.

Kadran güldü ve “O kız benim torunum değil,” dedi çocuğa bakarak “O da aynen küçük dostumuz gibi geleceğini arayan birisi,” diyerek pencereye doğru yavaşça yürüdü. “Kenan!” diye seslendi birden bire. Çocuk “Efendim?” deyince “O levhada ne görüyorsun?” diye sordu.

Kenan tekrar elindeki tahta parçasına baktı. “Burada bir bina şekli var. İç kısımları da çizilmeye çalışılmış,” diye cevapladı.

“Nasıl bir bina,” diye sordu yaşlı adam.

Bu arada Sahmi başını uzatıp Kenan’ın elindeki levhaya bakıyordu. Gerçekten de bazı çizimler vardı. Çocuk cevap verdikçe o da seviniyordu.

“Üç köşesi olan ve içi de üç bölmeye ayrılmış bir bina,” diye tekrar cevapladı çocuk.

Kadran Kenan’a dönerek “Bilemedin evlat. O tahta üzerinde üçgen hesapları var. Bina şekli filan değil. Sadece matematik bilgisi var,” dedi.

Sahmi Kenan’dan daha fazla şaşırmıştı. “Matematik de nedir?” diye sordu.

Kadran bir süre susunca Kenan, “Şekilleri okuma sanatı olsa gerek,” diye fikrini söyledi.

“Sadece o değil,” dedi yaşlı adam. “Şekilleri de okuyabilirsin ama matematik sayılarla yapılır. Her zaman doğrudur. Ne yaparsan yap onu değiştiremezsin. Bir ve birin toplamının her zaman iki etmesi gibi sayılarla oynarsın. Toplama, çıkarma, bölme ve çarpma. Her biri hayatımızı kolaylaştıracak evrensel yöntemler.”

“Çarpma mı?” diye sordu çocuk.

“Acele etme hepsini öğreneceksin. Şimdi bir soru daha geliyor. Taş taşı çeker mi?” diye sordu Kadran.

“Hayır, bir taş başka bir taşın varlığını bile bilmez. Bunu babamın annesinden öğrenmiştim,” diye cevapladı çocuk.

“Peki, taş taşı iter mi?”

“Kusura bakmayın efendim ama yine hayır diye cevaplayacağım.”

Kadran elini cebine sokup ceviz büyüklüğünde iki siyah taş çıkardı. Kenan’ı yanına çağırarak “Al bunları,” dedi. “Bunları da incelemen için veriyorum, unutma,” diyerek gülümsedi.

Kenan taşları aldı. Fakat bir gariplik vardı. İki taş birbirine yapışıktı. Çocuk onların hamur ile tutturulduğunu sanmıştı. Ayırmaya çalışınca taşların birbirinden biraz isteksizce ayrıldığını gördü. Tekrar yaklaştırınca ana ve yavrusu gibi birbirlerine yapıştıklarını da fark etti. Ortalıkta yapıştırıcı da görülmüyordu.

Kadran elini uzatarak taşlardan bir tanesini geri aldı. Kenan’ın elindeki taşa yaklaştırarak biraz çevirdi. Çocuk taşların bir an birbirlerini çektiğini, yaşlı adam döndürmeye devam edince başka bir an ittiklerini fark etti. Birden Kadran’ın elinden taşı tekrar alarak kendisi denemeye başladı.

Gerçekten de bir an geliyordu ki, birbirinden nefret eden iki kişi gibi birbirlerini itiyorlardı. Çocuk adama soran gözlerle baktı. Adam gülümseyerek çocuğun saçlarını okşadı.

“Sana bir şey daha göstereceğim, bana o tahtayı getir,” dedi. Çocuk tahtayı getirince taşın birini tahtanın üzerine koydu, diğerini de altında gezdirmeye başladı. Üstteki taş sanki biri onu itiyormuş gibi yuvarlanmaya ve sürünerek hareket etmeye başlamıştı.

Sahmi “Büyü olmalı,” dedi. Gözleri irileşmiş bir halde olanları izliyordu.

Kenan “Büyü değil,” dedi birdenbire. Yaşlı bilgeye bakarak “Değil mi?” diye sordu.

Yaşlı adam cevap olarak, “Yarın evinize dönün ve Umer’e gitmek için hazırlıklara başlayın,” dedi.

Sahmi “Nasıl? Umer için izin veriyor musunuz?” diye sordu. “Daha neler yaptığını anlatmadım bile.”

Yaşlı adam kısaca “Sonra anlatırsın,” diye cevapladı.

Sahmi “Ama sorduğunuz soruları bilemediği için ben zannetmiştim ki…” deyip sustu.

Kadran elini Kenan’ın sırtına koyarak, “En azından gördüklerinden ve en önemlisi benim gibi yaşlı bir bunaktan korkmadı,” diyerek taşları tekrar cebine koydu. Kenan’a da levhayı dolaba koymasını işaret ettikten sonra yavaş adımlarla hareket ederek odadan çıktı.

* * *

Umer büyük bir şehirdi. Bazı yerlerinde üç katlı binalar bile vardı. Şehir içinde kurulan pazarda aranan her şey bulunabiliyordu. O kadar büyük bir şehirdi ki üç tane demirci nal yapımına ve tamirine ancak yetişebiliyorlardı.

Sahmi çantasını açıp Kadran’ın kendilerine verdiği mektubu tekrar kontrol etti. Mektup yerindeydi. En son yemek yedikleri yerdeki bazı insanlardan şüphelenmişti. Büyük şehirler her ne kadar gelişmiş olsalar da, kötü niyetli insanların kendilerine yer bulabildikleri yozlaşmış bir toplum yapısına sahiptiler. Kendi köylerinde hiç olmayacak bir şey olan hırsızlığa, şehre gelir gelmez karınlarını doyurmak için girdikleri bir aşevinde Kenan’ın pelerinini çaldırarak şahit olmuşlardı.

Sonunda öğretmen Hemin’in evini bulabildiler. Büyük şehirlerin bir kötü tarafı da herkesin birbirini tanıyamayışıydı. Hemin’i ilk sordukları kişi o isimde birini tanımadığını söyleyince Kenan çok şaşırmıştı. O küçük yaşına rağmen kendi köylerindeki herkesi tanırdı.

Kapıyı genç biri açtı. Kim olduklarını ve nereden geldiklerini iyice dinledikten sonra Hemin’e haber vermek üzere yanlarından ayrıldı. Kendilerine ne oturacakları bir yer göstermiş ne de bir şey ikram etmişti. Bir süre sonra Hemin yanlarına geldi. Sahmi’nin verdiği mühürlü mektubu açıp okuduktan sonra onları içeri aldı.

Hemin şişman ve komik yüzlü bir adamdı. Gözleri çekikti. Civarda ona benzeyen başka kimse yoktu. Çabuk çabuk konuşuyor ve karşısındaki konuşurken hiç sıkılmadan sözünü kesiveriyordu. İlk karşılaşma sırasında Sahmi üzerinde hiç de iyi bir etki bırakmamıştı.

“Demek adın Kenan,” dedi Hemin.

“Evet efendim,”

“O yanındaki adam hep seninle mi kalacak?

“Kendisi nasıl uygun görürse, efendim,”

“Şu her lafın arkasına bir efendim ulamaktan vazgeç evlat.”

“Peki efendim,”

“Tamam, efendim, peki efendim, efendim de efendim,” diyerek küçük çocuğu taklit etti adam. Sonra ciddileşerek “O halde size kalacağınız bir ev bulmamız gerek,” diyerek hizmetçisini çağırdı.

“Bu çocuğu hanımının yanına götür. İyice temizlensin. Saçları da kazınsın. Sen de git soruştur bakalım, bu yakınlarda iki kişinin kalabileceği boş bir ev var mıymış?”

Kenan itiraz edecek gibi oldu. “Saçlarım efendim…” diyebildi.

Hemin sert bir ifadeyle “İtiraz yok. Kurallara uyacaksın. Köyden getirdiğin bitleri diğer öğrencilerin saçlarında görmek istemem,” diyerek sözünü kesti.

* * *

Kenan bir yıl boyunca aralıksız eğitim gördükten sonra bir gün öğretmen Hemin’e bir şüphesi hakkında danışmak üzere evine gelmişti. Hemin’i haftada bir kez, o da okulda görebiliyordu. Bir sorusu olduğunu söylediğinde adam evine gelmesini söylemişti. Şimdi pencerenin önünde öğretmenini beklerken geçen günleri düşünüyordu. Aslında Umer’e gelirken hiç de böyle bir yaşam beklemiyordu. Hatta Sahmi ile beraber yolda bazı varsayımlar üzerine konuştuklarını hatırlıyordu.

“Oraya gidince ben bir iş bulurum sen de, bilmediklerini öğrenmek için öğreticilere sorular sorarsın. Herhalde altı ayda her şeyi öğrenirsin. Sonra köye geri döneriz, diğer çocuklara öğrendiklerini anlatırsın,” demişti Sahmi.

Geldiklerinin ikinci günü, önlerinde kendilerini bekleyen yaşamın hiç de bekledikleri gibi olmadığını anlamışlardı. Bir kere Sahmi’nin çalışmasına gerek olmadığı anlaşıldı. Şehir yönetimi eğitim binalarında kalan kişilere ve onlara bakmak zorunda olanlara her ay bir miktar para veriyordu. Kendilerine verilen para ve diğer yardımlar, fazla harcama yapmayı bilmeyen Sahmi ve Kenan için yeterince fazla geliyordu. Ama asıl önemli olan konu, Kenan’ın eğitiminin altı ayda bitmeyeceği idi. Belki altı yıl bile sürebilirdi.

“Hoş geldin çocuk,” diye seslendi Hemin.

“Hoş bulduk Öğretmen Hemin,” dedi Kenan.

“Nasıl geçiyor günlerin? Hayatından memnun musun?”

“Sayenizde eğitimime devam ediyorum.”

“Arkadaşın nasıl, Adı neydi.”

“Sahmi, Öğretmen Hemin. Beraber sizin yanınıza geldiğimiz kişiden bahsediyorsunuz herhalde.”

“Evet, Sahmi. O ne yapıyor?”

“Şimdilerde evlilik hazırlıkları içinde. Geldikten birkaç ay sonra köyümüze geri dönmek istemişti. Ben de şaka olsun diye okumayı öğrenmesini, yoksa köylülerin onun Umer’e boşuna gidip geldiğini zannedeceklerini söylemiştim. Beni ciddiye alıp okuma öğrenmeye başladı. O sırada bir de kadın arkadaş edinince burada kaldı. Hala beraber oturuyoruz.”

“Öğrendi mi bari okumayı?”

“Hem okuma hem de yazmayı öğrendi. Evde beraber çalışıyoruz. Hesap yapmayı da yakında çözecek,”

“İyi, iyi. Sen ne soracaktın bakalım,”

“Ha. Evet. Öğretmen Hemin, bir hafta önce çember dersleri görüyorduk. O gün bize bir çemberin çevresini altı bin dört yüz eşit parçaya bölersek parçalardan her birinin merkezde bir miyem açıya denk geldiği anlatıldı. Sonra da denildi ki, eğer çemberin yarıçapı bin dönüş ise, dönüş diyerek arazi ölçümünde kullanılan çemberleri kastediyorum, bir miyemlik açı çember üzerinde bir dönüşlük mesafeye denk gelir. Bu dönüşten bağımsız bir ölçüdür. Aynı açıklamayı ayak hesabı ile de yapabiliriz, denildi.”

“Dur! Dur bakalım. Bir daha anlat şunu,” diyerek çocuğun sözünü kesti Hemin.

Kenan kelimelerin üzerine basa basa ve kafasını her kelimeden sonra öne eğerek, “Yani bir çemberin yarıçapı bin ayak boyu ise, merkezden bir miyemlik açının kapsadığı mesafe çember üzerinde bir ayak boyudur.”

“Anladım evlat. Ama sorun nedir onu anlayamadım.”

“Öğretmen Hemin. Ben birkaç gecedir hesap yapıyorum ama çemberin çevresini altı bin dört yüz parçaya ayırarak yaptığımız bu hesap tam olarak doğru değil. Öğretmenlerime sorduğumda onlara da zamanında sizin öğrettiğinizi söylediler. Hatta içlerinden biri de bu yanlışlığın farkına varmış ama kimseye söyleyememiş.”

Hemin “Tamam anladım şimdi sorunu,” diyerek Kenan’a oturmasını işaret etti. “Bak evlat. Aslında temelde yanlışlık yok. Arazi ölçmede kullandığımız bu metot her zaman doğru çalışır. On bin adımda bir iki adım yanlışlık olabilir. Önemli olan ihtiyaca cevap vermektir,” dedi.

Kenan “Kadran’la ilk tanışmamızda bana matematiğin her zaman doğruyu söylediğini anlatmıştı. Acaba yanılıyor muydu?” diye sordu.

“Hayır yanılmıyordu. Hata yapan matematik değil, bizim eksik bilgilerimiz,” dedi Hemin. “Bak sana bir iki örnek daha vereyim. Biraz önce dönüşten bahsettin. Uzun yıllardır kullandığımız bir araçtır o çemberler. Bir kulaç çapındadırlar. Bazen döndürerek uzunluk ölçeriz bazen de üst üste koyarak yükseklik ölçeriz onlarla. Bazen çevre belli olur ve çap sorulur bazen de çapı belli olan çemberin belli bir mesafeyi kaç dönüşte alacağı sorulur. Genelde cevap olarak çevre çapın üç katından az fazladır denilir. Asıl sayı üç ile dört arasındadır ama üçe daha yakındır. Ama üç diye kestirip atarsak çok hata yapmış oluruz. O yüzden üçten biraz fazla diye hesap yaparız.”

Sonra cebinden bir yazı kalemi çıkararak yanlarında duran saksının üzerine, Kenan’ın Kadran’ın evinde gördüğü üçgenleri çizdi. Çocuk hemen “Kadran bana bu şekli göstermişti,” dedi.

Hemin, “Yeşil bir tahta mıydı?” diye sordu. Çocuk “Evet,” anlamında baş sallayınca “O şekilleri ben çizmiştim,” diyerek anlatmaya başladı. “Bak evlat. Bir üçgende iki kenar birbirine dikse, o iki kenarı birleştiren çizginin uzunluğu ile aralarında alan hesapları yönünden bir ilişki vardır.”

Kenan atıldı, “Biliyorum,” diye. Hemin “Anlat bakalım,” deyince “Böyle bir üçgende uzun kenarın ve birbirlerine dik olan kenarların, kare şeklindeki bir alanın bir kenarı olduğu varsayılır. Eğer herhangi iki kenarın uzunluğu biliniyorsa alan hesapları yapılarak, uzunluğu bilinmeyen kenarın oluşturduğu alan bulunur. Sonra kendi kendisi ile çarpılan sayıların oluşturduğu cetvelden alan bulunarak bir kenarının uzunluğu hangi sayının kendi kendisi ile çarpımı ise sonuç olarak bulunur,”

Hemin, “Çok iyi. İyi öğrenmişsin. Şimdi benimle gel,” diyerek Kenan’ı diğer odada bulunan tam bir küre şeklindeki yontulmuş taşın yanına götürdü. Taşın üzeri çizgilerle doluydu. Tam üstte kesişen iki dik çember küreyi dörde bölüyor, tam ortada, kenarda çizilen başka bir çember o iki çemberi de dik olarak bölünce küre sekiz eşit parçaya bölünmüş oluyordu.

Hemin küreyi göstererek, “Bak dedi,” sekiz parçadan birini göstererek. “Burası bir üçgen oluşturuyor, değil mi?” Kenan üçgen oluşturduğunu onaylayan bir biçimde başını salladı. Hemin devam etti. “Ama öyle bir üçgen ki, tüm köşeleri birbirine dik. Şimdi dik üçgenlerle ilgili kuralı buraya uygulamaya çalışalım. İki kenarın oluşturduğu varsayılan karelerin alanlarının toplamı karşı kenarın oluşturduğu varsayılan karenin alanına eşit olması gerekir değil mi? Ama görüyorsun ki olmuyor. Ancak yarısına eşit bir alan oluşur bu kenardan. Öyleyse bu kuralın da doğruluğu tartışılır.”

Hemin biraz önceki odaya doğru geçerlerken sözlerine devam etti. “Daha önce de söylediğim gibi evlat. Dosdoğru olan matematiği az bilgi seviyemizle kurallarla sıkıştırmak istiyoruz ama pek başarılı olduğumuz söylenemez.”

Tekrar oturduklarında Kenan “Öğretmen Hemin, kurallardan bahsedince şunu da sormak isterim. Son yirmi yıldır altmış sayısının taban alındığı bir sayma metodu öğretilmekte. Neden altmış diye soracaktım.”

Hemin “Bu gün beni çok zorluyorsun,” diyerek anlatmaya başladı. “Sayıları yazıya geçirirken pek çok yöntem denenmişti. Ama en uygun olanı basamaklı yöntem olmuştu. Basamak sayesinde kolayca toplama ve çıkarma yapabiliyor, basamakları çarpanlarına ayırmak kolay olduğu için bölme işlemini de gerçekleştirebiliyorduk.

Önceleri onlu bir yöntem izlenmeye çalışıldı. İlk başlarda kolay gibi görülüyordu ama iş zaman ve alan ölçmeye gelince, hesap uzmanları zorlanmaya başladılar. Sonra matematikçilerden daha kolay bir yöntem bulmaları istendi.

Çok eskilerden kalma bir yöntem olan altmış ve on sayılarının beraber kullanıldığı yöntem tekrar öne sürüldü. İlk olarak ne zaman ortaya çıktığını ben de bilmiyorum. Böylece biraz daha rahatlamıştık. Saymada biraz zorlanıyor olsak da, alan ölçümleri ve zaman hesaplarında çok yüksek bir doğruluk elde etmeye başladık.

Asıl büyük kolaylık bölme işleminde gerçekleşti. Eski kullanılan on sayısı sadece iki ve beşe bölünebiliyordu. Ama altmış öyle değil. İki, üç, dört, beş, altı, on, on iki, on beş, yirmi ve otuz gibi birçok sayıya bölünebiliyor.”

Kenan “Henüz derslerde görmedik, zaman ve mekân ölçümlerinde ne gibi fayda sağlamıştı?”

Hemin kendini kaptırmıştı. Artık Kenan gibi soru soranlar pek bulunmuyordu. Anlatmaya başladı. “Zaman için şöyle örnekleyebiliriz. Ortalama bir insanın sakin zamanlarında kalp atışları arasındaki zaman birimini temel aldık. Kalp atışından insan ömrüne kadar olan süreyi altı ve on sayısının katlarına denk getirdik.

Daha doğrusu ben o zamanlar çok yeni bir öğrenciydim. Daha önceden kullanılan bir ölçü sistemini kullanmış ta olabiliriz. O zamanki bilim yetkilileri sözleri tartışılmayan kişilerdi. Gerçi şimdi de öyle. Bize ne dedilerse biz de öğrencilerimize onu öğrettik.

Zamandan bahsediyorduk. İki kalp atışı arasındaki süreyi en kısa zaman parçası olarak kabul ettik. Bunun altmış katına dakika dedik. Dakikanın altmış katına saat dedik. Saatin yirmi dört katı yani dört kere altı katı, tanrının bir düzeni olarak bir güne denk geliyordu. Yani bir öğle vaktinden diğer öğle vaktine tam yirmi dört saatte erişiyoruz. Bir günün otuz katı, yani beş kere altı katı, bir ay, üç yüz altmış katı, yani altı kere altmış katı bir yıla denk geliyordu. Eskiden bu yana zaten her yıl uğursuz gün saydığımız beş gün bile bu hesap dışında yer alarak bize altmışlık sayı düzeni doğruluğunu kanıtladı. Daha da ileri gidersek, on iki ayın iki kere altı aya, bir ömür olan yetmiş iki yılın on iki kere altı yıla denk geldiğini de söyleyebiliriz.

Şimdi alan ölçmeye gelelim. Bir çemberi üç yüz altmış parçaya böldük. Her bir parçaya denk gelen açıya derece dedik. Sonradan hesaplar gösterdi ki, üçgenin iç açıları yüz seksen derece, karenin ve diğer dörtgenlerin ki üç yüz altmış derecedir. Bu kurallar düzlemlerde her zaman geçerlidir. Alan ölçmede de altmışlık sayı düzeni kullanabileceğimizi görünce eğitimleri altmışlık düzende vermeye başladık.

Bana sorarsan, kesin bilmemekle beraber, bu düzenin en az bin senedir kullanıldığını söyleyebilirim. Ama sır gibi saklanıldığı için hiç kimse asıl kaynağı bilmiyor.”

Hemin sözlerini bitirince ayağa kalktı. “Evlat, sorularının cevabını verebildim herhalde. İzin verirsen başka bir eğitime yetişmek zorundayım,” dedi ve çıktı.

* * *

Yaz aylarının başında Hemin, Kenan’ı yanına çağırttı. Genç öğrenci, öğretmenin evine gittiğinde üç kişiyi daha adamın yanında buldu. Kenan Hemin’in yanındakilerin kendisini görünce yüzlerini buruşturduklarını fark etti.

“Hoş geldin evlat,” diyerek çocuğu karşıladı Hemin.

Bilgili oldukları her hallerinden belli olan adamlardan biri, “Bize bir çocuğu mu öneriyorsun,” diye asık suratla sordu. Kenan neler döndüğünü anlamaya çalışmaktaydı. Anlaşılan içinde bulunduğu grup bir çalışma takımıydı. Daha önce böyle takımlar kurulduğunu duymuştu. Ama içlerine hiçbir zaman öğrenci dâhil edilmezdi. Diğerlerinin arasında geçen konuşmaları sessizce dinlerken, Hemin’in önderliğinde bir çalışma grubu oluşturulduğu ve öğretmenin kendisini de bu gruba dâhil ettiğini anladı.

Adam uzun ve ikna edici bir açıklama yapmak zorunda kalmıştı. “Meslektaşlarım, bu çocuk, bizler gibi değil. Kafasında bazı kural ve kalıplarla düşünmüyor. O yüzden bu çalışmaya onu da alıyorum.” Hemin’in desteği tüm itirazlara dayanabilirdi. O farklı bir ırktan olmasına ve çok uzaklardan gelmesine rağmen çok güçlü bir bilim adamıydı.

Uçmak. Grubun çalışma konusu insanoğlunun uçabilmesini sağlayacak yöntemler geliştirmesini sağlamaktı. Günlerce konuşmalar yapıldı. Bin türlü fikir ortaya atıldı ama sürekli uçmayı sağlayacak bir yöntem üzerinde anlaşamıyorlardı. Fikir öne sürme işine Beyan adı veriliyordu. Beyanını sunacak kişi her dinleyiciye bir beyan örneğini yazılı olarak vermek zorundaydı.

İçlerinden biri top örneğini verdi. Hatta deney yaptılar. Hafif eğik duran top ateşlenince içindeki mermi fırlamıştı. Bir süre sonra düşmeye başlayınca deriden bir torba açılmış ve hızını yavaşlatmıştı. Mermi yere yavaşça inmiş, bir insanın bu inişe dayanabileceği herkes tarafından kabul edilmişti.

Top deneyini görünce Kenan’ın aklına çok iyi bir fikir gelmişti. Tek ihtiyacı sürekli yanacak bir ateş kaynağı bulmaktı. Daha önce kendisi gibi fikir ileri süren bilim adamlarının düştüğü durumları görmüştü. Açıklama yapmadan önce dikkatli olup gülünç duruma düşmemeliydi. Hatta biri şöyle demişti. “Bu bahsettiğim yöntem, kuşlar gibi yerin çekimine karşı bir iç tepki oluşturabildiğimiz zaman geçerli olabilir. Ben kuşları inceleyip, içlerinde yer çekimine karşı gelen her ne varsa o şeyi çıkartıp, onunla deneyler yapmayı öneriyorum.

Kenan düşüncesini Hemin’e açtı. Hemin çocuğu dikkatle dinledi. Hiç gülmedi ve alay etmedi. “Senin ihtiyacın olan her ne ise onu sana bulacağım,” diyerek Kenan’a söz verdi ve iki ay bile geçmeden Kenan’a bembeyaz bir tozdan “Deneylerini bununla yaparsın,” diyerek bir avuç dolusu verdi. Kenan tozu deneyince Hemin’in neden bu kadar az verdiğini anladı. Toz çok şiddetli bir şekilde patlıyordu.

Kenan tozu çamurla karıştırarak, aralıklı ve şiddetli patlamalar elde etmeye başladı. İçini oyduğu bir odun parçasını, oyuğu patlayan çamurla doldurarak, elinde kalan son tozla bir dakika boyunca havada tutmayı başarmıştı. Hemin’den daha fazla toz istediğinde, tozun çok uzaklardan geldiğini ve çok pahalı olduğunu öğrendi.

Tekrar tekrar yaptığı deneylerden sonra, kapalı bir kabın içerisinde havayı sıkıştırıp sonra patlayıcı ile bir basınç daha oluşturulunca itme kuvveti oluşturan sıcak gazın yere doğru püskürtüldüğünde bağlı olduğu düzeneği yukarı doğru iteceği kanıtlanmıştı. Şimdilik fazla yükseklere çıkamayan ama yerden havalanarak hareket eden taşıtlar yapılabilirdi. Belki ilerde düzenekler geliştirilerek gerçekten havada uçan makineler bile icat edilebilirdi.

* * *

Hemin’in telaşlı bir hali vardı. Sağa sola koşuyor, bütün hazırlıklarının tamam olduğunu görmek istiyordu.

Kenan’ı çağırarak, “Beyanı hazırladın mı?” diye sordu.

“Evet. Hazırladım. Artık şu beyan işine de bir çözüm bulsak iyi olur,” diye ters ters cevap verdi Kenan.

Hemin “Neden bu kadar sinirlisin?” diye tekrar sordu.

Kenan, “Tam üç gündür yazı evinde çalışıyorum. Şu ellerimin haline baksana,” diyerek kalem tutmaktan yara bere içinde kalmış ellerini gösterdi.

Hemin “Biraz yağ sür, biraz da sıcak su buharında tut, iki günde geçer,” diyerek geçiştirdi. Koca göbeğini sallaya uzaklaştı.

Fikri Kenan bulmuştu ama Hemin sahiplenmek üzereydi. Kenan çalışmasını iyice geliştirmiş ve beyan edecek duruma gelmişti. Toplantının yapılacağı masa üzerine çizim ve hesaplamalardan oluşan beyanları her dinleyiciye bir beyan düşecek şekilde dağıttı. Yan taraftaki duvara da beyanın büyük bir örneğini çizdi. Kendisi de bir örnek alarak katılımcıları beklemeye başladı.

Bilim adamları gelince Hemin konuşmaya başladı. Kenan’ın moral bozukluğu her halinden belliydi. Ama Hemin bir açılış konuşması yapıp bütün çalışmayı Kenan’ın yaptığını söyleyince neşesi yerine geldi. Sonra Hemin beyanın geri kalanı için Kenan’ı duvarın yanına götürdü ve anlatmasını istedi.

Duvarda yapmayı düşündükleri makinenin alttan ve yandan görüntüsü çiziliydi. Dikdörtgen şeklindeki bir platformun sekiz yerine boru biçiminde düzenekler yerleştirilmişti. Her köşeye bir tane, uzun kenarların ortalarına birer tane ve iki tane de platformun içindeki boş alana birer itici koyulmuştu. Üstten emilen hava boru içerisinde yanmakta ve aşağı doğru püskürtülmekteydi. Oluşan itici kuvvet ile platform üzerinde iki kişiyi taşıyabiliyor ve bir insan ağırlığındaki patlayan toz ile yirmi dakika boyunca yerden dört karış yükseklikte kalabiliyordu. Ortadaki iki itici düzenek, sağa sola ve öne arkaya hareket ederek platformun istenilen yöne gitmesini sağlayabiliyorlardı. Tüm hesaplar tam gibi görülüyordu.

Dinleyiciler en çok tozun elde ediliş biçimini sordular. Kenan tozun nasıl yapıldığını bilmiyordu. Bir gün Hemin’in evine iki kişinin bu tozdan getirdiğine şahit olmuştu. Gelen kişiler aynı Hemin gibi çekik gözlüydüler. Kenan Hemin’le misafirlerinin aralarında geçen konuşmaları anlayamamıştı. Çünkü daha önce hiç duymadığı bir dilde konuşmuşlardı. Hemin, gördüklerini kimseye söylememesi için Kenan’a sıkı emirler vermişti. Adam tozun nereden geldiğini sır gibi saklıyordu.

İki hafta sonra uçan makine çalışmaya hazır hale gelmişti. Tahtadan yapılan ve ekmek teknesi biçimindeki platformun zeminine halı serildiğinden, önceleri şaka olarak, sonradan ciddi bir şekilde makineye Uçan Halı adı verildi. Cihaz şehrin dışına götürülerek denemelere başlandı.

Tüm iticiler ateşlenip üst hava emici kapaklar açılınca cihaz yerden havalandı. Yakın çevresinde kimse duramazdı. Alttan fışkıran alevler ve sıcak hava geniş bir alanı etkiliyordu. Kenan ve Hemin Uçan Halıyı kontrol ediyorlardı. Taşıtın kenarında kendilerini koruyacak duvarlar olmasaydı alevler içinde kavrulabilirlerdi. İlk birkaç dakika çok iyi geçti. Ama ilerledikleri yönde bir ağaçlığın yanından geçerken, sıcak hava ve alevlerin etkisi ile önce kuru otların sonra da çalıların yanmasına sebep oldular. Yangın ağaçlığa doğru ilerlerken Uçan Halı’yı kullanan iki kişi ağaçlığı arkalarına alarak geniş bir daire çizmeyi sürdürdüler. Belli ki patlamaların sesinden ve çevrelerindeki dumandan dolayı yangının farkına varmamışlardı. Yaz kuraklığında ağaçların alev almasından sonra ikinci yangın da kısa bir süre sonra başladı. Taşıtın altından fırlayan, henüz tam yanmamış patlayan çamur bir bomba gibi patlayarak dağıldı. Çevreye dağılan çamurun küçük parçaları defalarca kez patlayarak ekin tarlalarına kadar ulaştılar. Taşıt deneyi tamamlandığında dermeye hazır ekinlerin bulunduğu büyük bir tarla da yanmaya başlamıştı.

Deney başarılı olmuştu ama sonuçları felaketti. Yanan ağaçlıkta dört tane de at ölmüştü. Orada oturmakta olan insanlar da vardı ama onlar son anda kaçıp kurtulmuşlardı.

Bilim adamları tekrar toplandılar. Oy çoğunluğu ile cihazın çalıştırılmasını ve o tarihten sonra da bir daha yirmi yaşın altındakilerin bilim toplantılarına katılmasını yasakladılar.

* * *

Kenan deney gününden sonra bir daha dışarı çıkamadı. Hemin onun yüzünden utanılacak bir duruma düştüğü için bir yıldır verdiği desteği birden bire kesti. Arkadaşları Kenan’ı beceriksizlikle ve kendi geleceklerini mahvetmekle suçladılar.

Bir hafta sonra Sahmi, Sahmi’nin eşi Melina ve Kenan köylerine geri dönmek zorunda kaldılar. Geçen bir yıl içerisinde kazandıkları para, üç dört yıl çalışmadan yaşamalarını sağlayacak kadar çoktu. Ama asıl önemli olan Kenan’ın bir daha bilimsel çevrelere kabul edilmeyecek oluşuydu.

On günlük yolculuktan sonra köye geldiler. Başlarına gelenleri en ince ayrıntısına kadar anlattıklarında, Kenan’ın saygın biri olacağına inanan köylüler hayal kırıklığına uğramışlardı. Bir süre sonra Kenan’a olan ilgi zayıfladı ve o da köylülerden biri gibi oldu. Artık çalışması ve kendine bir de ev yapması gerekiyordu.

Sahmi ile konuşup yeni evlerini Kenger çayı kıyısında yapmayı kararlaştırdılar. Kenan’ın kendisinden üç yaş büyük amcası Saravan’ı da yanlarına alarak nehir kıyısında yaşamak için çalışmaya başladılar. Birkaç ay sonra verimli akarsu kenarında yerleşik hayvancılık, balıkçılık ve yaptıkları su değirmeni ile un öğütücülüğü yapmaya başladılar.

Kenan kendini çalışmaya verdiği için Umer’de geçirdiği moral bozucu günleri unutmaya başlamıştı. Bir gün yabancı olduğu her halinden belli olan bir adam Kenan’ı ziyarete geldi. Adamın yanında Kadran’ın evinde tanıştıkları kız ve yine aynı evde gördükleri bir adam vardı. Kız yabancıya rehberlik etmek üzere gelmişti.

Adam Kenan’a uçan makine icadı ile ilgilendiğini söylemek için gelmişti. Kenan adama iki sebep yüzünden makineyi tekrar yapamayacağını anlatmaya çalıştı. Birincisi itici güç elde etmek için kullanacakları toz yoktu, ikincisi makine çalışırken çevresini yakıp kavurarak harap etmekteydi.

Adamın cevabı şaşırtıcıydı. “Evlat bahsettiğin iki engel de benim için sorun olmaz. Ben bir gemiciyim.

Birincisi Hemin’e o tozu getirenler benim gemimde yolculuk etmişlerdi. Sen deneyi yaptıktan sonra Hemin’in daha önceki siparişini de getirdiler. Fakat Hemin mallarını satın almayınca toz ellerinde kaldı. Ben konunun iç yüzünü öğrenince toz ile ilgilenebileceğimi söyledim. Ellerindeki otuz çuval tozu satın aldım ve yüz çuval daha ısmarladım.

İkinci olarak senin icadını denizde kullanmak istediğimden yakıcı etkisi göz ardı edilebilir. Hem belki makineyi geliştirerek, gemimin rüzgârsız havalarda hareket etmesini bile sağlayabilirsin.”

* * *

Kenan o günden sonra tam beş yıl denizlerde dolaştı. Hızla giden gemilerin yapılmasını sağladı. Birçok ülkeler gördü. Köyüne tekrar geri döndüğünde zenci bir eşi ve kömür yüzlü bir kızı vardı. Gökyüzünde kendilerininkinden farklı yıldızların olduğu uzak bir ülkeden getirmişti eşini. Çocukları da gemide doğmuştu.

Çok zengin olmuştu. Tek amacı vardı artık. Dünyanın en büyük binasını inşa etmek istiyordu. Her taraftan görülebilecek, binlerce kişiyi barındırabilecek, şanını herkesin duyacağı en yüksek binayı inşa edecekti. Ama önce dinlenmesi gerekiyordu. Yıllarca sürecek bir işe başlamadan önce koyunlar ve balıklarla bir süre daha oyalanacaktı. Düşünmesi gerekiyordu. Düşünebildiği için de çok mutluydu.

Bir kaç yıl önce güneş sistemi içinde oluşan yüksek kütleli fakat değişken hacimli bir fenomeni inceleyen bazı bilim adamları, bu belirsiz kütlenin uzayda yer değiştirmeye yarayan yapay bir cihaz olduğunu ileri sürmüşlerdi. Rüzgârın oluşturduğu bir girdaba benzeyen geçit, dünyada yapılmış en büyük gemiden on kez daha büyüktü.

İlk denemeler, uzaktan kumandalı robotlar ile yapılmıştı. Girdabın ortasındaki yoğun ışık içine gönderilen robotlar, dünyaya ait olmayan, bizden daha ileri bir teknolojinin resimlerini gönderiyorlardı.

Işığın arkasındaki devasa tünelin içinde bulunan metal plakalar üzerinde o güne değin benzeri görülmemiş yazılar vardı. Tünelin duvarları bu metal plakalarla doluydu. Robotlar kilometrelerce uzunluktaki tünelin sonuna kadar ilerlemişler diğer taraftaki perdenin arkasının resimlerini de göndermişlerdi. Aslında girdabın güneş sistemi içinde kapladığı uzunluk beş yüz metre bile yoktu. Ama içine girilince en az üç kilometre uzunluğunda bir tünelde yolculuk edilebiliyordu.

Önceleri insanlar ilk ışığın bile arkasına, yani tünele gitmeye cesaret edemediler.  Ne de olsa garip bir durumla karşı karşıyaydılar.  Bu dışı küçük, içi büyük cisim insanlarda tedirginlik oluşturuyordu. Robotlar tünel içindeki atmosferin ve basıncın insan hayatına uygun olduğunu bildiriyorlardı.

Cismin ortaya çıkışı dünyada sosyolojik dalgalanmalara sebep olmuştu. İçine henüz robotlar salınmadan önce “Delik” diye adlandırılan bu cisim öncelikle amatör astronomlar tarafından gözlenmişti. Delik’in birden bire belirişi, o yıllarda çok konuşulan, antik bir kehanetin gösterdiği zaman ile aynı vakitlerde olmuştu. Maya takvimindeki son baktunun bitişine daha altı yıl vardı. Birçok kişi dünyanın sonunun geldiğini düşünmeye başlamıştı.

Dünyanın sonunun geldiğini düşünenler, sadece Maya takvimine ve onun kehanetine inananlar değillerdi. Farklı dinlere mensup milyonlarca insan, Delik’ten gelecek kutsal kurtarıcıları beklemeye başlamıştı. Onlara göre daha yüz yıl kadar vakit vardı ama kıyamet iyice yaklaşmıştı. Delik bundan yüzyıl önce belirmiş olsaydı herhalde bu kadar büyük bir dalgalanma yaratmazdı.

Bir de Delik’in uydurmaca olduğunu savunanlar vardı. Bu gruba giren insanlar, bilim adamlarını, insanları kandırmakla suçlamaktaydılar. Onlara göre Delik hiçbir zaman var olmamıştı. Bu cisim insanları daha kolay yönetmek amacıyla süper güçlerin ortaya attığı bir oyundu. Eğer önce süper güçler başlatmadı iseler bile, dedikodunun tuttuğunu gördükleri için sürdürmeye karar vermişlerdi. Bu tip insanların dayandıkları bir görüşleri vardı. “Biz gözümüzle görmeyince, elimizle tutmayınca inanmayız.”

Dünyanın birçok yerinde ekonomi sarsılmış, dini görüşleri yüzünden halk arasında devlete isyanlar baş göstermiş ve insan selleri orta doğuya doğru akmaya başlamıştı. Bütün yollar kurtarıcılarının gelişini görmek üzere Mezopotamya ve Arap yarımadasına akın eden insanlarla doluydu.

Bilim adamları işe el atmaya başladıkça ve Delik hakkında daha doğru haberler yayıldıkça olaylar durulmaya başlamıştı. Mars’tan biraz daha uzak mesafede olan Delik’in bulunduğu yer de alışılmadıktı. Cisim gezegenlerin bulunduğu düzlem üzerinde değildi. Bilindiği gibi güneş sistemindeki tüm gezegenler disk benzeri bir şekilde dağılmışlardır. Yani tüm gezegenler aynı hizadadır. Oysa Delik tüm sisteme alttan bakar gibi, bahsedilen diskin dışında duruyordu. Alttan bakar gibi dememizin sebebi ise dünyadan sadece güney yarımküreden izlenecek bir konumda olmasıydı.

Aslında biz insanlar kendi kafamızı kendimiz karıştırıyorduk. İnsan soyunun büyük çoğunluğu kuzey yarımkürede yaşadığından, dünyanın kuzey tarafını yukarı diye tanımlamış, uzayı da bizim yukarı ve aşağı tanımlamamıza uyacak şekilde belirleme hakkını kendimizde görmüştük. İşte Delik gibi bir cisim çıkıp gelince, yön tanımlamaları ayrı bir sorun oluşturuyordu.

Delik’in keşfedilmesinden tam bir yıl sonra ilk araç cisme ulaşmıştı. Dört büyük hükümetin desteği ile ardı arkası kesilmeyen seferler başladı. Üç ay içerisinde tam beş değişik araç Delik’e doğru yola çıktı. Gelen veriler insanları bir kez daha hayrete düşürdü. Delik’in yapay bir cisim olmasının kanıtlanmasının yanında, dünya bilim adamları ilk defa dünya dışı bir medeniyete ait izler görme şansına erişmişlerdi. Delik’in içindeki tünelde yazılar vardı. Evet yazılar!

Yüzlerce bilim adamı bu yazıların ne anlama geldiğini çözmeye çalıştılar. Önceleri iş kolay gözükmüştü. Nede olsa dünya yüzeyindeki bir sürü eski yazıt şimdi su gibi okunabiliyordu. Ama milyarlarca kilometre uzaklıktaki, hiç bilinmeyen bir medeniyete ait bu yazıları çözmeye çalışan kişiler için iş, hiç de kolay değildi. Çünkü hiçbir dile benzetemiyor, hangi işaretin hangi sese karşılık geldiğine dair en ufak bir fikir bile yürütemiyorlardı.

Sonunda matematik imdada yetişti. Yazılardan bazılarının rakam olduğu anlaşıldı. Tünelin iç çeperinde bulunan plakalar üzerinde rakamlar vardı ve o metal plakalar belirli bir sıraya göre numaralandırılmıştı. İşin kolay tarafı uzaylı dostlarımızın da onluk sayı sistemi kullanmaları olmuştu. Matematikçiler, basamak yapısında ve sıfırı da içeren bir sistemle karşı karşıyaydılar. O sıralar televizyonda açıklama yapan ünlü bir matematikçi şaka ile karışık şöyle demişti.

“Sıfırı biliyor olmaları çok güzel ama sanırım geometriden anlamıyorlar. Baksanıza içi dışından büyük bir şey yapmışlar.”

Delik’i araştırmaya gönderilen robotlara değişik isimler verilmişti. Aralarında yeni nesil Explorerlar, Mesihler ve Gizavcıları vardı. İlk insanlı mekik Delik’in keşfinden on altı ay sonra yola çıktı.  İnsanlar Delik’e ulaştıklarında, diğer tarafa da bir geçidin olduğunu biliyorlardı. Aslında Delik’in tek bir girişi vardı fakat robotların gönderdiği verilerde sadece iç taraftan görülen bir de çıkışın olduğu görülüyordu. Robotlardan biri arka kapıdan çıkınca anlaşılmıştı ki; diğer taraf bizim güneş sistemimizin sınırları içinde değildi. Robot tamamı ile Delik’i terk edince tam yüz gün boyunca ondan haber alınamamıştı. Yüzüncü günün sonunda tekrar tünelin içinde beliren robotun kayıtları tam anlamı ile görülmeye değerdi.

Günleri yirmi iki saat olan başka bir gezegende geçirilen zamanın anıları tüm insanlığı temelden sarstı. O güne değin savunulan birçok fikirden vazgeçildi. Yepyeni birçok soru işareti insanların zihinlerine çivi misali çakıldı. İnsanlı uçuş ekibi Delik’e ulaştıktan on iki gün sonra geri dönen robotun hafızasındaki tüm bilgiler üç saat içinde dünyaya ulaşmıştı. Mesleki prensiplerini insanlığın gelişimi adına kullanan bilim adamları bu bilgileri dakikalar içinde tüm dünyaya yaydılar. Hükümetlerin etkisi kendini göstermeye ve bu yayılımı durdurmaya etkili olamamışlardı.

Elçi adındaki robot tünelin diğer tarafından çıktığı andan beş dakika sonra yabancı bir medeniyete ait iki uzay gemisi tarafından yakalandı. Buna pek yakalanma değil, karşılanma demek daha doğru olurdu. Diğer medeniyete ait uzay gemileri görülmeye değerdi. İki çember arasında bir küreden oluşuyorlardı. Elçi bir tanesinin içine alındı. Bu sırada yabancı medeniyete ait canlılarda kendilerini gösterdiler.

Elçi’yi yakalayanlar insandılar. Hem de tam anlamı ile insan. Saçları, giysileri ve cinsiyetleri ile insan ırkından bireylerdi. Elçi ile yapmaya çalıştıkları birkaç başarısız iletişim denemesinden sonra robotu gezegenlerine götürdüler. Gezegenin dıştan görünümünü daha sonra dönüşte göstermişlerdi.  Konuştukları dil tamamen yabancıydı. Yazıları da öyle. Hatta yazıları Delik’teki yazı ile aynı bile değildi.

Gezegende ilk yirmi gün cihaz üzerinde inceleme yaptılar. İncelemede kullandıkları cihazlardan çok az bir kısmı tanıdık geliyordu. Diğer bütün aygıtlar kafa karıştırıcı görünümdeydiler. Daha sonra Elçi’nin kayıt yaptığını anladılar. Bu kavrayışlarından sonra uzunca bir süre Elçi’nin hafıza birimleri hiçbir şey kaydetmemişti. Yâda kaydettiği zamanlar hafızasından silinmiş de olabilirdi. Daha sonra eğitici kayıtlar başladı. Gezegenin adı Ukebun’du.  Kendi güneş sisteminin dördüncü üyesi idi. Yüzeyinde sıcaklık ortalama yirmi derece civarındaydı. Sıcaklık ve dünyanınkine çok benzer atmosfer yapısı Elçi’nin kayıtları ile gösterilmekteydi. Demek ki Ukebun’luların ayrı ölçü metot ve sistemleri vardı.

Ukebun’dan gelen diğer bilgiler özetle şöyleydi. Dünyanınkine çok benzer yaşam çeşitliliği, yeryüzü şekilleri, deniz ve kara kütleleri miktarları, Ay’dan biraz daha küçük olan uyduları, yirmi iki saat süren günleri ve üç yüz on günlük yılları vardı. İnsanların tamamı beyaz ırktandı ve hepsi siyah saçlıydılar.  Gezegende iki farklı din vardı ve iki din de birbirlerine benzer özellikler taşıyorlardı. Ukebun bir gezegen devletti. Demokratik bir düzende yönetiliyordu. Bilim adamları dâhil tüm zümrelerde en yetkiliden başlayarak sıkı bir hiyerarşi düzeni vardı. Gezegen yetkilileri şahsen kendilerini tanıttılar. Ukebun’un dört bin yıllık kayıtlı tarihi vardı. Daha öncesine ait bilgi Elçi’ye verilmemişti. Yani dünyaya göre çok genç ve daha ileri bir medeniyetleri vardı. Mimarilerinde yeryüzü şekilleri teması hemen dikkat çekiyordu.

Yazar notu – Ukebun’a dair sözü edilecek daha birçok özelliği anlatmaya kalkışırsak bu satırların sonu gelmez. O yüzden son olarak dillerini çözmeye yarayacak bir etkileşimli sözlüğü de elçiye eklediklerinden bahsederek Ukebun’u daha bilimsel kaynaklardan okumanızı tavsiye ediyorum ve Delik hakkındaki açıklamalarıma geri dönüyorum.

Delik’e ulaşan insanlı geminin mürettebatı Ukebun hakkındaki verileri de görünce daha da cesaretlenerek Delik’in ışıklı geçidinden içeri girdiler.  Tekdüze mimari içinde tünelin diğer tarafına doğru ilerlediler. Yedi kişilik ekipten üçü tünelin içinde kaldı diğer dördü Ukebun’a doğru yola çıkmak üzere diğer kapıdan yola çıkma kararı aldılar. Onlar geçitten geçer geçmez dünyanın da kendi taraflarına ziyarete gelenler için bir karşılama ekibi oluşturmasının zamanı geldiği anlaşıldı. Yine aynı çift çember içinde küreleri ile karşılama gemileri bekliyordu ama bu kez Ukebun sistemine gitmedikleri hemen anlaşılıyordu. Çünkü civarda bir güneş ve çevresinde birbirlerine oldukça yakın üç büyük gezegen görülüyordu.

Dört kişilik ekibi barındıran küçük gemiyi karşılayanlar da insandılar. Filikaları küre gemilerden birinin içine çekildi. Kendi ufak gemilerinden çıktıklarında onları bekleyen bir grup kadınla karşılaştılar. Kadınların hepsi siyah ırk özellikleri taşıyorlardı. Üzerlerinde bol giysiler vardı. Ziyaretçilerinden daha uzun boyluydular.  Farklı dillerde yapılan ve iki tarafça da pek anlaşılmayan tanışma merasiminden sonra üçüncü ve son gezegen olan ve adının Arsan olduğunu öğrendikleri dev gezegene doğru yol aldılar. Bu sırada Delikte kalan kişilerle irtibatları devam ediyordu. Bütün yaşananlar çok kısa bir süre içerisinde dünyaya ulaşmaktaydı. Dünyadan ilk bilgiler, daha doğrusu sorular altı saat sonra gelmeye başlamıştı.

Dünyadan birçok meraklı ki bunların başlarını süper güç denen devletlerin başkanları çekiyordu. Arsan’ın askeri durumunu öğrenmek istiyorlardı. Arsan’da birçok değişik dil olduğu için onlar tarafından ortaya konan en yaygın dilin incelikleri ziyaretçi dünyalı ekibe öğretilmeye başlandı. Bu arada hızlı bir hava aracı ile gezegen gezdirildi. Barışçı amaçlar içinde oldukları gayet açık şekilde ortadaydı. Dünyalıların onlara sormak istedikleri kadar onlar da ziyaretçilerine birçok soruyu aynı anda sormak istiyorlardı. Nereden gelmişlerdi. Neden misafirlerinden birisinin saçları sapsarıydı. Neden aralarında hiç kadın yoktu. Anlaşılan bu gezegende kadınların baskın bir üstünlüğü söz konusuydu.

Gezegene inen dört kişilik ekip temaslarda bulunmaya çalışırken, onların zor görevlerinde fazlaca etkili olamayan diğer arkadaşları Delik’in içindeki tünelde araştırmalara başladılar. İlk keşfettikleri şey, robotlardan hiç birisinin denemeye kalkışmadığı için fark edemedikleri, üzerlerinde numara olan binlerce metal levhanın her birinin ayrı odalara açılan kapılar olmasıydı. Odaların birçoğu farklı bir biçimlerde döşenmişti ama bazı odalar standart yapıdaydılar.  Farklı döşenmiş odaların kapılarını rahatlıkla açabiliyorlardı ama bir türlü içlerine giremiyorlardı. Görünmez bir engel kendilerini kısıtlıyordu. Standart odalar için hiçbir engel yoktu. Bu tek tip odalar da diğer odalarla aynı büyüklükteydiler. Odaların tam ortasında bir konsol üzerinde büyükçe bir şeffaf küre, altıgen duvarlarda renkli şeritler ve insan boyunda girintiler vardı.

Üç kişi odaların ne amaçla kullanıldıklarını anlamak için uğraşırlarken, dünyadan odaların sırrının çözüldüğü haberi geldi. Ukebun’dan Elçi’ye yüklenen bilgiler arasında Delik içindeki odalardan da bahsediliyordu. Dil uzmanlarının kısa sürede çözdüğü bilgilere göre her bir oda başka bir dünya için ayrılmıştı. Kendisine ait bir odası olmayan her dünya standart odalardan birini istediği gibi döşeyebilirdi.

Bu bilgiden sonra diğer odalara yerleştirilmiş eşyalar ve cihazlara dışarıdan bir göz atılıp, dünya için bir oda oluşturmak üzere ev eşyaları sipariş edildi. Bu işlem dünyada bir krize sebep olmuştu. Her ülke kendine has bir düzenleme yapmak istemekteydi. Sonuç uzun müzakereler sonucunda karmakarışık bir oda yerleşimi oldu.

Sonraki günlerde Arsan’a inen ekibin temasları sonucunda da anlaşıldı ki, Delik evrendeki tüm insan ırklarını birbirleri ile iletişimde tutmak amacı ile yakın tarihte yapılmış bir araçtı. Ama bazı soru işaretleri vardı ve bunlar çok önemliydi. Bilinmeyen ve cevap bekleyen sorular şöyleydi: Bu Delik’in ne amaçla yapıldığı belliydi ve açıklanmıştı ama kimin yaptığı belli değildi. Delik bir tane miydi yoksa başka Delikler var mıydı? Delik’in içerisindeki oda sayısı dört yüz altı adetti. Acaba bu sayı evrende insan ırkı barındıran gezegen sayısı mıydı? Delik’in dünyanın yakınında belirmesine kim karar vermişti? Neden insandan başka zeki bir ırka ait belirtiler yoktu? Meraklıların en çok üzerinde durduğu soru ise, oda numaraları neden altmış birden başlıyordu?

Evrende yalnız olmadığımızın anlaşılması ile birlikte, dünyada artık yeni bir çağ başlamıştı. Ukebun ve Arsandan sonra yeni gezegenlerin varlığı da ortaya çıkmaya başladı. Yeni keşifler insanlığı beklemekteydi. Belki bir gün Delik’i inşa eden medeniyetle de tanışmak mümkün olabilirdi.

]]> http://www.gizlivadi.com/delik-ici-disindan-buyuk/feed/ 0